Μοιραίος Χαρακτήρας

Αλλαγή Εποχής (γραμμένο το 2006)

2011-03-10T14:18:00.001+02:00

Άξαφνα

Φύσηξε παρεμβολή

Ουρλιάζει απότομα η ενοχή

Θυμήθηκα πως το σκοτάδι μπορεί και να βρυχάται

Που το χα ξεχάσει καθώς καλοκαίρι βρεχόμουνα έρημο

Κι έτσι ελαφρά καθώς ήμουν ντυμένη

Υγρή η ριπή της ανάμνησης με χτύπησε

Πως πέρασε ένα θέρος ολόκληρο απ’ τα μάτια μου

Πως χώρεσε το μπλε του ανέμου,

το άσπρο αφρίζον του θυμού

Αλαφιασμένο το κύμα στα βαθιά τον χρόνο παρέσερνε

Νεφέλες με έριξαν κάτω, τρυφερά, μακριά

για να κάνω πως δεν αγγίζω το έλα

- κι ας μην είμαι εγώ αυτό που ονειρεύεσαι

Και η ώρα τελειώνει, κι η στιγμή που παλιώνει

δεν θα αποσώσει το όραμα

τώρα δα σε θυμήθηκα

Καθώς τόση βροχή - ποιος τη νοιάστηκε

Το απολωλός-Γιάννης Βαρβέρης

2011-03-10T13:08:00.000+02:00

Άδικα ψάχνεις, Κύριε, το απολωλός
κι άδικα θα χαρείς την εύρεσή του.
Αντίθετα, να σαι περήφανος που με παρρησία θα σ' αρνηθεί
για την "τιμή και την πεποίθησή του".
Το απολωλός θα ζήσει κατά την κρίση του
και σύμφωνα μ' αυτήν ίσως στο τέλος θα κριθεί.
Η ανησυχία και η θλίψη Σου θα πρεπε μάλλον
να στραφούν στα υπόλοιπα ενενήντα εννέα: σε μας.
Με τη μορφή προβάτων, αδιάκοπα κοντά σου
μας έχεις αιώνες τώρα
και για πάντα
χάσει.

Εκδ. Κέδρος 2009

Δεσμοφύλακες συναισθημάτων

2010-04-28T12:21:00.007+03:00

Φαντάσου, εκεί που κάθεσαι,
έξαφνα να μπει στο σπίτι σου ένας δαίμων
του δρόμου, να σου πει
πως ποτέ του δεν πίστεψε σε συμπάθιο
και ευκαιριακές συγκινήσεις,
σε συγνώμες και άλλες ευτελείς αναιρέσεις
σε Θεούς μικρών ανατροπών και στιγμιαίων μεγαλείων.

Φαντάσου αγόρι μου,
αυτός ο δαίμων με τις πράσινες φλόγες
που φέρει στο στήθος για μάτια,
με τα ξεσκισμένα ενδύματα
μιας άλλοτε πορφυρής μοναρχίας
φαντάσου αγόρι μου,
να σου πει πως πιστεύει σε εσένα
τι βαρύ σταυρό που
αλίμονο, φαντάσου, θα σέρνεις.

Πεθύμησα

2010-04-22T13:20:00.002+03:00

Πεθύμησα,
όχι ένα σύννεφο, μα μιαν τελευταία ανέμελη γύρα,
που με έφερνε στα Λούνα Παρκ παιδικού απογεύματος,
η ροζ μυρωδιά μιας ψεύτικης ζάχαρης, από χρόνια καμμένης,
κι η πλαστική χορεύτρια με κόρφο αποδομημένης λαγνείας
που ξύπνησε αναπάντεχα τώρα
από ένα δήθεν παράταιρο ακόρντο του δρόμου.

Πεθύμησα
που κάπως έτσι συνήθισα να κρέμομαι με απόλυτη πίστη
σε λευκά μεσοφόρια μιας γλυκιάς παραζάλης
κι έτσι θυμήθηκα πως νοστάλγησα
τους ανθρώπους που έχασα ,
που τους είδα και για λίγο στην πλάτη κάποιων άλλων που έμοιαζαν
και που μου γύρισαν πλάτη κι αυτοί στο τέλος του δρόμου τους.

Αφιερωμένο στη Δέσποινα Πασχάλη

Άνθρωποι και Ζώα: Voice-oFF

2009-06-18T17:20:00.002+03:00

Την έλεγαν Ζουζού. Ήταν μια μεγαλοκυρία με ιστορία στους γκόμενους, είχε αφήσει εποχή επί την σύνοδο των οδών Χαροκόπου και Λυκούργου.

Ήταν αληθινή κούκλα του σαλονιού, με μια χιονάτη γούνα να τυλίγει αριστοτεχνικά τον ψηλό, αριστοκρατικό λαιμό της. Θα μπορούσε να φοράει διαμάντια αλλά έχει δύο καταπράσινα σμαράγδια στην θέση των ματιών της. Τις τεράστιες μαύρες βλεφαρίδες θα τις ζήλευε οποιαδήποτε γυναίκα. Η καταγωγή της ήταν ταπεινή. Ήταν κεραμιδόγατα που σημαίνει οτί αφενός δεν μπορείς να την κοροϊδέψεις εύκολα, αφετέρου κάτω απο την κατάλευκη Σιβηριανή γούνα-στολίδι στο λαιμό, φορούσε ένα ξανθό σαντρέ εφαρμοστό γουνάκι με ομοιόμορφα παραταγμένες ραβδώσεις, ιδανικές για κάλυψη-απόκρυψη μέσα στην άγρια ζούγκλα, όπου και θα συμπεριφερόταν όπως και στο σαλόνι μου. Ωστόσο έχει τέτοια μια έμφυτη χάρη όπου θα μπορούσε κανείς να πει πως ήταν η αφορμή για την συγγραφή του σεναρίου «Οι αριστόγατες». Ήταν δε τέτοιοι οι τρόποι της που θα μπορούσε να δώσει μαθήματα ακόμα και στον Ζαμπούνη. Μπορεί όταν ήταν νέα να πηδούσε απο τη μια βιβλιοθήκη στην άλλη και απο το ψυγείο στο ντουλάπι της κουζίνας, αλλά όταν θα καθόταν στον καναπέ, θα το κάνε με την χάρη μαιτρέσσας που ετοιμάζεται να πιει τον καφέ σε κάποιο σκοτεινό μπιστρό σε κάποια μποέμ συνοικία του Παρισιού: πρώτα θα λύγιζε το ένα της πόδι, απαλά και ράθυμα, χαριτωμένα και αυτάρεσκα, κι ύστερα θα το καλύπτε με το άλλο απο πάνω, αργά, χωρίς βιάση, με σιγουριά και αυτοπεποίθηση.

Την βρήκα όταν είχα μόλις κλείσει τα είκοσι, άρα η Ζουζού ήταν μια γυναίκα με παρελθόν. Ήταν Γενάρης και θα πρέπει να είχε ζωή δύο μηνών, άρα θα πρέπει να είχε γεννηθεί Νοέμβρη, και άρα θα πρέπει να είχε γενέθλια τώρα κοντά. Καθόταν με τα μπροστινά ποδαράκια της όρθια, σε μια γωνία του δρόμου, ενώ εγώ τότε έτρεχα με την συνήθη ορμητικότητα και βιασύνη που δεν με έχει εγκαταλείψει χρόνια μετά και που ακόμα δεν με αφήνει να παρατηρώ σχεδόν ποτέ οτιδήποτε δεν είναι άξιο παρατήρησης. Στάθηκα κάπως απότομα, και πάνω μου σκουντούφλησε ο δεκάχρονος τότε ξάδερφός μου που τον έσερνα μαζί μου σε διάφορες βόλτες και που τον είχα υπό την προστασία μου τότε. Έκτοτε του έμεινε και αυτό το κουσούρι, η αγάπη για τις γάτες, όπως και όλα τα άλλα κουσούρια που είχα την χαρά να του μεταλαμπαδεύσω. Αλλά ας έρθουμε και πάλι στη Ζουζού. Αναγνώρισα στο περίγραμμά της την ευγένεια των προγόνων μου που μεταγενέστεροι απότοκοι τους αποφάσισαν πως δεν αρμόζει στην μίζερη καθημερινότητα του εικοστού πρώτου αιώνα. Σε αυτά τα πράγματα δεν λειτουργείς λογικά. Απλώνεις το χέρι και παίρνεις αυτά που σου προσφέρεται απλόχερα. Έτσι λοιπόν, χωρίς περιστροφές, χωρίς ούτε καν πρώτη σκέψη, αποφάσισα -χωρίς κι εγώ να το καταλάβω- πως αυτό το γατί πρέπει να ζήσει με εμένα, πως μου ανήκει, πως του ανήκω και πως είμαστε φτιαγμένες η μια για την άλλη. Οφείλω να ομολογήσω δε πως μέχρι τώρα δεν έχω αισθανθεί έτσι, ούτε για αρσενικό, ούτε για γάτο, ούτε για άνθρωπο. Μέχρι τότε βέβαια είχα αγαπητικές σχέσεις με την σκύλα των παιδικών μου χρόνων, την Σάρα-Ρόννι, οπού μαζί καταστρέφαμε το στρώμα των γονιών, και που ο πατέρας μου αμόλησε ελεύθερη, δηλαδή εγκατέλειψε, τον καιρό που χώρισαν. Ύστερα ήταν το κόκερ που αγόρασε για να του κάνει παρέα και να του τρώει τα έπιπλα. Κι ύστερα ήταν η Αναίς, η σκύλα που έφτιαχνε από το τίποτα, ποταμούς κάτουρου στα αστραφτερά, ξύλινα πατώματα της μητέρας που από τότε με είχε υπο διωγμό εξ’αιτίας της αγάπης μου για όλα τα ζωντανά που κουβάλαγα στο σπίτι: το παπάκι του Πάσχα για οποίο έζησα στο μεδούλι μου το δράμα του θανάτου χωρίς ανάσταση («σήκω παπάκι μου, σήκω» και να μη σηκώνεται), το ζευγάρι των παπαγάλων Χίθκλιφ και Κατερίνα που εγκατέλειψαν το κλουβί μας για ένα καλύτερο μέλλον, στην κοιλιά καμμιάς ντόπιας γάτας υποθέτω, το χρυσόψαρο που πέθανε πρόωρα αφήνοντας την τελευταία πνοή του πάνω στο μουσκεμένο, παχύ χαλί του σαλονιού της μάνας μου και διάφορα άλλα ζωντανά με πιο εντυπωσιακό, την μικροσκοπική χελώνα που έσκασε απο το φαγί αφού εξερεύνησε όλες τις γωνίες του σπιτιού. Αργότερα βέβαια παρηγορήθηκα με τα κατορθώματα του χάμστερ του ξαδέρφου μου, το οποίο φρόντισε να επισκεφτεί όλες τις γωνίες της πολυκατοικίας με τα σαράντα διαμερίσματα, λόγος για τον οποίο ο διαχειριστής ανάρτησε στον πίνακα ανακοινώσεων: «Ο ιδιοκτήτης μικρού τρωκτικού, τύπου Χάμστερ, παρακαλείται όπως να μην επιτρέπει την περιφορά του στους κοινόχρηστους χώρους της πολυκατοικίας μας» Μετά τέτοια περιστατικά, θεώρησα οτί η γάτα θα είναι «ελαφρύ περιστατικό». Φυσικά αντιμετώπισα εξ’αρχής την αντίσταση και της μάνας μου και της Ζουζούς, η οποία στην αρχή δεν κατάλαβε γιατί την πήρα στην αγκαλιά μου. Προφανέστατα κανείς μέχρι τότε δεν την είχε χαϊδέψει όπως εγώ. Αργότερα διαπίστωσα πως δεν ήταν το μοναδικό είδος εμπειρίας που δεν διέθετε η νεόκοπη φιλενάδα μου. Δεν είχε επίσης ξαναπιεί αντιβίωση όταν αρρώσταινε. Επομένως εγώ ως επίσημος κηδεμόνας της ήμουν υποχρεωμένη να την κάνω να πιει με τη σύριγγα αυτό το ροζουλί γλυκόπικρο υγρό που μύριζε φράουλα. Δυστυχώς οι φράουλες δεν ήταν της αρεσκείας της και έτσι η Ζουζού έφτυσε στα μούτρα μου ολόκληρα τα τρία μιλιγκραμ που προσπάθησα να την πείσω να πιει και εγώ αισθάνθηκα ως αποτυχημένη μητέρα που δεν μπορούσε να προστατέψει το παιδί της. Κατά τα άλλα η συμβίωση μας υπήρξε πλήρως αρμονική, αρκεί να συμβιβαζόμουν με ορισμένες ιδιαιτερότητες της όπως π.χ. το γεγονός οτί της άρεσε να την αράζει πάνω στο στήθος μου, πρόσωπο με πρόσωπο όταν έβλεπα τηλεόραση, ή να μπαίνει ανάμεσα σε μένα και στο αγαπημένο μου βιβλίο. Ως συμβία είχε και άλλες περίεργες συνήθειες που τις ανακάλυψα στην πορεία. Η Ζουζού δεν κοιμόταν ένα πλήρες οκτάωρο όπως εγώ. Συνήθιζε να ξυπνά μέσα στο σκοτάδι και να νυχτοπερπατεί πηδώντας απο διάφορα ύψη, φροντίζοντας πάντα να κάνει αισθητές τις αϋπνίες της. Επίσης μέσα στις βαθιές ώρες της νύχτας της άρεσε να κελαηδάει με ευχαρίστηση, ωσάν ιδιόρρυθμη αοιδός που,αψηφώντας τις συμβάσεις, αρεσκόταν να φλυαρεί ψάλλοντας με μικρούς φανταστικούς νυχτόβιους δαίμονες. Οι λαρυγγισμοί της ήταν μοναδικοί: ήταν φανερό πως η εκκεντρική υψίφωνος προσπαθούσε αφενός να επικοινωνήσει με κάποιον αόρατο συνομιλητή, αφετέρου οι μύες του λάρυγγα που διέθετε ήταν μικροί, αλλά αρκούντως δυνατοί. Αλλά δεν ήταν μόνον αυτό. Οι κραυγές της είχαν μια δική τους μουσικότητα, ένα δικό τους τέμπο. Έχοντας άγνοια επί των θεωρητικών της μουσικής δεν μπορούσα ποτέ να διακρίνω το χαρακτήρα τους αλλά ο οποιοσδήποτε μπορούσε να εκτιμήσει την καλλιτεχνική ροπή της νυχτερινής φλυαρίας της γάτας μου. Αλλιώς δεν εξηγείται που κανένας γείτονας ποτέ δεν μου χτύπησε την πόρτα για να διαμαρτυρηθεί. Τώρα βέβαια σκέφτομαι πως ίσως να μην μπορούσαν οι περίοικοι να προσδιορίσουν απόλυτα και την αφετηρία της μεταμεσονύκτιας αυτής μουσικής έκφρασης. Οπότε έμεινα όλα μου τα χρόνια ανενόχλητη από τέτοιου είδους περισπασμούς αλλά και άυπνη.

Δεκαέξι χρόνια συμβίωσης και σχεδόν τίποτα δεν άλλαξε. Ακόμα και μέχρι τις τελευταίες μέρες η Ζουζού έβρισκε παρηγοριά στο να με "ζυμώνει" όταν είχε τις καλές της. Το ζύμωμα αυτό ελαμβανε χώρα συνήθως με αυτήν απο πάνω από τις κουβέρτες και εμένα απο κάτω. Στην πραγματικότητα αυτό ήταν μια ένδειξη παλινδρόμησης της Ζουζούς σε μια ηλικία που ακόμα βύζαινε την μάνα της. Γιατί κάπως έτσι βυζαίνουν τα μωρά γατάκια: Ανεβαίνουν πάνω στο σώμα της μητέρας τους, διαλέγουν μια απο τις οκτώ ρώγες της, συνήθως όποια προλάβουν, και ξεκινούν το ζύμωμα γύρω απο την θηλή ούτως ώστε να πιέσουν το γάλα να βγει προς τη ρώγα. Γάλα δεν διαθέτω, μαμά της δεν ήμουν, αλλά η συνήθεια της αυτή δηλωνε ξεκάθαρα την αγάπη της προς το πρόσωπό μου. Εξάλλου εξακολουθούσα να είμαι η τροφός της. Κάθε πρωί το τελετουργικό της προετοιμασίας μου για την ημέρα περιλάμβάνε μια ακόμα μικρή λεπτομέρεια του να της βάλω φαγητό και να της βάλω φρέσκο νερό. Οι συνήθειες μου τις ήταν γνωστές, χαρακτηριστικό των πλασμάτων που διατελούν σε αρμονική συμβίωση. Η Ζουζού κάθε πρωί, ξύπνια ούσα ήδη αρκετή ώρα πριν, θα προπορευόταν της πρωινής μου πορείας προς την τουαλέτα, θα μπερδευόταν στα πόδια μου για να εισπράξει τα πρωινά χάδια που μου επέβαλε πως της ανήκουν, θα νιαούριζε γλυκά για να μου διαμηνύσει να μη ξεχάσω να της βάλω φαγητό και θα περιμένε υπομονετικά, καθήμενη στα δυό της πίσω πόδια, πάντα κοιτώντας με σταθερά μέσα στα μάτια, να τελειώσω με τις πρώτες μου υποχρεώσεις που δεν μπορούσε να κατανοήσει. Αν και οι υποχρεώσεις μου μέσα στην ημέρα είναι πολλές για τις 24 ώρες της ημέρας, δεν ξεχνούσα να κάνω τα δυό τρια πράγματα που της ήταν απαραίτητα για να είναι μια ευτυχισμένη γάτα: να φροντίσω για την διατροφή της, να της δείξω την αγάπη των δύο λεπτών του πρωινού που της είναι απαραίτητη για να μείνει μόνη τις επόμενες δέκα και καμμιά φορά δώδεκα ώρες και να επαναλάβω το ίδιο σκηνικό το βράδυ, επιστρέφοντας, βρίσκοντας την πάντα να με περιμένει ακριβώς πίσω απο την πόρτα. Μια αναμονή που την φανταζόμουν ήσυχη, μακρόσυρτη, σιωπηλή και εν τέλει μοναχική. Η Ζουζού, με το που θα άκουγε το κλειδί στην πόρτα, θα σηκωνόταν απο το χαλάκι της, θα τεντωνόταν νωχελικά τουρλώνοντας τον ποπό της προς τα πίσω και θα ερχόταν να με προϋπαντήσει καλωσορίζοντας με στην γατίσια της διάλεκτο. Και είμαι σίγουρη πως με καλώσορίζε γιατί η φωνούλα της ακουγόταν πάντοτε γλυκιά και κρατούσε πάντοτε τον συγκεκριμένο χρόνο που χρειάζεται για να πάρει ένα τρυφερό ύψος και ύστερα να καταλαγιάσει. Φαντάζομαι αν είχε φωνή θα με ρώταγε γιατί άργησα αλλά το φτωχικό της λεξιλόγιο σε συνδυασμό με την καρτερικότητά της δεν της επέτρεπαν περαιτέρω σχόλια.

Η ιστορία σταματάει εδώ.

Αυτό το κείμενο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.
Η Ζουζού δεν πρόλαβε να ζήσει την χαρά να της διαβάζω ένα κείμενο αφιερωμένο σε αυτήν. Όχι, δεν το έγραψα εν είδει επικήδειου. Όταν γραφόταν, απλώς περίμενα πως κάποτε, όταν θα τελείωνα τις άλλες μου υποχρεώσεις, θα το ολοκλήρωνα. Εξάλλου η Ζουζού ήταν κάτι σαν δεδομένο. Μέχρι που ο Χρόνος τα αναποδογυρίζει όλα.

Τώρα στη θέση της είναι η Φρου Φρου. Η Φρου Φρου ήρθε αφού κατανίκησα τη βασική μου εσωτερική αντίσταση στο να αντικαταστήσω ένα πρόσωπο ουσιαστικά αναντικατάστατο. Με συγκίνησε όμως η ιστορία της: είχε χάσει και αυτή τη "μαμά" της, μια γηραιά κυρία που την εγκατέλειψε για να ταξιδέψει στο επέκεινα, όπως και εγώ είχα εγκαταλειφθεί βίαια αφού βίαιος είναι ο κάθε χωρισμός, όσο κι αν τον προετοιμάζεις. Η Φρου Φρου βρέθηκε στο κλουβί ενός πετ σοπ, να φοράει πάμπερς για να μη χρειάζεται να λερώνει ολούθε. Όταν έμαθα την ιστορία της κάτι μέσα μου είπε πως η αγάπη δεν πρέπει να τελειώνει πουθενά. Και ύστερα η Φρου Φρου μετακόμισε στο σπίτι μου το οποίο την υποδέχτηκα με χαρές αφού ήξερα πως ουσιαστικά θα συνοικούσαμε πλέον. Η Φρου Φρου είναι Πέρσα. Για πολύ καιρό δεν ήθελε να μου μιλήσει. Ακόμα και τώρα αποφεύγει τις διαχυτικότητες. Είναι ίσως πιο όμορφη απο τη Ζουζού μου, αλλά μετά απο έξι μήνες συμβίωσης εξακολουθεί να κρατάει τις αποστάσεις. Ωστόσο τον τελευταίο καιρό αισθάνεται πιο άνετα αφού αποφάσισε να δοκιμάσει τις ίδιες κορόνες με αυτές της Ζουζούς. Αυτή τη φορά ξέρω πως δεν μου επιτρέπεται να την αρπάξω και να τη ζουλήξω. Αυτή η αγάπη είναι διαφορετική. Θα πρέπει να αποδεχτώ τη προσωπικότητα της και τις ιδιοτροπίες της. Δυστυχώς για μια ακόμη φορά δεν έχω τον χρόνο που θέλω για να της αφιερώσω. Όλο λεω αύριο και αύριο και αύριο. Προχθές κατάφερα να την κουρέψω λιγάκι. Τα ολόλευκα μαλλάκια της είχαν μπερδευτεί. Και εξάλλου κατακαλόκαιρο έχει, μπορεί να ζεσταίνεται. Πήρα ένα ψαλίδι και έκοβα όπου έβρισκα. Το στυλ βγήκε μάλλον πανκιό και η κόρη μου, όταν την είδε, μου είπε έκπληκτη: "Μαμά, η Φρου Φρου κάτι έπαθε".

Η σχέση μου με το τετράποδό μου είναι απο τις λίγες πολυτέλειες που μου έχουν μείνει. Δυστυχώς θεωρώ πολυτέλεια την πρωινή μας σύντομη επαφή με τα μάτια και με το δέρμα. Πρέπει να φροντίσω και όλα εκείνα τα άλλα πράγματα που πρέπει να γίνουν. Αλλά αυτά τα λίγα λεπτά που μοιραζόμαστε καθίστανται ευεργετικά τόσο για μένα όσο και για εκείνη. Η σχέση μου μαζί της είναι ξεχωριστή. Στην ποιότητά της δεν μοιάζει με καμμία άλλη. Κυρίως σε ότι αφορά ένα πράγμα: στο ό,τι είναι αστείρευτη παρόλο που μοιάζει να επαναλαμβάνει το ίδιο ακριβώς τελετουργικό την κάθε ημέρα που περνάει. Αλλά πάνω απο όλα μου θυμίζει απο που προέρχομαι και κάθε φορά που πρέπει να επιστρέφω.

Μαύρο Φως

2009-06-02T13:02:00.005+03:00

Καρτερώντας γυρισμό, το μαύρο
μαγνάδι της φωτεινής του θύμησης ύφαινε.
Μα ό,τι έφτιαχνε η μέρα, το ξήλωνε
της νύχτας το άδειο μαξιλάρι.
Είναι η αναμονή, αβάσταχτη
σα δέκα χρόνια πείσμονος σιωπής,
δοντιών κροτάλισμα σε βουβές ικεσίες.
Ενθάδε, σε μια ορθοπλαγιά, βαριανασαίνει
η μακροθυμία μιας Πηνελόπης
και η μανία μιας Μήδειας δέεται την ελαφράδα
των ανέμων.

Η μάχη με την Άνοιξη

2009-02-22T17:42:00.001+02:00

Στη προτροπή του μίλα προτιμώ να εγγράφομαι στο περιθώριο
αφού όλα εκεί βιώνονται, σε ό,τι ονομάζεται ζωή.
Υπάρχει εξέγερση κρυμμένη μες τις λέξεις,
κι εξιλέωση, - αλλά εξαγνισμός ποτέ.
Βρίσκονται μόνο καθρέφτες εκεί και θραύσματα,
σάμπως η μοίρα καπνίζει εγκατάλειψη.
Σιγοτραγουδά η αλήθεια σε τοπίο από κάρβουνο,
κι είναι προτιμότερο νομίζω
να κρυφακούω τη ζωή,
λόγου χάρη το ασανσέρ που ανεβαίνει,
αφού μπορώ και ονειρεύομαι πως φθάνει στα ουράνια.
Αφουγκράζομαι και τα βήματα που πλησιάζουν,
η πόρτα που ανοίγει το εδώ και το τώρα,
επιστροφές τα κλειδιά προλογίζουν.
Συλλογιέμαι για τους γυρισμούς,
πως έχει την ελπίδα του κι αυτό - όπως το ταξίδι.
Θυμάμαι – οιονεί επανέρχομαι –
στο κελάρυσμα από φράσεις,
να μνημονεύω ήχους και να απομονώνω
τα λόγια που φορτώνονται βροχή στην πλάτη.
Έτσι πέρασαν κυκλώνες και κάποιοι δεν άφησαν τίποτα
Έχασα στίχους που έκοψαν τη μέρα στη μέση
- έμειναν οι μνήμες ακρωτηριασμένες από τη μέση και κάτω
κι ότι πρόλαβα απόσωσα,
ακέφαλα σχήματα, απρόσωπους λογοπαίκτες,
κι οι λέξεις πάντα να έπονται
κάποτε να ματώνουν.

Ποιητές, λογοκλόποι του άρρητου
διαμηνύετε σα να καταλαβαίνω,
πως οι λέξεις κουβαλούν το παρελθόν,
όπως κάποιοι μιλούν λες και ορίζουν τα μελλούμενα.
Συγχωρήστε αυτούς που έφτασαν να υπόσχονται κιόλας
- σα να πραγματοποιούν.
Οι εμμονές σας, ανθοί πεσμένοι στου δρόμου την άκρη,
ντρέπομαι να πατώ τέτοιους καιρούς πάνω σε τόση άνοιξη.
θαρρώ είναι ανάγκη κάποιες στιγμές να σωπαίνουμε.
Φαντάζομαι πως κάποτε παλιά τα παμε όλα - και αν δεν τα είπαμε,
σίγουρα τα αποθέσαμε στην άκρη των ματιών μας.
Έχει μια κούραση η ζωή που κουβαλάνε οι λέξεις.

(αφιερωμένο στην Άνοιξη που σιμώνει, κι ας επιμένει να κρύβεται)

Εκείνη ήταν Αυτός

2009-02-22T13:54:00.001+02:00

Εκείνη ήταν αυτός.

Ήταν τα χέρια του πάνω σε αυτό το τετράδιο ή σ’ αυτό το βιβλίο. Παραξενευόταν που το είδωλό της πάνω στο τζάμι δεν είχε ξανθά μαλλιά. Τον ήθελε ελεύθερο, χωρίς κανέναν περιορισμό, κι αυτό εκείνος το ήξερε. Τον συνόδευε, αόρατη, αφού ζούσε μέσα του, το βράδυ, κατά μήκος μιας αποβάθρας του Έλβα, σε αναζήτηση ποιος ξέρει ποιας γνωριμίας που προκαταβολικά είχε αποφασίσει να μην υποφέρει για αυτήν. Διαμιάς την πλημμυρίζει μια χαρά απέραντη, αλλιώτικη από του οργασμού, αφού δεν συγκλονίζει μόνο ένα τρίσβαθο του κορμιού της, όμοια με αυτή του κρεβατιού αφού είναι εγκατάλειψη και ευδαιμονία, πληρότητα του να είσαι και να μην είσαι πια. Ο νους της αποτιμούσε με ψυχραιμία εκείνο το δώρο που δεν το έβλεπε σα να της οφειλόταν και που εξηγούσε πότε σαν ένα θαύμα, πως ένα πέρασμα κατωφλιού, πότε σαν ένα χώνεμα σ’ενα ανδρόγυνο όλο. Να τη σκεφτόταν κι εκείνος; Να δοκίμαζε κάποια ανάλογη συγκίνηση; Ποτέ δεν θέλησε να το εξακριβώσει: οι στιγμιαίες ευτυχίες των άλλων ανήκουν μόνο σε εκείνους, όπως και οι δυστυχίες τους.

Μαργκερίτ Ντυράς

Εγώ και ένα Ποίημα

2009-02-19T15:04:00.001+02:00

Όταν σε κοιτούσα από ψηλά
ήξερα πολύ καλά πως θα είσαι από μέσα
Ταπεινωτικό να λέγεσαι ποίημα
Υποτίθεται πως στέγαζες καλά τα κρυμμένα

Ορίστε λοιπόν
Στη διάθεση τιμής ένεκεν
σταθερά χαρίστηκα φλύαρα
κι η παρόρμηση λεπτό φυλλορρόημα
κι ύστερα χειμώνας
Ξεθώριασαν οι διαδρομές, τα εισιτήρια
Κι εσύ να γράφεσαι πριν ξεκινήσεις

Εύκολο το πρόσχημα
Ονομάζεται Άλλος
Ευγενείς οι παρατηρητές κι οι απόμακροι
στηρίζουν το ανυποψίαστο σαγόνι
και τα δάχτυλα-φτερά, τα νύχια-βέλη
ντροπαλά στης ασυνέχειας στόματα
Κουρτίνα σε κρέμασα
ύφάνση από μετάξι άκαιρο
να με σκεπάζει απ’ το αστόχαστο
Την ώρα εκείνη σκλήρυναν
των ματιών μου οι κάλυκες

Ζυγίζω ελαφρότητα
δεν έχουν άδικο
Όταν παζαρεύω το βάρος σου
οι άλλοι λαχταρούν ευκινησία
Μετασχηματίζομαι τώρα
σε χείλη που φτιάχνουν
ψιθύρους με την λέξη απρόσεκτα
Γρατζουνώ αφηρημένα
δέρματα που παίζουν τον ρόλο των ορίων

Στενάζουν οι δρόμοι αδιάντροπα ακόμα
κι όλα τα αντίθετα φαντάζουν συγγενή
κι οι άνθρωποι ζογκλέρ εξαφανίζουν με κόλπα
τα φταιω, τα είδα και τα τραύματα
σώπα τώρα λεω, γίνε σύννεφο
και γράψε την λέξη βροχή στο παράθυρο

Η ζυγαριά δεν γέρνει προς το μέρος μου
Προτίμησα να λεπτύνεις κι άλλο
Ιδανικά θα σε αφήσω εντελώς - μπορεί και να πετάξεις

L' exil et l'utopie d' une reve familier

2009-01-23T23:58:00.007+02:00

Ήρθες στο όνειρό μου, απο τα παλιά,
κι έτσι ερχόμενος, διασκέλισες χρόνια και χρόνια.
Γιατί λοιπόν, ύστερα απο τόσον κόπο, χάθηκες;

(painting: Sea Serpents IV detail, Gustav Klimt)

Nature Morte

2009-01-23T23:15:00.005+02:00

(σημ:συγχωρήστε τους ανόητους ποιητίσκους που ανακατώνονται στα πόδια σας, αυτούς τους αντιπαραγωγικούς είλωτες που αρνούνται να μεγαλώσουν και που έχουν την μαεστρία να κουκουλώνουν την αχρηστία τους)

Αν θα έρθεις να δεις εμένα με τα άκριτα παρέα
Θα στέκομαι ανάμεσα στο τίποτε και στο κρατώ την ανάσα μου.
Ίσως έφτασες κιόλας εδώ με την μπόρα του απογεύματος
και δεν πρόσεξες πως κι εγώ πάλι απουσίαζα ψάχνοντας να βρω αφαίρεση ανταλλάξιμη
με φτηνή αιδημοσύνης ρευστότητα

Της μαύρης νύχτας η αδήριτη ανάγκη
παγερό μετάξι που απλώνει ολόγυρα σκεπάζομαι
και αδημονώ εν καιρώ
να παίξω κρυφτό με την αίσθηση
πως η αθώα και άσπιλη αναγκαιότητα του χειμώνα που έρχεται
σκοπό δεν είχε παρά να καλύψει την γύμνια μας
που από την ίδια της την λάμψη υπέφερε

Αν ξεφύγω και πάλι από το ανήλεο βλέμμα σου
τότε κι απόψε σε μιας άλλης ημέρας την πνοή θα τελειώνει το άρωμα
Αν όμως τυχαίως τα βλέμματα ανασηκώσουμε την ίδια στιγμή
Τότε θα ανταμώσουν οι δόλιες αλήθειες μας
, Φρούδες ελπίδες πως δαγκωθήκαμε
Άγριων μήλων φύσης νεκρής το ξερό αίμα πως βάψαμε τα πρόσωπα
Το σμαράγδί των καθαρών μας ματιών πως ξεπουλήσαμε

Σιώπα λοιπόν συνομωσία σιωπής
μην κάνεις πως κρένεις τα άρρητα τα λόγια,
τα γλυκά, τα επαναλαμβανόμενα
δεν έχω ανάγκη των νόθων σου ψιθύρων το ακούμπισμα
Μιλάει απόψε η τηλεόραση του κρύσταλλου για εμάς
Μιλάνε κι οι τύψεις
Εμείς μπορούμε να κάνουμε πως δεν υπάρχουμε
Κι έτσι εν τη απουσία μας μπορεί κι η ρύμη του λόγου
λεύτερη μακριά απο εμάς να κυνηγήσει το νόημα πως
παρά τρίχα γλιτώσαμε τόσης ευτυχίας το πνίξιμο
απο θερινής κρυφής αναθύμησης κύματα

(painting:Still Life, Bouquet of Dahlias and White Book, 1923 Art Print by Henri Matisse)

Eyes on Fire, εκπομπή δεύτερη

2009-01-20T13:52:00.001+02:00

Οι Κυριακές εκείνες, που δεν ανήκουν σε κανενός το σχεδόν καλοκαίρι,
με ξυπνούν ανοιγμένη στα τέσσερα. Χωρίς τον λευκό μου μανδύα, αναστοχάζομαι
πόση φαντασία να σηκώσει κανείς σε μια μέρα.Δευτέρες γραμμένες πάνω σε φτηνό σέλιλοιντ ασπρόμαυρης μνήμης που κάτι θέλει να πει, μα διαφεύγει της προσοχής της. Πόσο τσαλάκωμα να αντέξουν οι περαστικοί καθώς ακουμπώ στο τζάμι το μάγουλο;

Είμαι εδώ, ένας άλλος, που για πρώτη φορά συναντάω, περπατάει μπροστά μου αδιάκοπα
βάφει με μέταλλο τα μάτια, κυνηγώντας τη βροχή στις αναπάντεχες γέφυρες των πόλεων.

Eyes on Fire, Blue Foundation
http://uk.youtube.com/watch?v=DTj1cXJEn34

I was cruising my decay... εκπομπή πρώτη

2009-01-13T23:39:00.005+02:00

Μουσικοφθινοπωρίες ως εν ονείρω, εκπομπή πρώτη.

Λένε πως όταν τα ερωτηματικά μένουν αναπάντητα, η μουσική αναλαμβάνει τον έλεγχο.

Απόψε θα κλέψω απο Tuxedomoon, θα δανείζομαι ή θα εκμαιεύω το δώρο της ποίησης τους, που της αρμόζει να ανήκει δικαιωματικά στους αποδέκτες της και ξεκινώ την ως εν ονείρω πορεία που φθίνει στους μαιάνδρους του χειμώνα.

Οι γκρίζες ώρες που δεν λογαριάζουν ερχομό, οι λευκές στιγμές που παίζουν κρυφτό με το οξύμωρο: o χειμώνας πάντα προκαλεί με το ορθάνοιχτο κενό του όπως τα ύψη αναζητούν τα θύματά τους και αυτά έλκονται από τον ίλιγγο, την σκοτοδίνη.

http://www.youtube.com/watch?v=RfJ7xXBcwh0

How many guys like me
All through history
How many girls like you
Some guys kiss and tell
Love you and leave you
Bring you up take you down
But I don't care
Lonely days in the sun
Friends don't call
I watch the light on the wall
Lonelier nights
I sleep with my sweat
But I don't care
My heart remains the same the same
Inside my heart remains the same
Mon coeur reste toujours le meme

Λένε πως όταν το νιώθεις πως σε τραβάει το κενό, είναι γιατί θέλεις να δεις τι είναι εκεί.

But she came to me
I was cruising my decay
Where the trams
Connect

Souvenirs

2008-12-22T22:56:00.003+02:00

Tελευταίο μεγαλείο άδικου αποτόλμησα
στης ράχης μου την άνυδρη ρίζα,
ακραία αποδοχή ως εκ τούτου
σχεδίασα
παράτολμη γύμνια δακτύλων αψήφησα

Στων άνισων χαιρετισμών τα κορυφαία
ξυπνήματα σπόρους χορού
oνειροδράματος
έσπειρα, απαντήσεις να εκπέμψουν
τα αδυσώπητα βλέμματα.
Γυναίκα ευδαίμονος ερήμωσης
ζωή εσύ
κι εγώ το ίδιο θαρρετά απέναντι παραδίνομαι.
Το καλύτερο σου άδικο διακήρυξες
είναι αυτό που τα πρώτα αναθυμήματα
είπες
τα έφτιαξα βήματα.
Κι είπα, είναι αυτό που η δική μου αφή
ακόμα δεν αναγνώρισε σε κλαδιά ώμων
ισχνού μεταξιού φυλλορρόημα

Στον εύρυθμο του ασυμβίβαστου παράλληλο
ζάλο είναι το άδικο, λες,
να μαι πάντα εγώ η πρωταγωνίστρια.
Σε ορύγματα εχθρικών εραστών
οδηγήσαμε σπινθηρισμούς τελευταίου στροβιλίσματος,
κι εσύ να αποφαίνεσαι
πως απο μένα πιάνεται ακόμη
και το άδικο, φθηνό, φθαρμένο και παλιό
το καλοδουλεμένο μου εγώ
κι αυτό καθημερινό και πολυφορεμένο,
σάλι που δήθεν θα αποσώσει
της μοίρας της γυμνότητα

Όμως καλύτερα Εγώ κι ένα άδικο
παρά Εγώ κι ένα Τίποτα.

Πάνω στον άδικο ρυθμό θα καρφώνω
τελευταία ταγκό σε πλατφόρμες αντίο.
Γιορτών αποκορύφωμα εγκαταλείπω
για να θυμάμαι πως κι εγώ υπήρξα
πέρα από εσένα κι έτσι
φτωχά κι αν γεννήθηκα, έ ζ η σ α,
έχοντας πάντα τον πρώτο ρόλο

Στιλέτο κοφτερής φυγής πορεία αποδιωγμών
περιχάραξε,
σε κρόσσια ενδύματος άδικου
θα εμπλέκω ουρά δίκαιων ερωτηματικών
που περίσσεψαν.
Κι έγινε το φταιω κτήμα μου,
σπονδύλου περιτύλιγμα και συνοχή μου.
Συνένοχα στράγγιξα αθώων χεριών
το ύστατο κράτημα, να θαρρευτώ
λίγη ακόμα ανάμνηση πριν απότομα αδειάσω
στην επόμενη του εγώ περιδίνηση

Σε στάση arabesque προσδιορίζω
την κίνηση του υπάρχω, γητειές που στοχεύει
στων βλεφάρων την βαθιά τους κατάκλιση.
Απότομα σπάω σε εντροπίας φίνα υπόκλιση
Με αρχαίων ευχών προτροπή
διπλώνομαι φως, ματιών νωπή σκοτεινότητα
βύθισε το κοινό των χιλίων προσωπείων του κάποτε.
Μυστικά παρακολουθούσε απ'την βελούδινη πλατεία
απέναντι κρυφογελώντας το τώρα μας
που απο το ουδέποτε των υποψιών μας
εύκολα ξέφυγε

Φυτρώνω στο κέντρο μου, κυοφορούμαι σχεδόν.
Κι υποψιασμένη πλέον για την θέση μου,
Πεινάω. Διψάω .Και Χορεύω.
Όπως ακριβώς οποιοδήποτε έμβρυο
μεθά απο το αδιάσειστο μέλλον του

Μα και πως να ζήσει κανείς
από αλλοτινών μεγαλείων λατρευτικές επικύψεις;
Μονάχα ένα άδικο δέρμα-σπέρμα-ανάμνηση
μου έμεινε να ενδύομαι.
Κεντάω νυχθημερόν. Υπόσχομαι,
τα πρωινά να το φορώ, τα βράδια να το σκίζω.

Σε στιγμές πανικού είχες δει
τα πλάσματα του είδους μου παλιότερα.
Συνήθιζαν να περνούν με σάλτο ακροβασίας
πάνω από βέβαιο εγκλωβισμό τα ουρανοθέμελα.
Ανέμελα πόνταραν στο κενό οι αρτίστες της ζωής
του κόσμου τους το σχέδιο σε δένδρου
περίγραμμα είχες δει να εντυπώνεται.
Από μακριά αφουγκράζομαι τροχίσκους ελαφριάς αμφιβολίας
να φυγαδεύουν τους τελευταίους φανατικούς
θεατές της αξιέραστης χίμαιρας.
Ακολουθούν πιο μετά κι οι τελευταίοι Ονειρευτές
που έσωζαν κύκνους και μνήμη από βέβαιο πνιγμό
μέχρι πριν από λίγο μαζί μας.
Κι εσύ ακόμα εδώ με ανωφέλευτα άλματα να αυτοσχεδιάζεις
άκοπης σωτηρίας πεταλουδίσματα ενόσω μια μια
οι πόλεις εγκαταλείπουν των Θεών τα τεχνάσματα

Αδειάζει το γιόρτασμα
Τελευταία εγώ θα κερνάω oμόκεντρους κύκλους
νοερής ικανοποίησης σε μουσική υπόκρουση τρένων,
ράγες αποπομπής που στήθηκαν πάνω
σε σταδιακή απώλεια αίσθησης.
Τραγικό να μην υπάρχουμε από τώρα στα σώματα,
ψέλλισες. Στο φτερό είχα προφτάσει να αδράξω
μισόλογα στομάτων, θολά περιγράμματα
να μαντέψω να προλάβω μη χάσω της γλώσσας
το κύρτωμα δολοφονικών πόθων που εξαγοράστηκαν
σε τιμή ευκαιρίας απο σώφρονες πνοές επιβίωσης.

Σκιρτώ στο θέλω
που στην άρνηση του εξωραίστηκε,
στων γέλιων τα ραίσματα που πρώιμα
φοβηθήκαμε.Σκιρτώ ενόσω συνεχίζεις
απτόητη κύκλους απόμακρης αμεριμνησίας κι εσύ - ζωή
από την ουσία σου.
Της ώρας η ελαφριά περιστροφή παρασύρεται
σε χρόνους του διαρκώς, στην άτακτη φυγή της.
Θαρρώ κι εγώ δειλά θα ακολουθήσω τα πρέπει
μιας προθεσμίας πτερόεσσας.
Ψυχορραγεί ο ρυθμικός βηματισμός του έστω-και-τώρα,
τον πνίγω κι εγώ στους αγγέλους του.

Καλέεεεεεεεεε μου Θεούλη...

2008-11-28T12:18:00.003+02:00

..γνωρίζω οτί πέφτω σε χίλιες και μια παγίδες που σου μιλάω, αλλά να, σε παρακαλώ, εν όψει εορτών, υποσχέσου μου λιγότερες υπερβάσεις την ημέρα, για το ερχόμενο έτος. Είμαι κατά βάθος καλό παιδί, το ξέρεις, αλλά συνηθίζει κανείς στις συντέλειες, κι αν είναι να με στείλεις στον Παράδεισο, θα μου ρθει απότομο, καθότι συνήθισα στην Κόλαση, οπόταν σε παρακαλώ στέλνε μου με μέτρο τις υπερβάσεις. 'Νταξ;

Για ποιο ταξίδι κίνησες να πας;

2008-11-24T15:26:00.002+02:00

..Πριν απο μία εβδομάδα ακριβώς, ώρα πρωινή έδωσα στην γάτα μου τις τελευταίες σταγόνες νεράκι να πιεί. Ένιωθα ήδη καιρό να με κατακλύζουν οι ενοχές που την κρατούσα στη ζωή. "Eπί ματαίω ταλαιπωρείς την ψυχούλα της" μου έλεγαν όλοι. "Γιατί δεν της κάνεις ευθανασία;". Αδυνατούσα να σηκώσω το χέρι μου και να πάρω ό,τι είχε απομείνει απο το κορμάκι της, που τώρα έμοιαζε πιότερο με απουσία, και να το οδηγήσω σε ό,τι δεν γνώριζα. Θα άνοιγα ποτέ την πόρτα στην γάτα μου για να της πω, "πήγαινε μόνη σου να δεις τι έχει εκεί πέρα"; Κι όμως, πολλές φορές στο παρελθόν μας, την είχα αφήσει να εξερευνήσει τον κόσμο ελεύθερη, όπως όφειλα. Αυτή τη φορά δεν τα κατάφερα. Δεν ήξερα τι σημαίνει ευ-θανασία. Αλλά τις τελευταίες μέρες το σκεφτόμουν όλο και περισσότερο, πως έπρεπε να την ανακουφίσω απο μια ανώφελη, παρατεταμένη αναμονή. Κι ωστόσο, την έβλεπα όπως καθόταν ξαπλωμένη στην πολυθρόνα της, που στα τελευταία της είχε γίνει το καταφύγιό της, και έλεγα, "άραγε μας ακούει που της μιλάμε, ακούει τις μουσικές που της βάζω;" Ας μην περιγράψω τις τελευταίες μας αγκαλιές, το μάτσο απο τα εύθραυστα κόκαλα που έπαιρνα προσεκτικά σαν ανθοδέσμη με λουλούδια στα χέρια μου. Μέχρι τέλος αποζητούσε την αγκαλιά μου, τα χάδια μας, την ρουτίνα των δυό μας όπου ερχόταν και ξάπλωνε στο στήθος μου γουργουρίζοντας και της κρατούσα τις απαλές πατούσες, τρίβοντας τα στρογγυλά ροζ εξογκώματα, τα όμοια με κουνελήσια.

Δεν ξέρω τι θέλω να γράψω για το ζωντανό μου που έφυγε, δεν ξέρω. Αν είναι υστερισμός που πονάω, αν είναι αισθηματολογία να μιλάω χωρίς να ξέρω τι θα πω, αν είναι η λύπη μου ανείπωτη, άρρητη, υπόρρητη ή άλεκτη, δεν το γνωρίζω. Το μόνο που γνωρίζω είναι πως ένα ζωντανό πλάσμα που άνηκε στο είδος της Felix Catus, και το οποίο ζύγιζε σχεδόν τρία με τέσσερα κιλά στις μέρες της ευημερίας της, με δίδαξε για την έννοια της αγάπης όσα δεν με δίδαξαν τόνοι ανθρώπων μαζί. Δεν θέλω να ανασκαλέψω τα συναισθήματά μου για την οριστική και αμετάκλητη απουσία της. Ξέρω πάρα πολύ καλά όμως πως όταν την αντίκρισα παρούσα-απούσα, ένιωσα μέσα μου την ορφάνεια να ριζώνει μόνιμα. Έβγαλα μια κραυγή που δεν δικαιολογούσε η ηλικία μου και η υποτιθέμενη ακριβοπληρωμένη ωριμότητα μου. Ένιωσα ξανά μικρή, απροστάτευτη, μπροστά στο βλοσυρό βλέμμα ενός ανάλγητου θεού. Μα πως είναι δυνατόν να αισθάνομαι ορφανεμένη, αφού εγώ ήμουν η "μαμά" της, εγώ την ετάιζα κι εγώ την φρόντιζα; Κι όμως.... Μια αμετακίνητη απουσία έχει στοιχειώσει το σπίτι μου. Εξακολουθώ και μπαίνω στο σπίτι και το βλέμμα μου ψάχνει να την βρει. Εξακολουθώ να περπατάω με προσοχή μη και την πατήσω. Εξακολουθώ τις νύχτες και αφουγκράζομαι προσεκτικά, μην τύχει και ακούσω το νιαούρισμά της. Εξακολουθώ και έχω αφημένο το μπολάκι για να ξεδιψάσει όταν... όταν... Εξακολουθώ και πνίγω δάκρυα και κοπετούς σα να με παρακολουθεί, μην τύχει και την προσβάλλω.Ανόητα ερωτήματα προκύπτουν όπως "ποιος θα την προσέχει εκεί πέρα;" Ό,τι και να πω, είναι λίγο, είναι ανεπαρκές, είναι ημιτελές, είναι κουτσουρεμένο, είναι σαν να μην είναι. Γιατί δεν είναι πια. Δεν είναι.

Μαζί με την γάτα μου έφυγε και μια εποχή ανεπιστρεπτί. Τέλειωσε μέσα μου οριστικά μια εποχή ανεμελιάς, τρυφηλότητας και αγάπης. Δεν βιάζομαι να την αντικαταστήσω γιατί όποιος φεύγει, δεν αντικαθίσταται με κανέναν και τίποτα. Δεν βιάζομαι να την θρηνήσω γιατί τώρα ξέρω ό,τι αυτή η πληγή που άνοιξε με την απουσία της θα παραμείνει αιμάσσουσα μέχρι που θα πάω να την συναντήσω. Τώρα δεν φοβάμαι τόσο τον θάνατο. Κάποια πολύ αγαπημένη ύπαρξη θα με υποδεχτεί στην πόρτα της ανυπαρξίας, τρίβοντας το κορμάκι της στα πόδια μου.

Ελληνικόν Ειδύλλιον

2008-11-04T21:17:00.001+02:00

(Αυτό είναι το πρώτο ολοκληρωμένο ποίημα που έγραψα πριν πολλά χρόνια. Πολλά πράγματα αλλαξαν απο τότε και πολλά παρέμειναν τα ίδια...)

Ελληνικόν Ειδύλλιον

Αφορμή το καλοκαίρι.
Αφορμή μια μαγική κάρτα που μου έστειλες κάποτε,
με δυό παιδιά και δυό μπαλόνια-ήλιους από την χώρα του ευκταίου.
Αφορμή οι γαρδένιες που αναπάντεχα συνωστίζονται κάτω από το μπαλκόνι μου,
διαδηλώνοντας για το συντελεσμένο μέλλοντα σου.
Αφορμή κι η γαλάζια κορδέλα του γιαλού που κεντήθηκε
στην κοφτή μου κουρτίνα,
περίσσευμα αφελούς συνέχειας από διαδρομές
στα πάνω-κάτω του μυαλού μου.

Ελληνικόν ειδύλλιον.
Ελληνικός καφές.
Ελληνικό πηχτό, πικρό και μοσχομυρωδάτο θα σε πίνω
στους ολάνθιστους λαβυρίνθους του τώρα έλα, τώρα φύγε σου.
Ελληνικόν ειδύλλιον βαφτίστηκε το μέλλον.
Αυτό που θα με ανατέμνει στην θερινή ασφυκτική σου περιφέρεια.
Σταυρωτά θα τυλίγω τα πόδια μου καθώς θα ρουφώ προσεκτικά
δηλητήριο απέλπιδος αναμονής
σε κουπάκι λευκό με χρυσό ραγισμένο φτεράκι
-μην τύχει και το σπάσω.
Ίδιον της μοναξιάς, η απέριττη απόλαυση της θύμησης,
της ανάμικτης με καλοκαιρινά Ελληνικά φρούτα που σε κάνουν να μην λησμονείς
Θλιβερούς θρυπτούς χειμώνες
Και αγέλαστα απολιθώματα αγγέλων
Που κείτονται πια μόνο σε φύλλα σέπιας της φωτογραφικής σου μνήμης

Και να που το Ελληνικόν Ειδύλλιον εκδίδεται σε δύο τεύχη τελικά,
Μια για τον Χειμώνα και μια για το Kαλοκαίρι.
Μια για τους χειμερινούς κουρασμένους περιπατητές της γνώσης του ίσως κάποτε
Και μια για τους ανατρεπτικούς νεανίζοντες παραθεριστές του έλα λίγο
Και να που εγώ πληρώνω συνδρομή και για τους δυό μας
Μια να το εκδίδω
και μια να τρέχω να προλάβω
τον φτερωτό ταχυδρόμο των δημοσίων υπηρεσιών του πεπρωμένου
μην τύχει κι αμελήσει
και δεν χτυπήσει το κουδούνι μου.

Περί τυφλότητας

2008-10-29T20:40:00.004+02:00

«…κι αφού οι τυφλοί δεν βλέπουν, σας ρωτάω εγώ, πως γίνεται να μεταδίδουν την αρρώστια με την όραση, Στρατηγέ μου, αυτή είναι η πιο λογική αρρώστια στον κόσμο, το τυφλό μάτι μεταδίδει την τυφλότητα στο μάτι που βλέπει, υπάρχει πιο απλό πράγμα;....»

Ζοζέ Σαραμάγκου, Περί Τυφλότητος

Η γάτα μου έχει καρκίνο,στο υπερώο. Το στόμα της έχει παραμορφωθεί. Στην άκρη του σαγονιού της κρέμεται μόνιμα μια κόκκινη κλωστή από αίμα. Είμαι σίγουρη πως ανήκω στη μεγάλη αγέλη των τυφλών. Μόνο μια κόκκινη κλωστή από αίμα βλέπω. Για αυτό είμαι σίγουρη. Ο θάνατος σιμώνει αργά και σταθερά. Η γάτα μου πρόκειται να πεθάνει. Το περίμενα, ήταν ήδη μεγάλη σε ηλικία. Είναι άλλο όμως να το σκέφτεσαι και άλλο να συμβαίνει. Μου ανακοινώθηκε από τον γιατρό. Πέρασε πάλι εκείνο το τραγικό δευτερόλεπτο μιας αιωνιότητας μέχρι τη συνειδητοποίηση. Η γάτα μου θα πεθάνει. Σιωπή ύστερα. Έσφιξα το τίποτα που με περιέβαλε διαμιάς. Την χάνω. Ό,τι αγαπάω το χάνω, θυμήθηκα. Σημειώνω απώλειες όσο μετράω μέρες. Η γάτα μου πεθαίνει. Το μόνο που βλέπω είναι μια κόκκινη κλωστή. Κατά τα άλλα εκτυφλωτική λευκότητα. Το ζωντανό μου πεθαίνει. Κι εγώ δε μπορώ να κάνω τίποτα. Πρέπει να ζήσω με αυτόν τον θάνατο. Νεκρός ή τυφλός, λέει ο Σαραμάγκου λίγο μετά, το ίδιο είναι. Εγώ ζω τον θάνατό της τώρα. Εδώ και μήνες ζω τον θάνατό της αλλά δεν τον έβλεπα. Ήθελα να μη βλέπω. Αιμορραγούσε όλο το καλοκαίρι. Γριά είναι, θα της σαπίζουν τα δόντια, έλεγα. Ήθελα να μη βλέπω. Τώρα αίματα παντού. Πάνω στα μαξιλάρια, στα σεντόνια, στα μάρμαρα. Στάμπες με αίμα σε όλο το σπίτι που δεν καθαρίζονται εύκολα. Στην αρχή έτρωγε με δυσκολία. Δεν έβλεπα. Ύστερα σταμάτησε να τρώει. Κι ωστόσο, όποτε άκουγε τα βήματα μου στην κουζίνα, ερχόταν δίπλα μου και καμωνόταν την επιθυμία . Μικρά ανασηκώματα των πίσω ποδιών, νάζια που αποσκοπούν πιότερο στην ευγνωμοσύνη παρά στην ηδυπάθεια. Κι ας μην έτρωγε τίποτα. Δεν έβλεπα.Τώρα πρέπει να την συνοδεύσω μέχρι την έξοδο.Της βάζω γάλα, το διαλύω με λίγο νερό. Δεν πίνει. Δεν βλέπω τίποτα άλλο. Είμαι τυφλή κι ωστόσο πρέπει να την ξεπροβοδίσω μέχρι την εκτυφλωτική πόρτα του επέκεινα. Ένας άγριος λυγμός πνίγηκε στο σαγόνι μου όταν μου ανακοινώθηκε το επικείμενο. Η ακοή, λεει ο Σαραμάγκου, είναι η όραση των τυφλών. Δεν βλέπω. Αλλά άκουσα τον λυγμό μου μου που πνίγηκε. Της χτενίζω τα μπερδεμένα μαλλιά της. Ζει τις τελευταίες της όμορφες αναμνήσεις. Λίγος ήλιος της αξίζει ακόμα. Κάθεται μπροστά στο παράθυρο, αλλά απο μέσα απο το τζάμι για να μην κρυώνει. Εγώ δεν βλέπω τον ήλιο.Μόνο τις μικρούς κόκκινους πλανήτες από αίμα στο πάτωμα. Ευτυχώς δεν έχει επίγνωση το οτί σε λίγο καιρό αυτό το σώμα της θα είναι απλώς ένα πεταμένο ρούχο στο πάτωμα. Μαλακώνει πολύ λίγο ο πόνος.Έρχεται πάνω μου και αρνείται να φύγει. Το έκανε πάντα, μα εγώ δεν έβλεπα. Είμαι τυφλή. Δεν βλέπω τίποτα.

Χαρίζεται ευεπίφορος ναρκισσισμός

2008-10-20T21:21:00.005+03:00

Υπήρξα αφόρητα ναρκισσίστρια, κι εξακολουθώ να είμαι, τρανή απόδειξη αυτού, η ύπαρξη αυτού του προσωπικού ημερολογίου. Κι αν με αυτό υπέθετε κανείς πως έχω περισσή αυτόπεποίθηση, ας το ξανασκεφτεί. Αυτός ο ναρκισσισμός, είναι το ένα απο τα δύο άλογα, που βρίσκονται ζεμένα στο ίδιο άρμα ενός ρωγματικού εγώ. Το άλλο το άλογο-ναι, αυτό που "είναι μαύρο", ακούει στο όνομα της ανεπάρκειας. Ναρκισσιστής άνθρωπος είναι αυτός που υπερεπένδυσε σε έναν εαυτό ελλειματικό. Αν ο εαυτός δεν είχε υπάρξει ελλειματικός, τότε δεν θα είχε ανάγκη απο καμμία υπερεπένδυση, απλά τα πράγματα.

Αναθεματίζω τον ναρκισσισμό μου, ευχαρίστως θα τον χάριζα σε οποιονδήποτε νομίζει ότι του λείπει. Γιατί δεν είναι ένας τυφλός ναρκισσισμός, τέτοιος που θα μου άφηνε προικώ την μακάρια άγνοια των απαίδευτων .Είναι ναρκισσισμός που του αρέσει να κοιτιέται στον καθρέφτη της αυτοκριτικής του. Αναρωτιέμαι, αν υπήρξα αρκούντως ναρκισσίστρια, θα είχα κάνει αυτά για τα οποία ίσως να ήμουν προορισμένη; Αλλά όχι. Η μόνη θρασύτητα του δικού μου ναρκισσισμού, υπήρξε η αδυναμία του από το να με προστατέψει. E, τέλος πάντων, ποιος ο λόγος να τον φορτώνομαι τελικά;

Κι όπως λεει κι η γνωστή λαική ρήση, ας αφήσουμε τους εγωισμούς και ας κοιτάξουμε τους εαυτούς μας. Σας τον χαρίζω λοιπόν. Προσφορά μαζί με το ναρκισσισμό, πυροτεχνήματα, αξίας 150 Ευρώ.

Ελευθερία, μια τρομερή ευτυχία

2008-10-10T14:21:00.002+03:00

"...Βρίσκουμε τους ανθρώπους πολύ μόνους στη σημερινή κοινωνία. Λέγοντας το έτσι, δεν σημαίνει τίποτα νομίζω. Υπάρχουν άνθρωποι αβίωτοι, τους οποίους αποφεύγει όλος ο κόσμος, γιατί στ' αλήθεια δεν είναι προικισμένοι με μοναξιά. Άνθρωποι που δεν βλέπουν, δεν ακούν, ενοικούν στη ζωή με οποιοδήποτε τίμημα. Άνθρωποι τρομαγμένοι, απομονωμένοι από τον τρόμο τους, ακόμη κι απ' την ιδέα της μοναξιάς της ζωής. Ο τρόμος τους τρομάζει κι εμάς με τη σειρά μας. Εμείς, αν μιλάμε για μοναξιά, βρίσκουμε πως οι άνθρωποι είναι μαζί πολύ μόνοι, και όχι αρκετά μόνοι. Οι περισσότεροι άνθρωποι παντρεύονται για να βγουν απ' τη μοναξιά. Να ζουν μαζί, να τρώνε μαζί, να πηγαίνουν σινεμά μαζί. Η μοναξιά αναταράζεται αλλά δεν νικιέται. Η ασφάλεια: η προσφυγή στον πάντοτε παρόντα άλλο. Το ζευγάρι των εραστών είναι το γεγονός μιας στιγμής. Δεν επιβιώνει ποτέ στο γάμο. Το ζευγάρι είναι χριστιανικό σ' όλες τις δυτικές κοινωνίες, πάντα. Αλλά σε κάθε ζευγάρι που γεννιέται με ακέραιη τη ψευδαίσθηση ότι θ' αποτελέσει την εξαίρεση στον κανόνα. Αγάπη, αυτό είναι. Το ζευγάρι. Το τέλος της ατομικής περιπέτειας, όποιας τάξης κι αν είναι - η μητρότητα, αντίθετα, βλέπω πως είναι μια παράδοση του εαυτού, ακόμη κι αν διπλασιάζεται μ' ένα παιδί, κι αν μεγαλώνει μ' ένα παιδί, κι αν δεν μοιράζεται μαζί του. Δεν μπορεί να κάνει τίποτα κανείς με το ζευγάρι μέσα στο ζευγάρι, παρά να περιμένει να κουβαριαστεί αυτό το θαύμα, ο χρόνος του έρωτα. Το ζευγάρι είναι από μόνο του ο αυτοσκοπός του. Με τους δύο δεν κάνει τίποτα κανείς, τίποτα, ούτε καν το παιδί γίνεται μόνο του, ούτε ο έρωτας, γίνεται αλλού, εκεί όπου κεραυνοβολεί, εκεί, μέσα στο ζευγάρι δεν τον ξέρει πια κανείς, εκεί δεν ξέρει πια κανείς τίποτα για τον έρωτα, περνάει τον καιρό, τη ζωή. Περνά πάνω στη ζωή. Η ζωή που περνάει φευγαλέα δεν μας πληγώνει. Η μοναξιά υποφέρεται, δεν είναι πια η απομόνωση. Γι' αυτό το λόγο το ζευγάρι είναι ζηλευτό και φαίνεται σαν το ευφυές εύρημα να περνάει ο χρόνος της ζωής σ' όλες τις κοινωνίες του κόσμου. Γίνεται μέσα σ' αυτό μια σταθερή αναφορά σε μια πιστότητα νοούμενη σαν θρησκευτική απαγόρευση. Ο ερωτάς μας ήταν τόσο δυνατός, ώστε δεν μπορώ να του/της είμαι άπιστος χωρίς να βλασφημώ το θεό. Οι νέοι που λένε ότι δεν έχουν γνωρίσει, δεν ξέρουν αυτό το μαρτύριο... κανείς δεν μπορεί να τους πιστέψει, εκτός κι αν μιλούν γι’ άλλο πράγμα, για παρέα, για νοικοκυριό, όχι όμως για έρωτα, ούτε για επιθυμία. Αυτό το μαρτύριο, αυτό το ήθος καταλαμβάνει όλες τις πλευρές της ζωής. Όταν γράφω, αφήνω κάτι άλλο. Όταν αγαπώ «αλλού», παραμελώ τον έρωτα αυτού ή αυτής που με περιμένει. Όταν φεύγω, εγκαταλείπω. Όταν απομακρύνομαι, θέλω κιόλας να εγκαταλείψω. Οι ευθύνες αδρανούν. Η ευτυχία παραλύει. Δεν ακολουθεί την ελευθερία. Η δοκιμασία της ελευθερίας είναι χωρίς αμφιβολία η σκληρότερη απ' όλες, αλλά αφορά μια άλλη τρομερή ευτυχία. Όταν μιλούμε για μοναχικούς ανθρώπους, το ίδιο συμβαίνει κι εκεί, τους βρίσκουμε και στα ζευγάρια αυτά που λένε ότι είναι ευτυχισμένα, σταθερά. Υπάρχουν παιδιά. Δουλειά. Κάνουν έρωτα Σάββατο απόγευμα. Δεν έχουν πια πόθο ο ένας για τον άλλον, παρά μια βαθιά συμπάθεια. Ονειρεύονται κάθε νύχτα έναν καινούργιο έρωτα. Καινούρια επιθυμία. Δεν λένε τίποτα για όνειρα. Το όνειρο αποβαίνει αξιόποινη προδοσία. Η προδοσία είναι εκείνη που μένει η πιο αληθινή πλευρά του έρωτα. Αυτή που επιτρέπει την αναμονή..."

Les yeux verts, M.Duras
photo: Jan Saudek

"Γράψε μου..."

2008-10-06T15:00:00.004+03:00

Είναι μια φράση απο το Λιβάδι που Δακρύζει.

Κάποτε οι άνθρωποι μετανάστευαν κι ωστόσο λαχταρούσαν να επικοινωνούν. Σήμερα οι άνθρωποι απλώς αποξενώνονται.

Γράψε μου λοιπόν. Γράφτε σε όλους όσους σκέφτεστε και αγαπάτε. Γράψτε σεντόνια μηνυμάτων, Άννα Γράψε μου, Obzenia Γράψε μου.
Γιατί στον εαυτό μου χρωστάω μια απέραντη σιωπή.

Έρωτας είναι να δίνεις αυτό που δεν έχεις - Μέρος ΙΙ

2008-09-28T15:58:00.005+03:00

Η φίλη μου η Άννα, με αφορμή αυτό

http://juliedelespinasse.blogspot.com/2008/06/blog-post.html

σχολιάζει:

"Διάβασα μεγάλο μέρος των παλαιότερων αναρτήσεων. Επιβεβαιώθηκαν η ομορφιά και η οξυδέρκεια που προιωνίζονταν οι πρώτες, αποσπασματικές μου αναγνώσεις αυτού του μπλογκ.
Επέλεξα ν' αφήσω σχόλιο σε τούτο το ποστ, εις πείσμα τού "no comment", αλλά κι επειδή θέτεις ευθέως ένα ερώτημα. Βέβαια, δεν είμαι Λακανική, ούτε έχω διαβάσει κάτι σχετικό (πάει το εναλλακτικό), ούτε και μπορώ να δώσω κάποια εξήγηση (πάει και το εναλλακτικότερο). Απλές υποθέσεις κάνω.
Υποθέτω λοιπόν ότι δεν γίνεται να δώσεις κάτι που δεν έχεις. Συνεπώς, και παίρνοντας κατά λέξη τη διατύπωση, βλέπω όντως μια πασίδηλη αντίφαση, που ωστόσο υπονοεί παιγνιωδώς μια πασίγνωστη "φάση" του ανθρώπου, την ερωτική του φάση, εντός της οποίας ενεργοποιείται όλο του το είναι, και μοιάζει να έχει (και έχει!) τα υλικά κάθε του προγενέστερης στέρεσης, και μοιάζει να είναι (και είναι!) ο εαυτός που ποτέ δεν είχε φανταστεί ότι θα γίνει. Εν ολίγοις, "διαβάζω" τη φράση ελαφρώς συμπληρωμένη, δηλαδή κάπως έτσι: "Έρωτας είναι να δίνεις αυτό που δεν -φαντάστηκες ότι θα- έχεις.
Φοβάμαι ότι κάνω κατάχρηση του χώρου σου, ωστόσο θέλω πολύ να προσθέσω κάτι.
Ο έρωτας δεν έχει να κάνει με την αγαθοεργία. Έχω την εντύπωση ότι πρόκειται για το πλέον επιθετικό και πανούργο αίσθημα. Στον έρωτα "δίνεις" γιατί απλούστατα δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς. Γι' αυτό και καταλήγεις να μισείς αυτόν που θ' αρνηθεί την "προσφορά" σου:) Τον φτωχό που θ' αρνηθεί το χρηματικό σου βοήθημα, θα τον θαυμάσεις. Τον άνθρωπο που θ' αρνηθεί την ερωτική σου προσφορά, θα τον καταραστείς!
Αλλά ακόμα κι αν πάρουμε το ευτυχές σενάριο της αμοιβαιότητας, σκέφτομαι μήπως τελικά έρωτας δεν είναι τίποτ' άλλο πέρα από τον κόπο που είσαι διατεθειμένος να καταβάλεις γι' αυτόν. Και για να επανέλθω στη φράση που συζητάμε, ίσως έρωτας να είναι το να ΜΗΝ δίνεις κάποιες φορές αυτό που έχεις, όχι βεβαίως από τσιγκουνιά αλλά από οικονομία, για να μην πνίξεις τον Άλλον. Πώς να το πω; Είναι φορές που χρειάζεται να προμηθευόμαστε το οξυγόνο μιας σχέσης κρατώντας την ανάσα μας. Αντιφατικό κι αυτό, ε; Δεν ξέρω. Η ευφάνταστη αναστροφή κάθε αυτονόητου, αυτό είναι ο έρωτας:)
Χίλια ευχαριστώ για τη φιλοξενία και συγγνώμη αν την καταχράστηκα!
Άννα"

Άννα, σε καμμία περίπτωση δεν καταχράζεσαι τον χώρο μου, ίσα ίσα που τον ομορφαίνεις και τον εμπλουτίζεις με την ευ-τυχή παρέμβασή σου.

Συμπτωματικά εντελώς πριν απο μέρες έπεσα πάνω σε αυτό το κείμενο, της Μαρίας Μήτσορα, το οποίο και μου έλυσε τον Λακανικό γρίφο:

"Στον Έρωτα δίνουμε και παίρνουμε αυτό που Δεν έχουμε. "Le don de ce qu’on n’a pas" μου έγραφε, μια δεκαετία αργότερα, τη φράση του Lacan ο Χρήστος. Έτσι είναι, στον έρωτα χαρίζουμε αυτό που μας λείπει, ελπίζοντας πως το ίδιο θα κάνει κι ο άλλος. Πως; Θα μας χαρίσει αυτό που η έλλειψή του είναι τόσο βασανιστική. Κι αν δεν το κάνει, Υποθέτουμε οτι δεν μας ερωτεύτηκε αρκετά. Ένα πλεονασμα έλλειψης μαγικά κλειδώνει, σε κάτι σαν - δυο ελλείψεις σε μία κατάφαση, μια κατάσταση, όπου, της φαντασίας υπερέχουσας, πλανάται η μοναδική ευκαιρία για πληρότητα. Στον ‘Ερωτα, όταν δεν είναι αγιος, τίποτε δεν μας ενώνει, αντίθετα μας χωρίζει, αλλά και μας κρατά καθηλωμένους, το μέγεθος της έλξης".

Κι επειδή πιστεύω πολύ στον "Μοιραίο Χαρακτήρα" των πραγμάτων, θέλησα να κάνω άλλη μια ανάρτηση με το ίδιο όνομα, αφού κι εσύ συμπτωματικά θέλησες να σχολιάσεις τούτο το αναπάντητο ερώτημα. Ωστόσο, θα πρέπει ίσως να ξεκινήσουμε με έναν ταπεινό συμβιβασμό: κανένα ερώτημα δεν απαντιέται πλήρως ποτέ, όσο υπάρχουν οι άνθρωποι. Και τα ερωτηματικά τους συνεχίζουν να διαιωνίζονται, με κάθε απάντηση, ακόμα κι όταν αυτή είναι εύστοχη, ή θα μπορούσαμε να πούμε πως με κάθε ουσιαστική απάντηση, υπάρχει ένα κενό που δημιουργείται και μας αφήνει μετέωρους.Έτσι λοιπόν αισθάνομαι. Το μυστήριο του έρωτα έχει την ιδιότητα να μας διαφεύγει διαρκώς, είναι το ατέρμονο παιχνίδι της ζωής, μια Λερναία Ύδρα που τα κεφάλια της διαρκώς πολλαπλασιάζονται. Μπορούμε να ζήσουμε με το μυστήριο; Αυτό είναι ένα προσωπικό στοίχημα για τον καθένα απο εμάς. Αδυνατώ να πιστέψω πως θα πάρω ποτέ ξεκάθαρες απαντήσεις σε τέτοια ερωτήματα. Ίσως η φύση τους είναι τέτοια που δεν επιδέχεται απαντήσεις, ή όπως θα έλεγε κανείς, αν μπορεί κανείς να τα χαρακτηρίσει ως "προβληματική", τότε τα ίδια αυτά προβλήματα εμπεριέχουν και την λύση τους.

Λες οτί ο έρωτας είναι "επιθετικό και πανούργο συναίσθημα". Ομολογώ οτί η αντίφαση σε όλα αυτά είναι πως όντως, ο έρωτας φοράει το ένδυμα της αγαθοεργίας με την εσώτερη πρόθεση της απληστίας. Ακόμα και στο ευτυχές σενάριο της αμοιβαιότητας, εξακολουθούμε να επιθυμούμε αυτό που δεν έχουμε. Θα ήθελα να πιστεύω πως ο άνθρωπος, κουβαλώντας τη τραγική κληρονομιά της νόησης, αντιλαμβάνεται την αντιφατικότητα του έρωτα, ως απότοκο της περίπλοκης φύσης του. Αλλά αυτό συμβαίνει με τους ανθρώπους που μαθαίνουν να ζουν με την Σκιά τους, όπως ίσως θα έλεγε κι ο Γιουνγκ. Πολύ φοβάμαι όμως πως αυτό συνήθως δεν συμβαίνει. Και ναι, γινόμαστε αυτό που θα θέλαμε ο άλλος να είναι για μας, σε μια ύστατη προσπάθεια να του μεταδώσουμε ασυνείδητα την ανικανοποίητη ανάγκη μας, να του μεταλαμπαδεύσουμε το προσωπικό μας ερωτικό κώδικα. Κάποια στιγμή όμως το πηγάδι στερεύει. Όποιος ισχυρίστηκε οτί μπορεί να αγαπά ανευ ερείσματος, εκμαιεύοντας έσωθεν δυνάμεις, τότε απλώς λεει ψέματα. Πίσω απο τον έρωτα κρύβεται η Φύση, η οποία αναζητά εμμονικά τις δικές της ισορροπίες, οι οποίες είναι πέρα και πάνω από οποιεσδήποτε εξιδανικεύσεις. Έτσι λοιπόν καλό θα είναι να αποδεχόμαστε την φύση του έρωτα, ως γνήσιο τέκνο της Πενίας και του Πόρου.Αυτό για να ξεκινήσει η Σχέση. Δυστυχώς τις περισσότερες φορές οι "έρωτες" καθηλώνονται στο πρώτο τους στάδιο, του ποιος δηλαδή θα καταθέσει τι, από τα κομμάτια του και αρχίζουν οι ευτελείς λογαριασμοί, οι παρεξηγήσεις, οι παρερμηνείες και η φθορά. Κι ότι προηγουμένως φάνταζε ονειρικό, αυτόματα βουτάει στη λάσπη της ασυνεννοησίας, της παρεξήγήσης, έτσι όπως συνηθίσαμε να αποκαλούμε την προσωπική μας, καθώς και του άλλου, αδυναμία. Και μπορεί να μείνει εκεί για χρόνια. Προσωπικά για μένα, έρωτας είναι η απουσία συμβιβασμού σχετικά με τους περιορισμούς ανάμεσα σε δύο κατά τα άλλα, αυτόφωτες υπάρξεις. Περιορισμούς που δεν αφορούν μόνο στα μέτρα που ο καθένας εκ των δύο ορίζει τον εαυτό του αλλά κυρίως τους περιορισμούς που αφορούν στα εμπόδια που καθένας απο εμάς, συνειδητά ή υποσυνείδητα βάζει στον Άλλον. Έρωτας είναι μια ατέρμονη διαπραγμάτευση ανάμεσα σε δύο μοναξιές και σε παραπέμπω στο ομώνυμο προηγούμενο ποστ μου, διαπραγμάτευση που ενώ συνεχίζεται, καταφέρνει να παραμένει ζωηφόρος για τον ίδιο τον εαυτό της και τολμά να μην αυτοακυρώνεται.

Αυτά για την ώρα. Θα κλείσω ίσως απότομα, με την πολυσήμαντη φράση της πολυαγαπημένης Μαρκερίτ Ντυράς, που έλεγε πως "όσο περισσότερο γράφω, τόσο λιγότερο υπάρχω". Ξεκίνησε απότομα και το φθινόπωρο και ομολογώ οτί δεν το περίμενα.

photo: Tim Walker

Αυτοαναφορικά, καλοκαιρινά ίχνη

2008-08-29T15:37:00.002+03:00

Το καλοκαίρι τελειώνει. Κι ωστόσο δεν φαίνεται να αλλάζει κάτι. Ίσως μόνον οι θόρυβοι του νησιού άλλαξαν. Αμυδρά καταλαβαίνεις οτί οι θόρυβοι αλλάζουν. Αφουγκράζεσαι λοιπόν. Με καλούν για τσίπουρα και αρνούμαι να ακολουθήσω τα ίχνη του παλιού λιμανιού. Απο τώρα ήδη νοιώθω τη μοναξιά που περιβάλλει ο χειμώνας. Τι αστείο θέε μου. Θέλω να πάω γιατί ξέρω οτί θα την αναζητώ την ξεγνοιασιά. Έχω ένα σοβαρό ελάττωμα, αρκεί καμμιά φορά να σκεφτώ κάτι κι είναι σα να έχει κιόλας γίνει. Το άπλωσα το μαγιώ; Μα θυμάμαι πως το άπλωσα. Αλλά δεν το άπλωσα. Σκέφτηκα πως θα το άπλωνα. Αρκούσε. Θέλω να πάω στο παλιό λιμάνι; Δεν χρειάζεται. Μου αρκεί που υπάρχει εκεί. Όλα τα πράγματα μέσα μας κατοικούν. Εντός μας. Κι όταν πάμε και τα βρίσκουμε, είναι για να το επιβεβαιώσουμε. Γιορτή λοιπόν κάθε που σε συναντώ, ακριβώς για αυτόν τον λόγο, για την επιβεβαίωση πως υπάρχεις πρώτα μέσα μου και ύστερα έξω απο εμένα.

Είναι ωραίο το καλοκαίρι ακόμη και απο απόσταση. Εξάλλου δεν τιτλοφορήθηκε τυχαία σε βιβλίο η φράση "Η ζωή είναι αλλού".Ίχνος είναι και το τραγούδι που φτάνει απο το μπαράκι της γωνιάς του δρόμου. Τι θα θυμάμαι περισσότερο απο το νησί; Τα νερά-κρύσταλλα, χυμένα απο απρόσεκτα θεικά χέρια; Μα όχι. Κείνη την ημέρα όλα τα φύκια του κόσμου ξεβράστηκαν στην ωραιότερη παραλία του κόσμου, μπροστά στα πόδια μου. Περιμενα με ανυπομονησία να παω στην αγαπημένη μου παραλία και νατην, θαλασσοδαρμένη. Υπήρχε περίπτωση να μη σκαρώσει το καλοκαίρι μια τόση δα σκανταλίτσα; Ευπρόσδεκτες οι σκανταλιές το καλοκαίρι,
εξάλλου το καλοκαίρι είναι η παιδική ηλικία του χρόνου που έρχεται. Γονιμοποιείται βαθιά και μυστικά μέσα στον χειμώνα και γεννιέται και οργιάζει με τον ήλιο. Φοβάμαι το τριζάτο χιόνι του χειμώνα. Προμηνύει θάνατο. Το είδα και στον ύπνο μου. Πως πατούσα τριζάτο χιόνι. Ο ήχος του ποδιού μου που χωνόταν στο σκληρό χιόνι, με τρόμαξε, όμοια με εφιάλτης. Φοβάμαι τη μοναξιά που ο χειμώνας αγκαλιάζει. Τι θυμάμαι απο αυτό το καλοκαίρι; Τον εκτυφλωτικό ήλιο ενός αθόρυβου μεσημεριού απο το μικρό παράθυρο στο μπάνιο. Αναπάντεχα με βρίσκει. Τα τσαμπιά σταφύλια που ηδυπαθώς κρέμονται απο τα κοτσάνια τους. Θέλω να κρατηθώ απο αυτό το καλοκαίρι, να μη φύγει. Μα φεύγει ήδη. Το βλέπω να φεύγει. Θέλω να του φωνάξω. Παιδικές επιθυμίες στο ανεκπλήρωτο του χρόνου ασπαίρουν μέσα μου. Δύσκολοι οι αποχαιρετισμοί το καλοκαίρι. Ώρα τέσσερις και τέταρτο και το καλοκαίρι το σκάει απο την πίσω πόρτα του μεσημεριού αφήνοντας με ξαπλωμένη να το ακούω ενώ ήδη απομακρύνεται.

Είχα μια σκέψη, πως το τι άνθρωπος είμαι, καθoρίστηκε ουσιωδώς από το οτί κάθε φορά αναλογιζόμουν το τι άνθρωπος ήθελα να είμαι,από όλα αυτα που εν δυνάμει υπάρχουν μέσα μου. Έτσι λοιπόν αυτοπροσδιοριστηκα απο αυτό το ένα και μοναδικό ερώτημα. Υπάρχουν χίλιοι τρόποι για τον ίδιο σκοπό, στο μέτρο της φαντασία που διαθέτει κανείς.

...Έτσι λοιπόν υπερτίθημι

2008-08-15T01:35:00.004+03:00

"Στις όμορφες γαλήνιες όψεις του κόσμου έχει κανείς την εντύπωση οτί η ίδια η ακινησία τους είναι αποτέλεσμα μιας τραγικής έντασης και πρέπει να καταλήξει στην συντριβή τους." γράφει η Μαργκερίτ Γιουρσενάρ.
Κι έτσι λοιπόν , καθότι η συντριβή έχει την εντυπωσιακότερη των λάμψεων,τα πράγματα που χάνονται στις φλόγες, μαθαίνουν να επιβιώνουν στην άνυδρη νάρκη των χρόνων. Κάπως έτσι φοβάμαι, που έμαθα να μη φοβάμαι. Πiστέψτε με κάποιος, ήταν εκτός σχεδίου.

Κατά συνθήκη μόνον αλήθειες

2008-07-13T21:49:00.006+03:00

Τι είναι η Ψυχή; Ένα μεράδι σώματος κατά τον Νίτσε.

Να αληθεύει άραγε; Αν οι σκέψεις είναι υλιστικά παράγωγα, τότε θα πρέπει ανησυχώ για το καταπονημένο σώμα μου. Κάπως έτσι δικαιολογώ το οτί έχω να γράψω ποίημα απο τις 23 του Απρίλη. Για κανέναν δεν έχει σημασία. Μόνον για εμένα που περνάω τούτο το καλοκαίρι σε μια σιωπή γεμάτη εγκαρτέρηση αλλά και ανησυχία. Δεν είναι πάντα η σιωπή, ο πρόδρομος της δημιουργίας, αλλά από την άλλη δεν είναι ποτέ ο γνήσιος εκπρόσωπος του τίποτα. Ανάμεσα στη σιωπή και στο τίποτα, μεσολαβεί κάτι που δεν βρίσκει τις κατάλληλες λέξεις, ένας μουγκός άλτερ έγκος μας, που κάθεται ήρεμα δίπλα μας στο παγκάκι της ενατένισης και που δεν μας μιλάει ποτέ. Μας κοιτάζει όμως και περιμένει κάτι απο εμάς. Κάποτε κάποτε χρειάζεται να ξεκινήσουμε αυτό τον διάλογο εμείς, να μιλήσουμε περί ανέμων στο κενό που μας χωρίζει, να κρύψουμε στα πανιά μιας ανοιχτής, θαλασσινής προσμονής το άρρητο. Είμαστε οι επιθυμίες που δεν βρίσκουν τις λέξεις να ειπωθούν, περισσότερο από οτιδήποτε. Είμαστε το ανεπανάληπτο κονβόυ σκέψεων και ιδεών που συστοιχίζονται με κοινό σημείο το ακατάληπτο της ύπαρξης. Είμαστε η "απροσμέτρητη ματαιότητα της αλήθειας". Ως εκ τούτου: Αντιπαθώ τα ταξίδια επειδή θα πρέπει να σηκώνω βαλίτσες και να παρακολουθώ εικόνες που εννέα στις δέκα αποτελούν επανάληψη του ίδιου πράγματος. Κουράζομαι και ως εκ τούτου, μεμψιμοιρώ, μικραίνει η ψυχή μου, συστέλλεται εντός μου και μου κρύβεται. Στο μόνο που έμαθα στο τελευταίο μου ταξίδι είναι πως όταν οι μάταιες αλήθειες τούτου του κρυπτικού σύμπαντος σου γνέφουν απο μακριά, μπορεί να είναι αιματηρές, όπως λέει ο Δημήτρης Δημητριάδης, αλλά επώδυνες δεν είναι ποτέ. Πες την οποιαδήποτε αλήθεια λοιπόν στον οποιοδήποτε, αρκεί να μην είναi μισή, να μην είναι καμουφλαρισμένη, φιασιδωμένη. Αρκεί να έχει βρει τις λέξεις που την αντιπροσωπεύουν επάξια στο μακρύ ταξίδι της προς την ανακάλυψη. Αν νομίζεις πως δεν τις έχεις βρει, τότε σιώπησε. Νιώσε τον δισταγμό διπλό τη φορά αυτή. Μια για το αβέβαιο και μια για το μάταιο. Αν κάποτε κάποιος είπε μια αλήθεια ολόκληρη, αυτό ήταν μουσική.

Tο παρόν θέμα φιλοτέχνησε με τα μαγικά της δάχτυλα, η Obszenia, που στα όνειρά της επικαλείται τη βοήθειά μου, για να σώσουμε τον κόσμο. Δεν απορώ που οι άνθρωποι προστρέχουν περισσότερο σε αυτούς που επικυρώνουν το αβέβαιο.

Η έλξη του ατελέσφορου

2008-07-07T11:22:00.001+03:00

"Επιστήμονες του συρμού μας λένε οτί το πάθος μας για την αλήθεια είναι όντως μια πάθηση. Σύμφωνα με τα όσα αντιλαμβάνομαι, ή εν λόγω θεωρία σχετίζεται με το γεγονός οτί χρησιμοποιούμε κυρίως το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου μας, με τα κέντρα του λόγου, το ελληνικό κομμάτι, το φιλόδοξο, το δεσποτικό, το κυρίαρχο μισό. Στο παραμελημένο δεξιό τμήμα εδρεύει ή αγάπη, ή διαίσθηση, ο οίκτος, οι πιο παλιοί οργανικοί τρόποι που μας επιτρέπουν να αποκτούμε εμπειρία του κόσμου και όχι να τον γραπώνουμε άπ' το λαιμό. Μας προτρέπουν να εγκαταλείψουμε την περήφανη εικόνα του Homo Sapiens -του ανθρώπου της γνώσης, του κυνηγού της γνώσης- και να προσεγγίσουμε τη χαριτωμένη εικόνα του Homo Ludens, που σημαίνει, απλούστατα, άνθρωπος παιχνιδιάρης, άνθρωπος χαλαρός και διαισθητικός, ύπαρξη Βουκολική. Αυτά πού μετρούν περισσότερο, μας διαβεβαιώνουν, αν δεν θέλουμε να καταλήξουμε κυριολεκτικά σε κοινωνική αυτοκτονία, δεν είναι ή έρευνα για το χιμαιρικό, το ενδεχομένως καταστροφικό συμβάν, αλλά ή αναζήτηση του εαυτού, της ταυτότητας, της κοινότητας. Ίσως —και αυτό μας το λένε άνθρωποι εξαιρετικά ακέραιοι- ίσως υπάρχουν ήπιες μορφές ενέργειας, ή ανακύκλωση και ή διατήρηση, μια απόπειρα για την άρση της ζημιάς πού επήλθε από τη σπατάλη, από την αυτοκτονική βαρβαρότητα της βιομηχανικής επανάστασης στην οποία αναφερθήκαμε μιλώντας για τον Λεβι-Στρώς.

Κι αν υφίσταται ή αποκαλούμενη εναλλακτική τεχνολογία, γιατί να μην υφίσταται εναλλακτική λογική, εναλλακτικός τρόπος σκέψης και συναισθήματος; Προτού γίνει κυνηγός και φονιάς, ό άνθρωπος συνέλεγε καρπούς στις παρυφές του Κήπου της Εδέμ. Σ' αυτό θα αποτολμούσα να δώσω τις ακόλουθες απαντήσεις. Δεν πιστεύω οτί θα λειτουργήσει. Στο πιο ωμό, στο πιο εμπειρικό επίπεδο (έκτος από περιπτώσεις μαζικής στρατιωτικής ή πολεμικής καταστροφής), δεν άπαντα στην ιστορία κανένα παράδειγμα πολύπλοκου οικονομικού και τεχνολογικού συστήματος πού να πισωγυρίζει σε πιο απλό, πιο πρωτόγονο στάδιο ύπαρξης. Συμφωνώ οτί ατομικά μπορεί να συμβεί. Όλοι μας, πιστεύω, γνωρίζουμε κάποιον παλιό συνάδελφο από το πανεπιστήμιο ή φοιτητή πού έχει αναπτύξει τη δική του βιολογική καλλιέργεια, πού ζει σε μια καλύβα στο δάσος, πού προσπαθεί να εκπαιδεύσει τα παιδιά του μακριά από το σχολικό σύστημα. Σε ατομικό επίπεδο, ενδέχεται να λειτουργεί. Κοινωνικά, κατά τη γνώμη μου, είναι ουτοπία.

Κατά δεύτερο λόγο, κι αυτό είναι πιο σημαντικό, αντιβαίνει στην ιστορία του εγκεφαλικού φλοιού μας, του εγκεφάλου όπως τον έχουμε χρησιμοποιήσει εμείς οι Δυτικοί. Στον εγκέφαλο μας, ή αναζήτηση της αλήθειας είναι, φρονώ, μοιραία χαραγμένη - και ξέρω πώς, όταν χρησιμοποιώ τη λέξη χαραγμένη, δανείζομαι μια προβληματική μεταφορά. Χαραγμένη, νομίζω, μέσω της διατροφής, του κλίματος, των οικονομικών παραμέτρων, πού για πρώτη φορά πυροδότησαν τις εγγενείς ικανότητες εκείνων των θαυμαστών και επικίνδυνων ανθρώπων, των αρχαίων Ελλήνων, και προκάλεσαν μια μεγάλη και διαρκή έκρηξη του πνεύματος.

Αν δεν έχω πέσει εντελώς έξω, θα συνεχίσουμε να υποβάλλουμε διαρκώς ερωτήσεις. Ό Γερμανός φιλόσοφος Heidegger το διατυπώνει θαυμάσια. Οι ερωτήσεις είναι ή ευλάβεια, ή προσευχή της ανθρώπινης σκέψης, λέει. Εγώ προσπαθώ να το θέσω λίγο πιο ωμά. Εμείς, οι Δυτικοί, είμαστε ένα ζώο φτιαγμένο για να ρωτάει και να προσπαθεί να βρίσκει απαντήσεις ανεξαρτήτως του κόστους. Δεν θα θεσμοθετήσουμε την ανθρώπινη αθωότητα. Ενδέχεται να δοκιμάσουμε, τοπικά, εδώ κι εκεί. Ενδέχεται να επιχειρήσουμε να διαχειριστούμε το περιβάλλον με περισσότερη προσοχή. Ενδέχεται να επιχειρήσουμε να περιορίσουμε ως ένα σημείο τη βάναυση σπατάλη, την άσκοπη βαρβαρότητα και σκληρότητα απέναντι στα ζώα, απέναντι στα λιγότερο προνομιούχα ανθρώπινα πλάσματα, πράγματα πού χαρακτήριζαν ακόμα και τη λαμπρή περίοδο της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού. Αυτό, αναμφίβολα, πρέπει να γίνει.

Όμως, στην ουσία, είμαστε αρκετά σκληρά σαρκοβόρα, γεννημένα για να προχωράμε μπροστά και να ξεπερνάμε τα εμπόδια. Για την ακρίβεια, τα εμπόδια μας μαγνητίζουν. Υπάρχει βαθιά μέσα μας κάτι πού προτιμά τη δυσκολία, πού επιζητεί την μπερδεμένη ερώτηση. Σε ένα ανώτερο επίπεδο, αυτό συμβαίνει επειδή οι πιο προικισμένοι, οι πιο δραστήριοι ανάμεσα μας γνωρίζουν από καιρό -χωρίς ίσως να το εκφράζουν- ότι ή αλήθεια είναι πιο σύνθετη από τις ανάγκες του ανθρώπου, οτί, στην πραγματικότητα, ενδέχεται να είναι εντελώς ξένη, ίσως και αντίθετη, με τις ανάγκες του. Θα προσπαθήσω να εξηγήσω τι εννοώ. Ή άποψη πώς ή αλήθεια είναι κατά κάποιον τρόπο φιλική προς τον άνθρωπο, πώς ή κάθε ανακάλυψη θα είναι, εντέλει, προς όφελος του είδους, συνιστούσε μια βαθιά αισιόδοξη πτυχή της αρχαίας ελληνικής σκέψης και, φυσικά, του ευρωπαϊκού ορθολογισμού. Ίσως χρειάζεται πολύς καιρός μέχρι να φανούν τα οφέλη. Μεγάλο μέρος της έρευνας δεν έχει βέβαια καμιά σχέση με άμεσα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη. Άν όμως περιμένεις αρκετά, αν στύψεις το μυαλό σου, αν ή αναζήτηση σου είναι αμερόληπτη, τότε ανάμεσα σε σένα και την αλήθεια πού ανακάλυψες θα υπάρξει βαθιά αρμονία. Αναρωτιέμαι αν αυτό ισχύει ή αν ήταν ή μεγαλύτερη ρομαντική ψευδαίσθηση μας. Φαντάζομαι την αλήθεια να καιροφυλακτεί στη γωνία μέχρι να πλησιάσει ό άνθρωπος - έτοιμη να τον χτυπήσει κατακέφαλα. Στα τρία προηγούμενα παραδείγματα -υπάρχουν δε και πολλά άλλα- μας δόθηκε ίσως μια μάλλον τρομακτική εικόνα ενός σύμπαντος πού δεν προορίζεται να μας προσφέρει ανακούφιση ούτε να εξασφαλίζει την επιβίωση μας, για να μη μιλήσω για την οικονομική και κοινωνική μας πρόοδο στη μικροσκοπική Γη.

Οι υπέρμαχοι της οικολογίας μας λένε σήμερα οτί είμαστε φιλοξενούμενοι σε τούτη τη Γη. Δεν χωρά αμφιβολία. Και είμαστε, ασφαλώς, φιλοξενούμενοι σε ένα ιδιαιτέρως εκτεταμένο και ακατανόητα ισχυρό σύμπαν, του οποίου τα στοιχεία, οιί σχέσεις, δεν ήταν κομμένα και ραμμένα στα μέτρα μας ούτε ανάλογα με τις ανάγκες μας. Εντούτοις, ή εξέχουσα αξιοπρέπεια του είδους μας ταυτίζεται με την ανιδιοτελή αναζήτηση της αλήθειας. Και δεν υπάρχει μεγαλύτερη αφιλοκέρδεια από εκείνη πού θέτει σε κίνδυνο και ίσως θυσιάζει την ανθρώπινη επιβίωση. Κατά τη γνώμη μου, η αλήθεια έχει μέλλον. Κατά πόσον έχει και ο άνθρωπος, αυτό δεν είναι τόσο σαφές. Όμως δεν γίνεται να μην έχω άποψη για το ποιο από τα δύο είναι το σημαντικότερο.''

Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στον George Steiner, απο το βιβλίο του Η Νοσταλγία του Απόλυτου.

H νοσταλγία του Απόλυτου

2008-06-30T15:28:00.003+03:00

Θέλω να απαλλαγώ απο τα συμ-πτώματα της νοσταλγίας. Ονειρεύομαι οτί κάπου, στη κοιλάδα του θανάτου, παίζει αδιάφορα στο τζουκ μπόξ ενός άδειου καφέ, ένα παλιό μπλουζ. Για να μάθεις να μην υποφέρεις από τα συμ-πτώματα της νοσταλγίας, πρέπει να ονειρεύεσαι πως είσαι αλλού απο εκεί που είσαι και πως όλα παραμένουν αδιάφορα και ράθυμα, όπως οι επιθυμίες σου.

"Έρωτας είναι να δίνεις αυτό που δεν έχεις"

2008-06-05T10:35:00.007+03:00

Αναζητείται Λακανικός που να μας εξηγήσει
τι εννοούσε το "σινάφι" με αυτή τη ρήση.
Εναλλακτικά ο οποιοσδήποτε έχει διαβάσει
κάτι σχετικό. Εναλλακτικότερα, ο οποιοσδήποτε
μπορεί να δώσει εξήγηση. Κοντοστάθηκα όταν
το διάβασα, και ένιωσα -τι όμορφο ρήμα για να
αποδώσει την συνήχηση μεταξύ ρητών και άρρητων
- οτί μέσα στην πασίδηλη αντίφασή του, πρέπει να
υπάρχει κάποιος σπόρος αλήθειας.

Ατέρμονη διαπραγμάτευση ανάμεσα σε δύο μοναξιές

2008-05-28T13:26:00.003+03:00

"Αυτή η αδιαφάνεια δεν μας επιτρέπει να γνωρίζουμε πέρα από κάθε αμφιβολία τι σκέφτεται οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος. Όπως σημείωσα, δεν έχουμε κανέναν σίγουρο τρόπο για να συλλάβουμε τη σκέψου του άλλου. Και πάλι, δίνουμε ελάχιστη προσοχή σε κάτι τόσο τερατώδες. Θα 'πρεπε να μας τρομοκρατεί. Καμιά οικειότητα, καμιά αναλυτική δεινότητα δεν μπορεί να εξασφαλίσει ή να επαληθεύσει το «διάβασμα της σκέψης. Ούτε η ύπνωση, ούτε οι ψυχιατρικές τεχνικές, ούτε οι «οροί της αλήθειας μπορούν να αποσπάσουν με επαληθεύσιμο τρόπο τις σκέψεις του άλλου. Οι πιο φλογερές εξομολογήσεις του, οι προφορικές και οι γραπτές ένορκες καταθέσεις του, οι απερίφραστες ομολογίες του δεν μπορούν να εκμαιεύσουν το παραμικρό θεμελιώδες, εξασφαλισμένο περιεχόμενο. Μπορεί να εκφράζουν ή να μην εκφράζουν την πιο άδολη πρόθεση, την πιο σκόπιμη αποκάλυψη. Μπορεί να φανερώνουν μισές αλήθειες, δηλαδή κομμάτια απέραντης ειλικρίνειας και αυτοέκθεσης. Μπορεί να κρύβουν ή να μην κρύβουν βιωμένο νόημα είτε in toto είτε εν μέρει. Οι κινήσεις απόκρυψης μπορεί να εκτείνονται από το σκόπιμα ομολογημένο απροκάλυπτο ψέμα ως ολόκληρο το φάσμα αποχρώσεων της αναλήθειας και της αυταπάτης. Οι αποχρώσεις του ψεύδους είναι ανεξάντλητες. Κανένα λέιζερ ανακριτικής προσοχής, κανένα αφτί με οσοδήποτε οξεία ακοή, καμία εξέταση κατ' αντιπαράσταση δεν μπορεί να αποσπάσει τη βεβαιότητα. Και μόνο η ερώτηση: «Τι σκέφτεσαι, τι έχεις στο μυαλό σου;» επιδιώκει απαντήσεις που είναι από μόνες τους πολυεπίπεδες, που έχουν περάσει μέσα από σύνθετα φίλτρα, όσο κι αν δεν το πρόσεξε κανείς.

Εξού και η αστάθεια στις σχέσεις έρωτα και σκέψης. Εξού και η πιθανότητα να είναι μια κάπως θαυματουργή χάρη ο έρωτας ανάμεσα σε σκεπτόμενα όντα. Κάθε άντρας και κάθε γυναίκα, κάθε ενήλικος και κάθε παιδί χρησιμοποιεί μια κατά τους γλωσσολόγους “ιδιόλεκτο», δηλαδή μια προσωπική επιλογή από τη διαθέσιμη γλώσσα με ιδιωτικά, ιδιόρρυθμα, ίσως και αμετάφραστα σημεία, συνυποδηλώσεις και αναφορές, που δεν μπορεί να τις ερμηνεύσει εξολοκλήρου ή με βεβαιότητα ο εταίρος ενός διαλόγου. Προσπαθούμε να μεταφράσουμε ο ένας τον άλλο. Συχνότατα, καταλήγουμε ελαφρώς ή εντελώς λάθος. Ακόμα κι αυτή όμως η επιμέρους ή ελαττωματική κατανόηση κάθε επικοινωνίας μένει στην επιφάνεια. Οι ιδιόλεκτοι της σκέψης, οι ιδιωματισμοί του άρρητου είναι πολύ βαθύτερης και πολύ πιο δύσχρηστης τάξης.

Ακόμα και σε στιγμές και σε πράξεις απολύτως προσωπικές -ίσως πολύ οξύτερα σε τέτοιες στιγμές- οι ερωτευμένοι δεν μπορούν να αγκαλιάσουν ο ένας τις σκέψεις του άλλου. «Τι σκέφτεσαι, τι σκέφτομαι όταν κάνουμε έρωτα;» Αυτός ο αποκλεισμός καθιστά ασήμαντο, θα μπορούσαμε να πούμε, το πολυθρύλητο σμίξιμο του οργασμού και την περί ταυτοφωνίας ρητορική του. Όπως υπογράμμιζε ο Γκαίτε, αμέτρητοι άντρες και γυναίκες σφίγγουν στην αγκαλιά της σκέψης εραστές τους οποίους θυμούνται, ποθούν ή φαντασιώνονται διαφορετικούς από τους ομόκλινούς τους. Αυτή η γνωστική παρεμβολή, αυτή η νοερή επιφύλαξη, ακούσια ή σκόπιμη, θολή ή έντονη, μπορεί να ηχήσει σαν χλευαστικός αντίλαλος κάτω από τις κραυγές και τους ψιθύρους της έκστασης. Δεν θα μάθουμε ποτέ ποια βαθύτερη απροσεξία, απουσία, απώθηση ή υποκατάστατη εικόνα αποδομεί το προφανές κείμενο του ερωτικού. Οι πιο κοντινοί, οι πιο ειλικρινείς άνθρωποι παραμένουν ξένοι, λιγότερο ή περισσότερο μεροληπτικοί, λιγότερο ή περισσότερο άδηλοι ο ένας για τον άλλο. Η πράξη του έρωτα είναι και πράξη ηθοποιού. Η αμφισημία είναι σύμφυτη με τη λέξη.

Η σκέψη είναι περισσότερο ευανάγνωστη, λιγότερο συγκαλυμμένη, προπάντων στις εκρήξεις αχαλίνωτης, συμπυκνωμένης ενέργειας. Όπως στον φόβο και στο μίσος. Αυτές οι δυναμικές, ιδιαίτερα τη στιγμή που εκδηλώνονται, δύσκολα νοθεύονται, αν και οι βιρτουόζοι της διπροσωπίας και του αυτοελέγχου μπορεί να πετύχουν μια σχετικά μεγάλη συγκάλυψη.

Τα ζώα με τα οποία ερχόμαστε σε επαφή μας δείχνουν πως οι φόβοι μας αναδίδουν μια ευδιάκριτη οσμή. Ίσως και το μίσος να έχει μυρωδιά. Επιστρατεύοντας όλα τα επίπεδα εγκεφαλικής και ενστικτώδους πίεσης, το μίσος μπορεί να είναι το πιο ζωηρό, το πιο φορτισμένο με νοητικές χειρονομίες. Είναι πιο δυνατό, με μεγαλύτερη συνοχή από την αγάπη (όπως διαισθανόταν ο Μπλέικ). Συχνότατα, βρίσκεται πλησιέστερα στην αλήθεια από οποιαδήποτε άλλη ανακάλυψη του εαυτού. Η άλλη τάξη εμπειρίας της σκέψης όπου σχίζεται ο πέπλος είναι το αυθόρμητο γέλιο. Τη στιγμή που "πιάνουμε" το αστείο ή τυχαίνει να πέσουμε πάνω στο κωμικό θέαμα, η νοοτροπία μας εκτίθεται ολόγυμνη. Προς στιγμήν, δεν υπάρχουν «ωριμότερες σκέψεις». Αυτό όμως το άνοιγμα στον κόσμο και στους άλλους διαρκεί ελάχιστα και έχει τη δυναμική του αθέλητου. Απ' αυτή την άποψη, τα χαμόγελα είναι σχεδόν το αντίθετο του γέλιου. Τον Σαίξπηρ τον ανησυχούσε πάρα πολύ το χαμόγελο των καθαρμάτων.

Εν ολίγοις, το σκάνδαλο παραμένει. Κανένας τελικός φωτισμός, καμία ενσυναίσθηση του έρωτα δεν αποκαλύπτει τον λαβύρινθο της εσωτερικότητας του άλλου. (Άραγε αποτελούν όντως εξαίρεση οι αληθινοί δίδυμοι, με την ιδιωτική τους γλώσσα; ) Εντέλει, η σκέψη μπορεί να μας κάνει ξένους μεταξύ μας. Ακόμα και η πιο έντονη αγάπη, ίσως πιο αδύνατη από το μίσος, είναι ατέρμονη διαπραγμάτευση ανάμεσα σε δυο μοναξιές."

George Steiner, Δέκα (πιαθανοί) λόγοι για την μελαγχολία της σκέψης

H Τζουλς του παρόντος, η Ζυλί του παρελθόντος κι η Λήθη του Μέλλοντος

2008-04-24T23:37:00.005+03:00

Έχω τη Τζουλς τον τελευταίο καιρό για να μου κρατάει παρέα. Έτσι λεω το κορίτσι που βλέπετε εδώ. Όταν δεν υπάρχει κανείς να μιλήσω, λεω απο μέσα μου, παω στη Τζουλς, στο μπλογκ μου ούτως ειπείν. Η Τζουλς είναι το κορίτσι που κουβαλάει στην πλάτη της πάνω, τον δικό μου σταυρό. Όλα αυτά τα οποία δεν μπορώ να πω στους παροικούντες την προσωπική μου Ιερουσαλήμ, αυτά για τα οποία ντρέπομαι να μιλήσω στους οικείους, τα φορτώνω στην πλάτη της Τζουλς. Πως ήταν η φράση; Εξ οικείων τα βέλη. Κουράστηκα απο τα βέλη των οικείων μου κάποτε. Ίσως και να έχουν δίκιο να στρέφουν τα βέλη τους εναντίον μου, αφού έτσι και αλλιώς οι σχέσεις των ανθρώπων ξεχωρίζουν από την αξιοδάκρυτη ιδιότητα της εγγενούς ανθρώπινης αντίφασης, όπου η σχέση των δύο, ενσωματώνει σε ένα, τα αταίριαστα στοιχεία των δύο προσώπων αλλά και των εσώτερων αμφιθυμιών τους. Αποτέλεσμα, κάποιες φορές να πρέπει να μιλάμε για τερατογένεση, όπου αυτή αντιπροσωπεύει τον «μεσολαβητή-τρίτο» όπως πρόλαβε να μας διαμηνύσει ο Γιώργος Χειμωνάς μιλώντας πάλι για την διμερή σχέση, ως έξωθεν των ανθρώπινων σχέσεων, στοιχείο. Εξ ου και η ύπαρξη της Τζουλς, η απουσία διαλόγου δηλαδή, αφού τα τελευταία χρόνια προκειμένου να κατανοήσω κι εγώ τον εαυτό μου υιοθέτησα μια γλώσσα που με τους αγαπημένους άλλους, στην πραγματικότητα, όσο οξύμωρο κι αν ακούγεται, μου έδεσε την γλώσσα.

Η Τζουλς γεννήθηκε ως υποκοριστικό της Julie De Lespinasse, μιας φανταστικής κυρίας που έδρασε κατ’αρχήν στο μυθιστορηματικό έργο του Αντριου Κράμει «Η αρχή του Ντ’Αλαμπέρ» ως το αντικείμενο πόθου του Ζαν Λε Ροντ Νταλαμπέρ, αλλά και ως πραγματικό γυναικείο πρόσωπο του 18ου αιώνα. Κανείς δεν μπορεί να πει οτί η πραγματική Ζυλί δεν είχε μια ζωή που θα μπορούσε κανείς να περιγράψει ως κοινή. Γεννήθηκε ως νόθα κόρη κάποιας μαντάμ τάδε, και έζησε ως γκουβερνάντα της ετεροθαλούς αδερφής της, της νόμιμης κόρης της μητέρας της. Κατάφερε με την αξία της να δημιουργήσει ένα απο τα πιο φημισμένα πνευματικά σαλόνια του Παρισιού της εποχής της και διακρίθηκε για τις χάρες της ως οικοδέσποινα αλλά και ως γυναίκα. Οι έρωτες της την έφεραν μπρος από ένα πολύ πρόωρο φυσικό τέλος στα σαράντα τέσσερα της χρόνια. Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί οτί η Ζυλί πέθανε απο έρωτα. Η τελευταία της φράση πριν ξεψυχήσει ήταν... «είμαι ακόμα ζωντανή;» Γεννιέται το ερώτημα, γιατί διάλεξα την Ζυλί για να ταυτίσω τις εσώτερες σκέψεις μου; Ίσως γιατί η Τζουλς, η νέας κοπής Ζυλί, δεν έχει το κουράγιο να πεθάνει απο έρωτα. Αντ’ αυτού συνεχίζει να ζει, χαράζοντας έναν δρόμο επιβίωσης που τελικά σηματοδοτείται απο αυτήν την αδυναμία θανάτου. Ίσως ο μελοδραματισμός να ταιριάζει στην περίπτωση της Ζυλί, δικαίωνοντας την φτωχούλα Τζουλς. Ίσως πάλι το ερωτικό πένθος να έχει μια κωμικοτραγική νοσηρότητα που είναι απωθητική σε κάποιους, αλλά δεν παύω να αναρωτιέμαι τελικά γιατί κανείς μας δεν πεθαίνει απο έρωτα πια. Θα μπορούσε να πει κανείς πως ότι απέμεινε από τον έρωτα είναι ένας ανδριάντας που καλούμαστε ψυχαναγκαστικά να αποτίσουμε μόνον φόρο ευτυχίας , το οποίο φυσικά στη συνέχεια σχεδόν θα διασπαστεί εντελώς απο την έννοια της συμβίωσης, όπου εκεί δεν θα υπάρξει ούτε αυτό. Αυτό πρακτικά μεταφράζεται πως όταν ο έρωτας μας αργοπεθαίνει για το ένα πρόσωπο, αυτόματα το επόμενο πρόσωπο μας περιμένει στην επόμενη γωνία για να τον σώσει. Λες κι ο έρωτας τελικά εκφράζει μόνον την νευρωτική διάσταση του ναρκισσισμού μας όπου σώνει και καλά πρέπει να προστατεύσουμε για να διατρανώσουμε ένα αξιολύπητα κάτισχνο εγώ. Και τι απογίνεται με το μυστήριο του; Πως να αφήσεις έναν εραστή να αντικατασταθεί με κάποιον άλλον, όταν δεν πρόλαβες καλά καλά να λύσεις το μυστήριο του «γιατί εσύ;» Θα μου πει κανείς πως η ψυχανάλυση κατάφερε να φέρει στην επιφάνεια καλά το κρυμμένο. Μα μιλώντας περί έρωτος, η ψυχανάλυση δεν πρόλαβε παρά μόνον να υπογραμμίσει τον ρόλο της εξιδανίκευσης. Ναι μεν εντάξει. Αλλά στην πραγματικότητα ο έρωτας ο δικός μου και ο δικός σου, δεν διαφέρει σε τίποτα απο αυτό το τρυφερό ουρλιαχτό της γάτας μου όταν με βλέπει να πηγαίνω στην κουζίνα όπου βρίσκεται και το δικό της φαγητό. Κι όταν κοιτώ το πιάτο της διαπιστώνω με έκπληξη πως είναι ήδη γεμάτο. Γιατί λοιπόν η γάτα μου, μου ζητά να της γεμίσω το πιάτο της αφού είναι ήδη γεμάτο; Επειδή απλώς η γάτα μου θέλει να επιθυμεί, τρελλαίνεται για το ουρλιαχτό της επιθυμίας της της ίδιας, δεν είναι η χόρταση που την εκστασιάζει, είναι η ίδια της η επιθυμία που την τρελλαίνει και την κάνει να επιθυμεί ακόμα περισσότερο. Είμαστε όλοι αιλουροειδή στον έρωτα. Πως να μιλήσεις λοιπόν για εξιδανίκευση σε ένα αιλουροειδές που βρυχάται απο πόθο για τον πόθο του; Κι είναι αυτό προέκταση του ναρκισσισμού του; Σαφώς γιατί δεν μπορεί παρά να εκπορεύεται απο την γεννήτορά του και να επιστρέφει πάλι στον ίδιο. Το θαύμα όμως σε αυτή την ιστορία είναι πάντα ο Άλλος. Δεν είναι αλήθεια πως ο αγαπημένος Άλλος θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε. Ίσως σε μια πρώτη ανάγνωση του πάθους μας, μπορούμε να παίξουμε με την ιδέα ενός άλλου προσώπου, κάτω απο διαφορετικές συνθήκες. Και όταν πια συντριβόμαστε απο την πάλη της λογικής μας με το γελοίο του συναισθήματος και παραδεχόμαστε ηττημένοι, πως ναι, σίγουρα θα μπορούσε να είναι κάποιος άλλος στην θέση Του, τότε κάτι δεν μας φαίνεται αρκετό σε αυτή την δικαιολογία και το επιχείρημα παραμένει φτωχό, ανολοκλήρωτο ίσως. Ίσως θα θέλαμε να διαφωνήσουμε πάλι με τον εσωτερικό συνομιλητή μας, αλλά τελικά θα προτιμήσουμε να σιωπήσουμε. Γιατί έχουμε εξαντλήσει όλα τα περιθώρια για να τεκμηριώσουμε βασανιστικά αυτή την μαζοχιστική εντός μας διαλεκτική. Αλλά υπάρχει κάτι ακόμα που θα τραβήξει τον δρόμο του ανείπωτου, του «άφησα να μην ξέρω» της Κικής Δημουλά, της ήττας μας όχι απέναντι στην λογική των περιστάσεων αλλά απέναντι σε αυτό που παύει να μπορεί να εκφέρεται. Το τραγικότερο όλων είναι όταν αυτός ο Άλλος δεν μπορεί να φανερώσει τα ίχνη που τεκμηριώνουν έναν ολοκληρωμένο έρωτα. Εκεί πραγματικά η κατάσταση δείχνει να ξεφεύγει απο κάθε έλεγχο. Εκεί ο ερωτευμένος μπορεί να θεωρεί εαυτόν καταραμένο. Θέλει και λίγο ορθολογισμό για να μπορείς να βγάζει τη καθημερινότητα στα ποδάρια σου. Θέλει τις εγγυήσεις του, τις δικαιολογίες του κανείς για να μπορεί να ξεκινήσει να καταλαβαίνει τι του γίνεται. Θέλει έναν λόγο για να στηρίξεις το παράλογο. Θέλει ένα άλλοθι για να διαπράξεις ένα έγκλημα. Αλλιώς εκεί μπορεί να χαθείς σε ένα τρομακτικό σκοτάδι τύψεων παρέα με τα μοναχικά σου φαντάσματα.

Πως τελειώνει ένας έρωτας; Πάντα τραγικά όταν έχουν όλοι κάποιο δίκιο. Τραγικότερα ακόμα, για αυτούς που δεν έχουν κανένα δίκιο. Που δεν μπόρεσαν ποτέ να αποδείξουν το δίκιο του έρωτά τους, που δεν μπόρεσαν να τεκμηριώσουν την αγάπη τους τόσο στον απέναντι αγαπημένο, όσο και στον ίδιο τον εαυτό τους, χωρίς κανείς να αναφέρει τους δευτερότριτους που δείχνουν αυτή την σαδιστική, ελαφρώς σκωπτική συμπάθεια στην περίπτωση. Πως τελειώνει ένας έρωτας; Η λήθη ταιριάζει στην περίσταση, αφού σαν λέξη ηχεί σαν όνομα από γνωστό χαπάκι ευτυχίας, θα μπορούσε να πει κανείς. Η λήθη λοιπόν θα αποκοιμίσει κάποιους από εμάς, ενόσω τα τριξίματα της σάρκας για κάποιους άλλους θα κάνουν την φύση του να πάλλεται εντός. Η λήθη λοιπόν θα σκεπάσει ένα ερωτικό θανατικό που τελικά λήθη και θάνατος, θάνατος και έρωτας, όλα αυτά τα τόσο ανόμοια θα χαραχτούν αντάμα στο σκληρό κέλυφος της ασυνείδητης μνήμης μας. Έτσι λοιπόν θα ξεχάσουμε, και έτσι λοιπόν με αυτό το «θα ξεχάσω» θα πρέπει να πορεύεται κανείς.

Αστρομαντική, ποίημα κατά τον τρόπο της Κικής Δημουλά

2008-04-23T15:16:00.008+03:00

Αφιερωμένο στην Κικίτσα που μου σφιξε το πονεμένο χέρι της, κείνη την Τρίτη, στο Λιμάνι της Αγωνίας....

Σήκω μωρέ, πάρε ανάσα τώρα που μπορείς την επιφάνεια.
Από αύριο εφιάλτες βυθούς θα δρασκελίζεις μέρα-μεσημέρι,
έτσι για να καταλάβεις πως το σκοτάδι δεν κρύβεται,
θα υπάρχει πάντα ένας αμέριμνος ήλιος απέναντι
να απογυμνώνει τους βαρίσκιωτους φόβους σου.
Δεν φταις εσύ, λεει.
Κείνος ο αδυσώπητος πλουτώνιος άρχοντας στρογγυλοκάθισε
και λιμάρει τα σκαπτικά του νύχια
στις ακρογωνιαίες ανάγκες σου,
της απαραίτητης ανθρώπινης συνάφειας,
του εντατικού εγκόσμιου σου ενεργήματος,
της στοιχειώδους ροπής να γραπώσεις ναυαγοσωστικά
της ζωής την ξέφρενη κόμη
Πως είπες; Καλά άκουσες. Ατόκιστες ηρεμίες τέλος.
Καλού κακού έχε στο πίσω μέρος του μυαλού σου
πως εκεί έξω, στα ανοιχτά του μέλλοντος,
ξαρματωμένη τρικυμία ευθέως
θα αποφαίνεται ελλιμενισμούς και αλαργέματα.

Palcoscenico

2008-04-21T15:13:00.002+03:00

Μια καλή τεχνική αναπλαισίωσης, όπως την λένε οι ψυχοτέτοιοι, τεχνική η οποία επιτείνει την θεραπευτική ίαση, όπου και τους την προτείνω ανεπιφύλακτα, είναι να βάλει ο καθένας μας τον εαυτό του πάνω σε μια σκηνή. Δηλαδή τι; Απλό είναι. Φαντάζεσαι ένα νοητό παραλληλόγραμμο γύρω σου, το οποίο είναι το φανταστικό τελείωμα της σκηνής ενός θεάτρου. Εκεί που τελειώνει η νοητή γραμμή είναι το περίγραμμα της ζωής σου. Μέσα σε αυτή την γραμμή είσαι εσύ κι είσαι ο πρωταγωνιστής. Τα τεκταινόμενα πάνω στην σκηνή είναι αυτά που σου συμβαίνουν, έτσι όπως θα τα περιέγραφε η πένα του Ευγένιου Ο Νηλ ή της Λούλας Αναγνωστάκη και όπως θα τα παρουσίαζε η σκηνοθετική μαεστρία του Αντύπα, φερ' ειπείν. Ωραία μέχρι εδώ; Ωραία.

Κάτσε τώρα σε μια καρέκλα στο βάθος της αίθουσας, στο σκοτάδι. Παρακολούθησε τα όσα διαμείβονται μεταξύ του ήρωα σου και των υπόλοιπων δεύτερων και τρίτων ρόλων. Εστίασε στις λέξεις, στις ατάκες, στις κινήσεις, στο φως που πέφτει εκ δεξιών και φωτίζει τον πρωταγωνιστή σου. Άκου το πιάνο που έρχεται σαν απόηχος απο κάποια έμπνευση κάποιου που δεν είναι εκεί, που δεν ήταν ποτέ αλλά που πάντα απο κάπου μακριά σε παρακολουθεί σιωπηλά.

Είναι σχεδόν πάντοτε δύσκολο να πάρεις αποστάσεις απο τον εαυτό σου και το βαθύτερο νόημα όσων συμβαίνουν. Αν όμως σου συμβεί να το φανταστείς έστω και μια φορά, το σίγουρο είναι πως υπάρχει μια πιθανότητα να αρχίσεις να αφουγκράζεσαι την πνοή που κρατάει το φανταστικό κοινό σου. Αν πάλι έχεις την δυνατότητα, σήκω μέσα στην σκοτεινή αίθουσα, περπάτησε ανάμεσα στους διαδρόμους και κοίταξε τα βλέμματά τους. Κι ύστερα ξανακοίταξε τον πρωταγωνιστή σου. Ακολούθησε την διαδρομή των βλεμμάτων μεταξύ του κοινού και του κενού βλέμματος του ήρωα. Είσαι απολύτως σίγουρος τώρα πως δεν έχεις κοινό;

Θα χυθεί αίμα

2008-04-15T13:49:00.004+03:00

Έκατσα πολύ κοντά σε έναν τύπο που προς το τέλος της ταινίας, είχε μπει τόσο μέσα σε αυτήν, που τα τελευταία λεπτά άρχισε να μιλάει απ'ευθείας με τον πρωταγωνιστή Πλέινβιου. Αλλά συνομιλούσε δυνατά και με τον εαυτό του. Έβριζε, αγανακτούσε, φώναζε, διαμαρτυρόταν, καταριόταν. Κι εγώ καθόμουν εκεί και τον άκουγα, κουλουριασμένη στην καρέκλα μου, απόλυτα ταυτισμένη με τον ήρωα. Πως γίνεται να ταυτίζεται κανείς, με μια ελάχιστη ευαισθησία στο δισάκι του, με ένα φιλμικό πρόσωπο που περνάει απο την φτηνή ασημαντότητα, στην Μακιαβελική δράση κι ύστερα στην απόλυτη προσωπική συντριβή, έχοντας προηγουμένως κηρύξει έναν ανελέητο πόλεμο σε ότι τον περιστοιχίζει; Ακόμα δεν έχω καταλάβει πως ο Πλέινβιου με στοίχειωσε. Μάλλον επειδή αυτός ο χαρακτήρας, όπως και κάθε μεγάλος ήρωας, μέσα από τα πάθη του αποφασίζει να κοιτάξει κατάματα τραγικές αλήθειες γύρω απο το ανθρώπινο είδος, και να κονταροχτυπηθεί μαζί τους. Αλλά δεν είναι μόνον αυτό. Με ελάχιστες γνώσεις για το παρελθόν του, στα χέρια του Ντάνιελ Ντέι Λιούις, ο Ντάνιελ Πλέινβιου ολοκληρώνεται αυτόματα και πείθει μέχρις εσχάτων χωρίς να χρειάζεται να τεκμηριώσει.

I dont like to explain myself, λεει σε κάποιο σημείο της ταινίας. Ελάχιστες ατάκες αποσαφήνισης, αλλά εύστοχες και καίριες, δίνουν το στίγμα του χαρακτήρα. Δεν μένουν κενά. Δεν χρειάζονται επεξηγήσεις. Ο Ντέι Λιούις κρατάει γερά τα ηνία του ήρωα του, με ολόκληρο του το σώμα, και κυρίως με τα μάτια. Όποιος πει πως τα 158 λεπτά είναι πολλά για μια ταινία που ο ήρωας της οδεύει ολοταχώς προς την αναλγησία, θα έχει δίκιο. Δεν είναι καθόλου εύκολη ταινία, καθόλου διασκεδαστική, χωρίς να είναι σπλάτερ. Είναι και το σεληνιακό τοπίο, ιδανικό κάδρο για έναν μοναχικό δαίμονα, είναι και η τεχνική του σκηνοθέτη που δεν αφήνει στιγμή τον θεατή να πάρει μια ανάσα.

Μουσική απο τον Τζόνι Γκρινγουντ των Radiohead, φτιαγμένη λες λεπτό προς λεπτό, γύρω απο την ιστορία, σου σηκώνει την τρίχα. Επίσης Arvo Pert και Brahmms.

Πολύ καλός και ο Πωλ Ντάνο καθώς ο και πιτσιρικάς. Τι άλλο να πω; Το οτί δεν περίμενα μάλλον να δω απο έναν Αμερικάνο σκηνοθέτη μια ταινία που κάνει τόσο βαθιά τομή πάνω στην ανθρώπινη αναμέτρηση με το Θείο.

Coincidentia Oppositorum

2008-04-08T22:47:00.002+03:00

Τι γυρεύει μια ασεβής στο σπίτι του Θεού;

Οδηγήθηκα με τυφλά βήματα και πάλι στο σπίτι του Δημιουργού μου, που συνορεύει με το δικό μου σπίτι με μια ευκολία στη γειτνίαση που κάποτε την αναζητούσα, και που τώρα απλώς πέφτω πάνω της. Σκέφθηκα, ήταν δίπλα, ήσουν δίπλα, όλα κάποτε είναι τόσο κοντά, τέτοιες ευκολίες μου δημιουργούν πάντα αμφιβολίες. Κοίταξα το οικοδόμημα απ' έξω, μου φάνηκε σαν έτοιμο να σωριαστεί πάνω στα θεμέλια του. Θα ορκιζόμουν ότι περίμενα από στιγμή σε στιγμή πως επρόκειτο να καταρρεύσει πάνω στις κολώνες του, το σπίτι του Δημιουργού μου. Ήθελα να μείνω από έξω και να παρακολουθώ την εκούσια κατεδάφιση του. Κι όμως μπήκα μέσα. Κι όχι επειδή δεν πίστεψα στις φαντασιοπληξίες μου.

Τίποτα λιγότερο από άπιστη λοιπόν, και ως τέτοια πήγα. Μπήκα στο σπίτι Του, χωρίς να αισθάνομαι πως Τον επισκεπτόμουν επιστρεφόμενη απο κάπου. Δεν ήξερα γιατί, βρέθηκα εκεί κατά σύμπτωση μάλλον, όπως λέμε τυχαία, δλδ με έναν κρύφιο συνειρμό που σέρνει μιαν οποιαδήποτε αβεβαιότητα. Αναρωτήθηκα αν διέσχισα το κατώφλι ως μετανοημένη, με έτρωγαν οι τύψεις της εκδούλευσης, μα σκέφτηκα πάλι πως όχι, ευτυχώς δεν έχω απόψε τίποτα να ζητήσω. Άναψα κεράκι όχι ως απροσανατόλιστη που βρέθηκε εκεί, μάλλον ως ατελέσφορη κατέληξα να ανεβαίνω τα σκαλιά Του, καθότι συνήθισα στο σκοτάδι κι οι φτωχές φλόγες των σκοτών, έπαψαν να με βολεύουν πια. Ύστερα Τον αναγνώρισα σαν να Τον ήξερα. Μα στην πραγματικότητα τίποτα δεν ήξερα για αυτόν, παρά μονάχα για την τυχαία μας γειτνίαση και πάλι.

Συμβουλές ομορφιάς προς αναρχικά κορίτσια

2008-04-03T12:55:00.002+03:00

Για σήμερα, συμβουλές ομορφιάς προς αναρχικά κορίτσια.

Αν θέλετε πλούσιες, στραφταλιστές βλεφαρίδες, στολισμένες με αστεροειδή μοτίβα, βλεφαρίδες με όγκο, κύρος και βαρύτητα, δεν έχετε παρά να ξυπνήσετε στη μέση της νύχτας από τον χειρότερο ενοχικό εφιάλτη σας, και νωρίς το πρωί, την ώρα της ανατολής, να σταθείτε μπροστά από το παράθυρο σας, την ώρα που βγαίνει το πρώτο φως του ήλιου και να αφήσετε τα δάκρυα σας να χυθούν με γενναιότητα στην εσοχή των ματιών σας. Προσέξτε με: λίγο μετά, καθώς θα απλώνετε την μάσκαρά σας πάνω στις πεντακάθαρες βλεφαρίδες σας, το σχήμα τους θα είναι αρκούντως ξεκάθαρο και έτσι η μαύρη, πυκνή χρωστική ουσία που σας είναι απαραίτητη, θα απλωθεί ομοιόμορφα.

Κραταιές μειοψηφίες

2008-03-20T12:34:00.003+02:00

Οι καταραμένοι είναι μια μικρή, κι ωστόσο κραταιά μειοψηφία.

Τώρα δα θυμήθηκα κείνο που έλεγε ο Καβάφης, πως σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι να πουν. Κωνσταντίνε, αν με ακούς απο κάπου, θέλω να σου πω πως αυτή η μέρα δεν ήρθε ποτέ γιατί πολύ απλά ήταν ήδη προαποφασισμένο για κάποιους από εμάς το Ναι ή το Όχι. Και ξέρεις Κωνσταντίνε, η μέρα που έρχεται, δεν είναι της δήλωσης του μεγάλου Ναι ή του μεγάλου Όχι. Είναι η μέρα που αυτό που συμβαίνει είναι που συνειδητοποιείς πως αμέτρητες φορές, δίχως ακριβώς να το καταλάβεις, δίχως να το θελήσεις, έχεις ήδη δώσει την απάντηση. Η μέρα που έρχεται, είναι για να καταλάβεις τελικά πως το έχεις ήδη πει το μεγάλο Ναι σου, απο παλαιά. Κι αν ψάξεις τελικά, αν καταμετρήσεις τις περιπτώσεις, αν τις φυλλομετρήσεις τις απαντήσεις που έδωσες στο προσωπικό σου αρχείο, θα δεις οτί η μια οδήγησε στην άλλη και πως στην πραγματικότητα δεν αποφάσισες ποτέ, ήσουν ήδη με τους μεν ή με τους δε. Ήθελα να στο πω χθες. Ευτυχώς στο λέω σήμερα.

Κωνσταντίνε, πες Του επίσης πως δεν Τον πιστεύω πια. Τουρίστα με έφερε, τουρίστας θα φύγω απο εδώ. Ποτέ πραγματικά δικός.

Την ημέρα είμαι μηδαμινός και τη νύχτα είμαι εγώ

2008-03-17T01:02:00.001+02:00

"Την ημέρα είμαι μηδαμινός και τη νύχτα είμαι εγώ" έγραφε ο Πεσσόα, αγαπημένος των ανήσυχων φτηνών ημερολογίων.

Με άλλα λόγια την ημέρα κατάπινε χούφτες τις σιωπές του, προσωρινά παυσίπονα φτηνής ανακούφισης, υποταγές σε μιάν άθλια, καταδιωκτική απορία, μια πλησμονή ερωτημάτων, που τις νύχτες γινόταν πρόστυχη κι ωστόσο αχόρταγη.

Τι γυρεύει λοιπόν κανείς στις νύχτες με ένα πρωινό ανάθεμα για λύχνο; Τόσο λίγο το φως της σιωπής. Λιγοστεύει απο νωρίς κι ας μη σε παίρνει ο ύπνος. Τι γυρεύει κανείς στο σκοτάδι με τα μάτια ορθάνοιχτα; Τι κι αν ο φόρος της διάνοιας πληρώνεται με αγρύπνια; Μόνη λαμπρότητα του σκοταδιού, η φυσική καταστροφή του θεατή του.

Confidences trop intimes

2008-02-18T00:55:00.003+02:00

Σε μια καλημέρα ημιτελή, ασυμπλήρωτη,
φορτώσαμε όλα τα πρωινά με ένα αναπάντητο ερώτημα,
καθώς στην διάρκεια της παράταση δώσαμε
με μια γλύκα θολή, ανεξερεύνητη.

Σαστισμένοι κοιτάξαμε κλεφτά τα ρολόγια μας
κι ως έμειναν οι λεπτοδείκτες αμίλητοι,
αναρωτηθήκαμε,
πώς ζήσαμε για λίγο περισσότερο από όσο ποθήσαμε.
Πως κρατήσαμε απ' του κόσμου τον μύθο, λίγη σκόνη στα χέρια μας,
βιαστικά, δίχως δικαίωμα και δίχως καμμίαν αξίωση.
Και πως ύστερα γλίστρησε η σιωπή σαν κανείς να
μην ήθελε να προδώσει
μια καινούργια χαρά που κανείς μας δεν πρόφτασε.

Πως αφήσαμε έτσι την ημέρα να φεύγει λιγόθυμη.
Πως την εγκαταλείψαμε μόνη, στην θαμπωτική της ανταύγεια.

Όταν όλα πάνε λάθος...

2008-02-15T22:29:00.003+02:00

... τότε ακούμε μουσικές και διαβάζουμε ποίηση για να οικειοποιηθούμε το δυσεξήγητο της προσωπικής μας μοίρας που κάπου θέλει να μαρτυρήσει το μυστικό της εγγεγραμένης, ανάλλαγης φύσης της αλλά και κάπου θα μας αφήσει και μόνους μας για να την ερμηνεύσουμε.

Η Άννα Αχμάτοβα γράφει...

Οδοιπορώντας προς ένα πανάρχαιο χωριό
που βρίσκεται στο μέλλον
το βαρύ βήμα της αλήθειας
κοντοστάθηκε
ακάτω από το μισοκαμένο κλαρί των ημερών

Ο νους
αιχμάλωτος της αδυναμίας,
ανάμεσα στην λέξη και την απόκριση,
βύζαινε, αδέσποτος,
το φως του δειλινού

Ο άγνωστος
και αθέατος
μάρτυρας της ζωής
παρατηρούσε το φτεροκόπημα
των μαύρων πουλιών
στη θέα του φεγγαριού

Ένα βουνό ονείρων
ξεπρόβαλε
αχνά στον ορίζοντα.
Τότε άρχισε ν'αναρωτιέται
πως μπορεί να υφάνει τη ζωή
και να τη συμφιλιώσει με τον εαυτό της

Μια σταξιά πίκρας
έβρεξε τα σκύβαλα των φόβων
και
τα φαγωμένα από τον χρόνο σκέλεθρα
μιας μοίρας τραγικής και παράλυτης

Στο πάλιωμα του βλέμματος
αντιφέγγιζε
μαι εικόνα δίχως σώμα,
φανερώνοντας πως δεν υπάρχει ιστορία
χωρίς τα δικά της φαντάσματα

Στο υπόκωφο φως της αυγής,
το τρέμουλο
μιας λησμονημένης ηδονής,
δεν ήταν τίποτα άλλο
παρά μια υγρή χειρονομία
ενός θανάτου ερωτικού

Στέλνοντας μια κραυγή
να ταξιδέψει έξω από τον χρόνο,
κατάλαβε

πως για να καταφέρουμε να θυμηθούμε ξανά,
η μόνη σωτηρία είναι να ξεχάσουμε τις αμαρτίες μας

Θύμα μετακινήσεων

2008-02-10T19:49:00.001+02:00

Θύμα μετακινήσεων εγώ

κι η μάσκα μου, αριστερό μάγουλο που κόπηκε στην μέση.

Απροσεξία μιας φυγής, ατελεύτητη τραυμάτισε

Σελήνη από ότι απέμεινε στη χάση του,

με χείλη ωστόσο ανέπαφα.

Χαμογελαστές βλεννογόνοι με ειρωνικής λάμψης σταγόνες

- θύμισες παιδικών βυσσινάδων,

πιοτά ιδρωμένων μεσημεριών,

περνούσαν έτσι ατέλειωτες ώρες αθώα,

αποκαλύπτοντας μικρές αλήθειες μακρόσυρτα

σε ένα μυθώδες σύμπαν ευηθών ματαιώσεων.

σημ: στο παρόν ποστ, στη φωτο, η λαβωμένη μούσα του "ποιητή", αθάνατη αγαπημένη. Η άλλη αθάνατη, έγινε χίλια κομμάτια.

Ούτ'άνθρωπος έχει ποτέ αγαπήσει ~ Σονέτο 116

2008-02-09T19:11:00.000+02:00

Μέσα στα κιτάπια μου ανακάλυψα ένα Σονέτο του Σαιξπηρ, συγκεκριμένα το νο.116

Λεει λοιπόν ο Ουίλιαμ, στο σονέτο:

Κανένα εμπόδιο να ενωθούν πιστές καρδιές
δεν θα δεχθώ

Δεν είναι η αγάπη αυτή που αλλάζει με της τύχης
τα γυρίσματα
Και με το κάθε σκούντημα πέφτει και χάνεται.

Όχι, είναι σημάδι προαιώνιο
Που ακλόνητο τις τρικυμίες αντικρίζει

Του καραβιού που πλανιέται το άστρο
Η αξία του είναι άγνωστη, αν και το ύψος του μπορεί να υπολογιστεί.

Δεν είναι η αγάπη παιχνίδι του καιρού
που κυλάει με το κυρτό του το δρεπάνι,
Δεν είναι τριανταφυλλένια μάγουλα και χείλια.

Η αγάπη η αληθινή δεν αλλάζει με τις σύντομες ώρες και βδομάδες,
Φτάνει μακριά μέχρι την άκρη της συντέλειας.

Αν είναι πλάνη αυτό και μου αποδειχτεί, ούτε τίποτα έχω γράψει στην ζωή

Ούτ’ άνθρωπος έχει ποτέ αγαπήσει

Προσφυγή

2008-02-09T19:03:00.001+02:00

Με μόνο στο έδαφος έρπον ανάβλεμμα

Έτσι κινούνται οι ωραίοι ετερόχθονες

Έφθασαν ως εδώ

Ανθρώπινα όντα που δεν μνημονεύουν γενέτειρα

Μάτια που σκάβουν και μπουκώνονται

σάρκας κομμάτια απ’ το χώμα

για να διατηρήσουν βαρύτητα

Τραβούν το κουβάρι σπιθαμή προς στιγμή

από όπου σθεναρά τους κρατάει αντίσταση

Ερωτήματα που δεν τελειώνουν ποτέ

Ούτε καν σε επιτήδειους λαβυρίνθους

δεν αδειάζουν τα νερά των άσκοπων κύκλων τους

Κάποτε παύουν να ρωτούν τους άλλους

Σε τι όνομα ακούν;

Κι όταν ξεχνιούνται και οι ίδιοι

βουβαίνονται ακόμα και τα σώματα

Δεν αρκούν τα τρυφερά κεφάλια της προαίρεσης

Να κοιτούν σε αγρούς ηλιότροπης θεουργίας

Αναπροσδιορισμοί σε άσπαστους κώδικες

και πίνακες-γρίφους

Εδώ απουσιάζουν μόνες οι σκιές μας

Γλυκιά σκουριά ξερνάνε μόνο οι κορνίζες στις γωνίες

Σαλεύουν άραγε οι αθάνατοι νόστοι μας;

Δεν θα το ψιθύριζα πια

Θα σ αγαπώ μέχρι το τέλος του κόσμου μου λες,

Άρα φθάσαμε στο τέλος αγάπη μου κιόλας, γελώ,

και σκορπίζεσαι θρύψαλα

Κι έτσι θα μένω στο καμβά

Πρόσφυγας σε πορτραίτα που έμειναν ημιτελή

και τυλίγομαι ταλαγάνι σκούρο και βαρύ

Με προστατεύει λιγάκι από το ψύχος

στο απέραντο χάος της σημασίας του άνευ

Μπαλκόνι με θέα στην Θάλασσα

2008-02-07T15:42:00.000+02:00

Απ’ το μπαλκόνι μου βλέπω τα πλοία μου καλύτερα.
Απο κοντά η εικόνα τους με προδίδει.
Καθημερινές, μικρές ασυνέπειες,
αμφίδρομες ξετυλίγονται μεταξύ εμού και του ορίζοντα.
Οι “δέσποινες καινούργιων καιρών” κρατούν όρκο σιωπής στην καρίνα, διέκρινα
για τις ξύλινες αγκαλιές που ανοίγουν διάπλατα.
Ρυάκια μαλλιών κυλούν σε στήθη, σπασμένα στην μέση, επίτηδες
- μα κανείς δεν μιλά για αυτές τις απιθανότητες πια.
Κι εγώ τα πλοία μου τα βλέπω καλύτερα απο το μπαλκόνι μου.

Χθες το απόγευμα κοντοστάθηκα και κοίταξα τα πλοία μου από απόσταση.
Το μαλακό Ελληνικό φως του Αυγούστου ξέπλενε, ως πάντα, τα χρώματα.
Οι ατέλειωτες άσκοπες βόλτες σε απόχρωση κενού μπλε
είναι που αναδεικνύουν την ομορφιά του ατελέσφορου - σκέφτηκα.
Ήπια τα ακούραστα πήγαινε-έλα τους και μέθυσα
Τώρα, κάθε που σουρουπώνει, ανάβω μια φλόγα ευχής
τη συνέχεια που σιγοκαίει στο καντήλι μου, και στερεώνω Μαντόνα νεοσύλλεκτη,
κρεμασμένη σε γωνιά δωματίου με θέα στην θάλασσα.

Κι ατέλειωτα φεύγω αναχωρούν στο μπαλκόνι μου κάθε απόγευμα
Κι απρόσμενα ήρθα πλησιάζουν στον προορισμό τους επικίνδυνα
Κι εγώ στητή και ακύμαντη παρακολουθώ μέσα απο κάγκελα ασφαλείας προσωρινού χαμού.
Η συνεχής κίνηση σταματάει τη διαρροή του πόνου-έμαθα-
και κλείνω το παράθυρο που βλέπει στην ολέθρια ελευθερία τους .

Φυλαχτάρι νο.1

2008-02-07T15:29:00.001+02:00

"H εφτάχρονη πιτσιρίκα πού πουλάει τά γλυκά στόν δρόμο της Δαμασκού καί ταυτόχρονα γράφει τά μαθήματά της (!) δέν άφηνε μέ τίποτε τόν Wasim Kheir Beik νά τήν φωτογραφήσει. Τελικά ο φωτογράφος του πρακτορείου SANA πήρε αυτό πού ήθελε μέ φακό από 30 μέτρα απόσταση (μαζί καί τό πρώτο βραβείο γιά τό 2007 από τήν Eνωση Αραβικών Πρακτορείων Ειδήσεων), χαρίζοντας καί σέ μας τή θαυμάσια αυτή εικόνα μέ τά συγκινητικά μηνύματα"

Το έλαβα με μεηλ και μου φάνηκε η φωτογραφία εξαιρετική. Είπα να το φυλάξω.

Atonement ή μικρές εξιλεώσεις με αειθαλή brionies

2008-02-05T13:51:00.000+02:00

Την ταινία Εξιλέωση την είδατε, ή θα την δείτε. Η ιστορία του Μακ Γιούαν είναι γνωστή σε όλους. Ωστόσο ο τρόπος που καθένας από εμάς βλέπει την ιστορία, είναι η ιστορία του και όχι η ιστορία.

Ναι;
Όχι;

Οι Βριώνιες που δεν ξέρω αν τις γράφω σωστά, είναι λουλούδια. Brionies στην Αγγλική. Είναι αειθαλή, αναπτύσσονται σπειροειδώς, είναι μικροσκοπικά και κάνουν μούρα. Βρίσκονται σε οκτώ ποικιλίες, μια εξ αυτών στην Κρήτη.

BRYONY

Gender: Feminine

Usage: English

Pronounced: BRIE-u-nee [key]

From the name of a type of Eurasian vine, formerly used as medicine. Its name ultimately derives from Greek βρυω (bryo) "to swell".

Ωστέ η Μπραιόνι φουσκώνει, βρίθει δηλαδή;

Δεν γνωρίζω αν ο Μακ Γιούαν αναφέρεται στο όνομα της ηρωίδας του στο βιβλίο του, και στην ετοιμολογία αυτού.

Ας μιλήσουμε για την ταινία.

Η ταινία είναι αυτό που λέμε άνιση, δλδ αναμένεις να την δεις να απογειώνεται αλλά μένεις με την προσδοκία.
Στο πρώτο μέρος παρακολουθούμε την αφορμή της ιστορίας, το "κατάπτυστο" ψέμα της μικρής Μπραιόνι που καταστρέφει αργά και σταθερά τις ζωές της αδερφής της και του αγαπημένου της και όχι μόνο. Βγήκαν πολλοί να κατηγορήσουν το μικρό κορίτσι, πως δλδ δεν είχε το δικαίωμα να μπει ανάμεσά του.Κι έτσι οι Μπραιόνες τούτου του κόσμου βρέθηκαν κατηγορούμενες για το αμάρτημα της αθωότητας τους. Είναι ή δεν είναι η Μπραιόνι ένοχη; Αξίζει την εξιλέωση; Στην ταινία την προσοχή τραβάει ο εμποδισμένος έρωτας των γοητευτικών εραστών.

Συζήτηση γίνεται στο ποστ που ανάρτησε ο Ολδ Μπόυ, όπου και παραθέτω κι εγώ την γνώμη μου.

http://old-boy.blogspot.com/2008/01/blog-post_27.html

Στο δεύτερο μέρος η ταινία πλαδαρεύει. Ο Ράιτ καταγίνεται με το κομμάτι εκείνο της ιστορίας όπου ο Ρόμπι, ο νεαρός ερωμένος βρίσκεται, εξ' αφορμής του ψέματος της Μπραιόνι στο μέτωπο, κατά την διάρκεια της ήττας των Άγγλων επί Γαλλικού εδάφους. Εκεί γίνεται ολοφάνερη η αδεξιότητα με την οποία ο Ράιτ χειρίζεται το πολεμικό σκηνικό, έχοντας πάντα ως βασικό πλάνο, το κείμενο του Γιούαν. Εκεί πια κατανοεί κανείς τη δυσκολία με την οποία ένα λογοτεχνικό κείμενο αποτυπώνεται στη μεγάλη οθόνη. Κι αν ο κινηματογράφος είναι η συμπύκνωση των λέξεων σε εικόνες, εδώ ο Ράιτ βάζει στο μπλέντερ τις εικόνες του Γιούαν και μας τις σερβίρει, απομακρύνοντας την όποια κινηματογραφική μαγεία δημιούργησε με το πρώτο μέρος, αυτό στο οποίο οι χαρακτήρες σιγά σιγά αρχίζουν, μέσα από τα πάθη τους να οικοδομούνται. Ποιος είναι τελικά ο Ρόμπι εκτός απο αυτός που αγάπησε και πόθησε η Σεσίλια; Ποιος είναι ο Ρόμπι, ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με την φρίκη του πολέμου; Στο δεύτερο μέρος το οποίο οφείλει να μας δώσει αυτές τις απαντήσεις ο δημιουργός, ούτως ώστε να προωθήσει τον μύθο, ο Ράιτ μας φρενάρει, δίνοντας μας την εντύπωση οτί με αυτό το κομμάτι του έργου ασχολείται εντελώς διεκπεραιωτικά. Κι εδώ η ταινία χάνει την όποια αίγλη προσέδωσε η ρομαντική πρώτη σεκάνς. Κι είναι πραγματικά κρίμα να αρχίζεις κάτι πάρα πολύ όμορφα, αφήνοντας μόνο υποσχέσεις για την εξέλιξη των χαρακτήρων, την μετάβαση τους απο την μια μορφή στην άλλη, δια μέσου των γεγονότων. Απο κει και ύστερα ο Ράιτ δεν μας βοηθάει να μάθουμε τίποτα για τους ήρωες του. Και δεν γνωρίζω αν φταιει ο Γιούαν για αυτό. Στο βωμό του δράματος, της έντονης συγκίνησης και του συγκλονισμού, θυσιάζονται οι δύο εραστές αφού στα χέρια του Ράιτ άγονται και φέρονται απο την μόνη απαγόρευση της μοίρας να είναι μαζί. Ποιος ευθύνεται για αυτό, επαναλαμβάνω δεν ξέρω αφού δεν έχω διαβάσει το βιβλίο. Το σίγουρο είναι πως θα μπορούσε ο Ράιτ να ασχοληθεί περισσότερο με την Σεσίλια και τον Ρόμπι, άλλη μισή ώρα ουσίας δεν θα έβλαπτε κανέναν, προκειμένου να πλησιάσουμε καλύτερα τους χαρακτήρες μας. Αλλά ποιο είναι το ζητούμενο αυτής της ταινίας τελικά;

Δεν απαξιώνω εντελώς το έργο. Απλώς αναφέρω πως ως θεατής παραμένω ανικανοποίητη από την εξέλιξη ενός έργου που πολλά υπόσχεται και δεν τα πραγματοποιεί. Η Βανέσα Ρεντγκρέιβ στον ρόλη της ηλικιωμένης Μπραιόνι, καθώς και η Ρομόλα Γκαράι, που ερμηνεύει την ενηλικίωμένη Μπραιόνι που αίρει στους ώμους της τις αμαρτίες της ιστορίας αυτής, δίνουν πολύ καλές ερμηνείες. Αυτό που μένει στη μνήμη όμως είναι η μικρή Μπραιόνι, το παιδάκι με τα διάφανα μάτια που ζει ένα δικό του δράμα, το δράμα του ανείπωτου της παιδικής ψυχής, της σύγχυσης που προκαλεί η παραφορά των αισθημάτων που θα παραμείνουν για πάντα βουλιαγμένα στην λήθη των συνειδητών απαγορεύσεων.

Το αναπάντητο ερώτημα μου είναι λοιπόν: πόσα θυμόμαστε απο την παιδική μας ηλικία; Πόσα μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι τα μεταφέραμε ατόφια στην ενηλικιωμένη ιδιοσυστασία μας; Κανείς δεν ξέρει να μας πει. Ίσως ο Γιούαν αυτό που μας λεει είναι πως η ενηλικίωση είναι η πάλη της εξιλέωσης μας απο εκείνα τα λάθη που αθώα και άδολα κάναμε στον παράδεισο της παιδικής μας ηλικίας, κρυφοκοιτάζοντας τον κόσμο των ενηλικων, τα οποία και μας εξοβέλισαν στην κόλαση της ενήλικης ζωής μας Το πρόβλημά με την Μπραιόνι του Γιούαν αλλά και του καθενός μας τελικά είναι η καταδιωκτική εμμονή της ενηλικίωσης και ο κατατρεγμός της ενοχής για ένα αμάρτημα που δεν ξέρω τελικά αν αξίζει να το παίρνουμε όλο στην πλάτη μας. Ψιλά γράμματα θα μου πεις. Ναι, ίσως...

Τι βρίθει λοιπόν η Μπραιόνι; Παλαιών συναισθημάτων, ανεξακρίβωτων θα έλεγα.

Μαύρα γυαλιά πάνω σε μάρμαρο

2008-02-01T15:31:00.000+02:00

Φορά την στενή ασπρόμαυρη φούστα της. Το βαθύ σκίσιμο φτάνει τόσο ψηλά όσο χρειάζεται για να μη φαίνονται οι μαύρες καλτσοδέτες της. Το φως στην λάμπα του ξενοδοχείου τρεμοσβήνει. Γυρνάει το βλέμμα της και κοιτάει το φως που τρεμοπαίζει. Πηγαίνει στον διακόπτη και το κλείνει. Είναι πρωί και είναι σχεδόν μόνιμα ένα δροσερό καλοκαίρι σε αυτόν τον τόπο, τον απομακρυσμένο από τον πολιτισμό. Το φως δεν χρειάζεται να είναι αναμμένο, σκέφτεται. Αυτό είναι απλώς ένα κακό συνήθειο που έχει από τα παλιά, που δεν λέει να το κόψει και δεν κάνει τίποτα για αυτό: να ανάβει τα φώτα ακόμα κι όταν είναι πολύ πρωί. Δεν ξέρει γιατί το κάνει. Της βγαίνει σαν ανάγκη. Στο ραδιόφωνο ακούγεται ένα παλιό τραγούδι με έναν αισιόδοξο ρυθμό. Από ότι θυμάται, ήταν μια εύθυμη μπαλάντα που ακουγόταν σε ένα ασπρόμαυρο αμερικάνικο φιλμ. Της φτιάχνουν την διάθεση κάτι τέτοια τραγούδια. Θυμάται τις σκηνές απο την ταινία. Κοιτιέται μια τελευταία φορά στον καθρέφτη. Ποτέ δεν τα πήγαινε καλά με την αντανάκλαση της. Ωστόσο τον τελευταίο καιρό δεν έμοιαζε να την πειράζει. Το είδωλο της απέναντι αποστρέφει ντροπαλά το βλέμμα του. Κοιτάζει το ψάθινο καπέλο της με τη μαύρη κορδέλα που είναι ράθυμα ακουμπισμένο πάνω στο κρεββάτι. Το αρπάζει και το φοράει δίχως καν να κοιταχτεί. Ανοίγει την πόρτα και φεύγει.

Καλεί το ασανσέρ. Κρατάει τα μαύρα γυαλιά της και τα φοράει πριν καν μπει. Στο ασανσέρ στέκονται ήρεμα άλλοι ένοικοι του ξενοδοχείου που κατεβαίνουν από τους προηγούμενους ορόφους. Της ρίχνουν μια κλεφτή ματιά κι ύστερα κοιτούν μπροστά, όπως οφείλουν να κάνουν απέναντι σε αυτή την γυναίκα που δείχνει πως πίσω από τα μαύρα γυαλιά της αποφεύγει να αναζητάει βλέμματα. Είναι ψηλή και στέκεται εντελώς όρθια πάνω στο σώμα της. Φοράει ένα λευκό πουκάμισο από μεταξωτό ύφασμα, ανοιχτό ακριβώς μέχρι το στέρνο. Φοράει στενή μαύρη φούστα και μαύρες καλτσοδέτες, λεπτές σαν τον ιστό της αράχνης. Τα μαύρα χαμηλά παπούτσια της έχουν ένα μικροσκοπικό τακούνι που σχεδόν δεν φαίνεται. Η μόνη ένδειξη ανεμελιάς πάνω της είναι αυτό το ψάθινο καπέλο Παναμά με τη μαύρη κορδέλα. Θα σταθεί το βλέμμα τους ίσως λίγο παραπάνω σε αυτή τη μαύρη κορδέλα. Σχεδόν κανείς δεν μπορεί να δει το πρόσωπό της. Κανείς δεν ξέρει αν είναι μια νέα γυναίκα που φοράει κατακόκκινο κραγιόν και ουδέτερα ρούχα με δόσεις υπερβολής τόσο στην θηλυκότητα όσο και στην σοβαρότητα. Το σίγουρο είναι οτί δεν είναι παιδί. Μα ούτε και δείχνει να χρειάζεται να κρύψει την ηλικία της.

Βαδίζει στον κεντρικό διάδρομο του πολυτελούς ξενοδοχείου, ανάμεσα σε γυναίκες και άνδρες που σαν και αυτήν, περπατούν ανέμελα. Λατρεύει να σέρνει αργά τα πόδια της πάνω στο γαλακτερό λευκό μάρμαρο του ξενοδοχείου που κατακλύζει με μεγαλοπρεπή πολυτέλεια του οικήματος οπού καταλύει. Λατρεύει και τις τεράστιες μαρμάρινες κολώνες που πάνω τους στηρίζεται ολόκληρο το οικοδόμημα. Η μέρα είναι απο εκείνες που κανένα σύννεφο δεν απειλεί τον ορίζοντά της Όταν φθάνει στην κεντρική πόρτα του ξενοδοχείου θα βάζει το χέρι της για να κάνει σκιά και να δει καλύτερα. Τα μαύρα γυαλιά δεν περιορίζουν το δυνατό φως του μεσημεριού. Κοιτάζει καλύτερα και βλέπει τον κόσμο σχεδόν να χάνεται ανάμεσα στους αμμόλοφους της αχανούς χρυσαφένιας παραλίας. Λιγοστές ομπρέλες προσθέτουν στο τοπίο πινελιές έντονου κόκκινου. Η θάλασσα απλώνεται παντού μπροστά, απειλητικά παχύρρευστη γαλάζια ύλη που θα μπορούσε να έρχεται από άλλον κόσμο. Κοιτά μπροστά κι ύστερα γυρνά αριστερά και βαδίζει σαν να ξέρει που πηγαίνει. Περνά μέσα απο τα στρογγυλά μαρμάρινα τραπέζια του καφέ του ξενοδοχείου, κατευθυνόμενη προς τον άνδρα που κάθεται μόνος τους και διαβάζει ανυποψίαστος εφημερίδα. Το καφέ βρίσκεται προστατευμένο απο την τεράστια σκιά του ογκώδους κτηρίου. Εκεί φυσάει ακόμα ένα ανεπαίσθητο αεράκι που δεν εγκαταλείπει ποτέ τις σκιές τούτου του τόπου. Φθάνει στην μαύρη σιδερένια καρέκλα με τη ψάθινη επένδυση που βρίσκεται απέναντι απο τον άνδρα με την εφημερίδα. Κάθεται απαλά. Αυτός δεν σηκώνει το βλέμμα του από την εφημερίδα. Δείχνει απορροφημένος από τα διαβάσματά του. Αυτή δεν ενοχλείται. Κοιτάζει γύρω της, πίσω απο τα γυαλιά της και κάτω απο το γείσο του καπέλου της. Φαίνεται να έχει ένα ανεπαίσθητο χαμόγελο στα κόκκινα χείλη της. Δείχνει ευτυχισμένη αν και δεν θα μπορούσε να το πει κανείς αυτό με σιγουριά. Ακουμπά το χέρι της πάνω στο τραπέζι και χαϊδεύει απαλά το λείο μάρμαρο του. Ο άνδρας απέναντί της κάποια στιγμή, ασυναίσθητα κατεβάζει το φύλλο της εφημερίδας και κοιτάζει το απαλό της χέρι. Ύστερα κοιτάζει πίσω από τα μυωπικά γυαλιά του την ίδια. Της χαμογελάει ανεπαίσθητα. Επιθυμεί να την φιλήσει αλλά δεν θα το κάνει. Δεν θέλει να της χαλάσει το κραγιόν. Δεν θέλει να της χαλάσει ούτε την μαρμάρινη ομορφιά της. Μοιάζει η γυναίκα που κάθισε δίπλα του, να είναι η αδιάκοπη ακολουθία αυτού του μαρμάρινου τραπεζιού. . Θα μπορούσε, έτσι όπως κάθεται και κοιτάζει την θάλασσα, να είναι ένα άγαλμα που διαφημίζει την παραλία του ξενοδοχείου. Θα μπορούσε να έχει στα πόδια της γύψινα κοράλια και νερά να αναβλύζουν απο τα χέρια της. Κάποιες φορές αρνείται να την αγγίξει γιατί νομίζει πως θα την χαλάσει. Κάποιες φορές αρνείται να την κοιτάξει κιόλας. Βυθίζεται σε οτιδήποτε έκανε, προκειμένου να μην δει πάνω της κάτι που θα ρυτίδωνε την ομορφιά της που χύνεται μπροστά στα μάτια το δίχως να ρυτιδώνεται απο κάτι. Εξάλλου είναι η γυναίκα του. Και σαν γυναίκα του, έχει το δικαίωμα να την καμαρώνει έστω και με τις άκρες των ματιών του. Στην πραγματικότητα εκεί θέλει να την κρατάει: στις άκρες των ματιών του. Στην άκρη της ζωής του. Ακόμα κι όταν της κάνει έρωτα, είναι σαν να την σπρώχνει προς αυτές τις άκρες. Σαν να την περιορίζει ανάμεσα στον ελάχιστο χώρο μεταξύ του εαυτού του και του τίποτα. Τότε το στόμα της ανοίγει, σχηματίζει ένα όμικρον αλλά η φωνή της δε βγαίνει. Πολλές φορές αναρωτιέται αυτό το όμικρον τι να σημαίνει. Έκρηξη, θυμό, απόγνωση ή έκσταση; Όλα αυτά μαζί; Πολλές φορές χώνει την μύτη του στο στόμα της, αυτή την τεράστια οπή που δεν κανείς δεν ξέρει από που ξεκινάει, και σαν λαγωνικό οσμίζεται την ανάσα της. Είναι λίγο σαν να ρουφά το οξυγόνο απο τους πνεύμονες της. Αναρωτιέται τότε. Κάποτε θα ήθελε να δει μέσα στα σπλάχνα της. Να δει τι κρύβεται κάτω από το μεταξένιο δέρμα της κοιλιάς της. Βλέπει τις γαλάζιες φλέβες που διατρέχουν το λαιμό της και λιμπίζεται να τις ανοίξει, να δει το πορφυρό χυμό τους να τινάζεται σαν πίδακας. Δεν του αρκεί να την παίρνει. Αισθάνεται πως δεν είναι απόλυτα δική του. Της το είχει πει κάποτε. Αυτή είχε χαμογελάσει τότε συγκαταβατικά. Ακόμα και με το χαμόγελό της τον παγίδευε σε ένα αίνιγμα που νόμιζε πως του άνηκε. Την άκουσε να παλεύει να συμπληρώνει το κενό των ερωτημάτων που έμεναν αναπάντητα.
«Η φαντασία του συγγραφέα» του είχε πει. «Σε δικαιολογώ». Δεν του είχε αρέσει η απάντησή της. Μα πως να της το πει. Για πρώτη φορά στα σαράντα πέντε του χρόνια ζούσε με μια γυναίκα που όσο περισσότερο του δινόταν, τόσο περισσότερο την ποθούσε. Ήταν ήδη δύο χρόνια ζευγάρι και επισήμως, συνολικά πέντε. Κανονικά θα έπρεπε να είχε βαρεθεί, να έχει βυθιστεί στα βιβλία του και να γράφει, να γράφει, να γράφει ατελείωτα. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια, ότι έγραφε ήταν για αυτήν. Και δεν ήθελε να συμβαίνει αυτό, δεν το άντεχε. Ήταν σαν να του είχε γίνει εμμονή η ίδια του η γυναίκα. Δεν τολμούσε να το πει σε κανέναν γιατί πίστευε πως ίσως ήταν ο μοναδικός άνδρας τόσο παράφορα ερωτευμένος με ένα πλάσμα που δεν είχε πια τίποτα που να μη του το είχε προσφέρει. Ούτε η φήμη που είχε κερδίσει όλα τα τελευταία χρόνια με τα βιβλία του, η επιτυχία και τα επακόλουθα χρήματα, τίποτα δεν τον απασχολούσε, όσο το να είναι κοντά της, μαζί της. Κανονικά θα έπρεπε να αισθάνεται εξασφαλισμένος. Οι δυό τους ήταν ένα ζευγάρι που πολλοί θα ζήλευαν. Έμοιαζαν από αυτά τα ζευγάρια που θα μπορούσαν να διαφημίζουν την ευτυχία στα περιοδικά life-style. Κι επειδή σαν ζευγάρι κρατούσαν χαμηλό προφίλ, εξασφάλιζαν ακόμα περισσότερο το αδιάβλητο στοιχείο της ευτυχίας τους. Κανείς δεν ήξερε τίποτα για αυτούς. Ποτέ κανένας δεν έμαθε.

Η γυναίκα έβγαλε ένα τσιγάρο απο το πακέτο του άνδρα της που βρισκόταν πάνω στο τραπέζι και το άναψε. Ο καπνός τύλιξε απαλά την μορφή της. Η ίδια στεκόταν σχεδόν ακίνητη όσην ώρα χάζευε τον ορίζοντα πίσω απο τα γυαλιά της. Η μουσική ερχόταν από το μπαρ δίχως να ενοχλεί όσους ήθελαν να ηρεμήσουν, προσθέτοντας μια διασκεδαστική νότα στον ήχο των κυμάτων που έσκαγαν πάνω στην χρυσαφένια ακτή με τους λουόμενους. Ο σερβιτόρος διέκοψε την ηρεμία του ζευγαριού. Ζήτησε να μάθει απο την γυναίκα τι θα ήθελε να παραγγείλει. Αυτή ζήτησε ένα φρεσκοστυμμένο χυμό πορτοκαλιού και αυτός ζήτησε να του ξαναγεμίσουν το φλιτζάνι με τον καφέ. Ο σερβιτόρος αποχώρησε και το ζευγάρι έμεινε πίσω να συνεχίσει τον πρωινό ρεμβασμό του. Σε λίγο ήρθε ο σερβιτόρος με τις παραγγελίες τους και τα ροφήματα τους τράβηξαν για λίγο την προσοχή τους. Ύστερα βυθίστηκαν πάλι στην ηρεμία τους.

Δεν περίμεναν να ακούσουν μια αντρική φωνή από δίπλα να φωνάζει το όνομα του άνδρα. Ο άνδρας γύρισε στα αριστερά του και αντίκρισε στο διπλανό τραπέζι έναν παλιό του φίλο. Οι δυό τους καλοκοιτάχτηκαν και σύντομα αναγνώρισαν ο ένας τον άλλο. Σηκώθηκαν και οι δύο απο τις καρέκλες τους και αγκαλιάστηκαν, όπως αγκαλιάζονται οι παλιοί γνώριμοι. Η γυναίκα στο τραπέζι τους κοίταξε, κι ύστερα έριξε το βλέμμα της στην κοπέλα που συνόδευε τον γνώριμο του άνδρα της. Αναμφισβήτητα επρόκειτο περί μιας αληθινής νεαρής καλλονής. Τα τεράστια καταγάλανα μάτια της που λαμπύριζαν πάνω στην μαυρισμένη επιδερμίδα της κοίταξαν προς το μέρος της. Οι δυο γυναίκες κοιτάχτηκαν και για ένα κρίσιμο δευτερόλεπτο εντόπισαν αμφότερες τις διαφορές τους. Τους χώριζαν περίπου δέκα χρόνια και το ζευγάρι των γυαλιών της συζύγου. Η νεαρή γυναίκα φορούσε ένα καρό ανάλαφρο φόρεμα που αγκάλιαζε τις ιδανικές της αναλογίες και απείχε ελάχιστα απο το να την εκθέτει. Ωστόσο δεν φαινόταν να ντρέπεται. Το σώμα της καθώς σηκωνόταν να συστηθεί στον άνδρα της, έμοιαζε ατέλειωτο και τα πόδια της προκαλούσαν τα βλέμματα με το μήκος τους. Η γυναίκα έμεινε να κοιτάει τις γραμμές των τέλειων ποδιών που αντίκριζε. Σε λίγο της απευθύνθηκε ο σύζυγός της κι οι απαραίτητες συστάσεις έγιναν. Η σύζυγος έμεινε στην θέση της όση ώρα οι καινούργιοι φίλοι του άνδρα της, την χαιρέταγαν δια χειραψίας. Χαμογέλασε ευγενικά καθώς ανταπέδιδε τους χαιρετισμούς τους. Ο καινούργιος φίλος πρότεινε να καθίσουν όλοι μαζί και ο σύζυγός της, τους ζήτησε να έλθουν στο τραπέζι τους. Έτσι το ζευγάρι πήρε τα πράγματά του και μετακόμισε μαζί τους. Η θέση δίπλα της παραχωρήθηκε στον καινούργιο ξένο. Δίπλα του κάθισε ο σύζυγος της και η νεαρή κάθισε δίπλα του, σχεδόν απέναντί της. Ο σερβιτόρος επισκέφτηκε το τραπέζι για να πάρει καινούργιες παραγγελίες.

Σύντομα η γυναίκα έμαθε πως ο καινούργιος φίλος της παρέας ήταν ένας διάσημος σκηνοθέτης που γνώριζε τον άνδρα της από το πανεπιστήμιο, όταν και οι δύο σπούδαζαν νομικά. Η κοινή τους πορεία, ενώ παρατούσαν τις σπουδές τους για να κυνηγήσουν τα ταλέντα τους, τους είχε φέρει κοντά και από καιρού εις καιρό, συνανταμωνόντουσαν και τα λέγαν. Εξάλλου ζούσαν στον ίδιο κύκλο, αδύνατον να μη πέσουν κάποια στιγμή ο ένας πάνω στον άλλο, σχολίαζαν και γέλαγαν, ο φίλος με το δυνατό γέλιο πληθωρικού ανθρώπου, ο άνδρας της με το γνωστό συγκρατημένο του στυλ. Να όμως που η τύχη τα φερε έτσι ωστέ να πέσουν ο ένας πάνω στον άλλον, ακόμα και στην άκρη του Θεού, σε ένα θέρετρο απο εκείνα που μόνον η μοίρα θα έπρεπε να το επιδιώξει για να βρεθούν. Η κουβέντα συνεχίστηκε μεταξύ των δύο φίλων, οπού ενημέρωσαν ο ένας τον άλλον για το κενό που είχε μεσολαβήσει από την τελευταία φορά που είχαν συναντηθεί. Ο καινούργιος φιλοξενούμενος του τραπεζιού πληροφορήθηκε για τον γάμο του φίλου του, πράγμα το οποίο ήδη γνώριζε απο τις φυλλάδες, καθώς και για τα βιβλία του που είχαν εκδοθεί σε εκείνο το διάστημα. Ο ίδιος αναφέρθηκε στην ταινία που είχε γυρίσει και περηφανεύτηκε για την επιτυχία της. Ο σύζυγος της αναφέρθηκε στην ίδια για λίγο, κάνοντας έναν μικρό μονόλογο, εγκωμιάζοντας τα χαρίσματα της γυναίκας του, ενώ ο άλλος εκφράστηκε με θαυμασμό για την ίδια. Η γυναίκα χαμογέλασε και πάλι ευγενικά. Η δική της πρώτη έκθεση με γλυπτά δεν φάνηκε να εντυπωσιάζει ιδιαίτερα τον φίλο του άνδρα της, παρόλες τις φιλότιμες προσπάθειες που αυτός έκανε. Η γυναίκα αισθάνθηκε ένα ελάχιστο τσίμπημα μειονεξίας που για τα χρόνια της δεν είχε τίποτα άλλο να επιδείξει όπως ο άνδρας της. Σε μια κίνηση βαριεστιμάρας, έβγαλε νευρικά τα γυαλιά της και κοίταξε τον ξένο κατάματα. Αυτός σταμάτησε απότομα να χαμογελάει. Το βλέμμα της γυναίκας που είχε απέναντί του ήταν πολύ διαφορετικό απο ότι το φανταζόταν. Είχε τεράστια γκρίζα μάτια και η κόρη τους με το άπλετο φως της ημέρας είχε σχεδόν εξαφανιστεί. Θα ορκιζόταν πως μια ανταύγεια μωβ είχε πέσει πάνω του, έτσι όπως τα μάτια της πλανήθηκαν για λίγο στο πρόσωπο του, σαν να προσπαθούσαν να βρουν κάτι. Ύστερα η γυναίκα ξαναφόρεσε τα γυαλιά της και ο ξένος αισθάνθηκε ανακουφισμένος. Η γυναίκα έστρεψε το πρόσωπό της μπροστά και έδειξε να αφαιρείται στον ορίζοντα. Η δεύτερη γυναίκα της παρέας πότε κοιτούσε τον άνδρα που μίλαγε με τον συνοδό της, πότε έριχνε ερευνητικές ματιές στην άλλη γυναίκα που δεν έκανε ιδιαίτερο κόπο να δείξει πως ελάχιστα την ενδιέφερε αυτό που έλεγαν οι δύο άνδρες.

Η ώρα πέρναγε και ο ήλιος αφού έφτασε στην κορυφή του μεσημεριάτικου ουρανού, άρχισε σιγά σιγά να πέφτει προς τα πίσω, στο αδιάπτωτο γαλάζιο μιας ημέρας ονειρεμένης. Οι δύο ξένοι αποφάσισαν πως είχε έλθει η ώρα να βουτήξουν. Έτσι αποχαιρέτισαν τους γνωστούς τους με την υπόσχεση να βρεθούν μετά, αφού παραθέριζαν στο ίδιο ξενοδοχείο. Ο άνδρας της συμφώνησε, το ζευγάρι αποχώρησε κι οι δύο τους έμειναν πάλι μόνοι.

Ο σύζυγός της δεν ξανάπιασε την εφημερίδα, παρά έμεινε να κοιτάει κι αυτός τον ορίζοντα, μαζί με την γυναίκα του. Αυτή δεν μίλαγε κι έτσι αυτός την ρώτησε ευθέως αν είχε βαρεθεί. Αυτή παραδέχθηκε πως είχε αρχίσει να βαριέται λίγο. Αυτός τότε πλησίασε κοντά της, τόσο κοντά που σχεδόν μπορούσε να μυρίσει το άρωμα που ανέδιδε το σβέρκο της. Μπορούσε να την μυρίσει απο αυτή την απόσταση, να θυμηθεί την ζεστασιά του κόρφου της, μπορούσε να ραγίσει απο επιθυμία, σκεφτόταν. Έμειναν έτσι, μακριά ο ένας απο τον άλλον ώρα πολλή. Έμεινε μακριά απο το αντικείμενο της επιθυμίας του και τα λεπτά κυλούσαν αργά. Στο δικό του οπτικό πεδίο, τα κύματα της θάλασσας εναρμονίζονταν με τις αμυδρές κινήσεις της. Ευχόταν να μην χρειαζόταν να την ποθεί τόσο. Κι ήταν τόσος ο πόθος του για αυτή που τον εμπόδιζε να καταλάβει αν την αγάπαγε ή απλώς την ποθούσε. Σκεφτόταν αν ο πόθος του ήταν δυνατότερος απο την αγάπη.

«Καθυστερώ» σκεφτόταν αυτή ενώ ανέβαινε το δωμάτιο μαζί του. «Καθυστερώ» σκεφτόταν πάλι όταν τον δεχόταν αργά το μεσημέρι μέσα της. Δεν ήξερε γιατί σκεφτόταν αυτή την λέξη ξανά και ξανά σήμερα. Υπήρχαν μέρες που της κόλλαγε στο νού μια φράση και την επαναλάμβανε νοερά. Δεν είχε σημασία γιατί.

Ήταν κάτι σαν ιεροτελεστία ο έρωτας αυτής της ώρας. Ήταν η ώρα που έπρεπε να βρεθούν μαζί, όπως όταν έτρωγαν μαζί το φαγητό τους.

Το ίδιο βράδυ φόρεσαν τα καλά τους ρούχα και βρήκαν τους φίλους τους στο σαλόνι του ξενοδοχείου. Η βραδιά ήταν απο εκείνα τα καλοκαιρινά βράδια που ο ορίζοντας τυλίγει την μαγεία όλου του κόσμου. Η γυναίκα βυθίστηκε στον μαλακό καναπέ και απόλαυσε το υπόλοιπο βράδυ πίνοντας το ποτό της ήσυχα. Ώσπου να έρθει η ώρα να κοιμηθεί στο πλευρό του άνδρα της μακάρια και ήρεμη, κλεισμένη στο μπουμπούκι της ύπαρξης της, έτοιμη να ανοίξει το άλλο πρωί, ζώντας έτσι με την μισή της ύπαρξη δοσμένη στον άνδρα της και την υπόλοιπη χαμένη κάπου που και η ίδια φαινόταν να αγνοεί.

~ * ~

Προχωρά μέσα στη γαλήνη του εαυτού της. πάνω σε ένα πέτρινο δρομάκι που οδηγεί κάπου που δεν ξέρει. Τα βήματά της κάπου θα την πάνε. Αφουγκράζεται τον χτύπο των τακουνιών πάνω στο έδαφος. Της τραβάνε την προσοχή τα τακ-τακ. Δε βλέπει μπροστά της τίποτα. Προχωράει σαν υπνωτισμένη. Περνάνε άνθρωποι δίπλα της κι ούτε που τους καταλαβαίνει. Πίσω από τα μαύρα της γυαλιά, μπορεί να ταξιδεύει με άνεση. Στο δικό της σκοτάδι, κάτω από έναν αδυσώπητο ήλιο μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερη. Εδώ και χρόνια κανείς δεν την εμποδίζει να είναι αυτοτελής. Θα μπορούσε να περπατάει έτσι μέχρι να φθάσει στο τέλος της ζωής της. Θα μπορούσε και να κλείσει και τα μάτια και να περπατάει έτσι. Τι θα την εμπόδιζε; Το δοκιμάζει λοιπόν. Κλείνει τα μάτια και περπατάει. Αρχίζει και της αρέσει αυτό το ιδιαίτερο παιχνίδι οπού απλώς δοκιμάζει τις υπόλοιπες αισθήσεις της και την οξύτητα τους. Πόσο θα αντέξει αναρωτιέται. Γελάει μόνη της. Αισθάνεται πως περπατάει πάνω σε τεντωμένο σκοινί. Αρχίζει και ζαλίζεται. Συνεχίζει να γελάει ενώ χάνει την ισορροπία της. Γελάει σα παιδί. Σφίγγει τα βλέφαρα για να μην ενδώσει στον πειρασμό να κοιτάξει. Επιχειρεί να βγάλει τα παπούτσια της. Τα παίρνει στο χέρι της. Συνεχίζει το παιχνίδι. Νιώθει στα πέλματα την στρογγυλή τραχύτητα των βότσαλων ενώ στα ρουθούνια της λικνίζονται μυρωδιές της θάλασσας. Το δέρμα της θωπεύει το χέρι από ένα ευχάριστο μελτεμάκι. Με το άλλο χέρι ανακατώνει τα μαλλιά της. Σε αυτή τη θωπεία θα υποχωρήσει. Θα βγάλει την φουρκέτα που συγκρατεί τα μαλλιά της. Η καστανόξανθη κώμη απελευθερώνεται και σχηματίζει αόρατους μικρούς κυκλώνες. Με τα πέλματά της καταλαβαίνει πως έχει φθάσει σε μέρος με άμμο, πιθανότατα στην παραλία. Σκέφτεται πως θέλει να συνεχίζει να υποδύεται την τυφλή με τον εαυτό της, αρνούμενη να ανοίξει τα μάτια της. Ακούει γύρω της γλαροπούλια και παιδιά να κρώζουν όμοια με γλαροπούλια. Φαντάζεται πως η ευτυχία είναι ακριβώς αυτό που της συμβαίνει εκείνη την στιγμή. Της έρχεται να ουρλιάξει μα σφίγγει τα χείλη της. Αντέχει τόση ευτυχία αναρωτιέται; Είναι και πάλι παιδί σκέφτεται, απο τότε ίσως να έχει να αισθανθεί τόση ευτυχία. Νιώθει το απαλό άγγιγμα της γης στα πόδια της και με την φαντασία της βλέπει τον εαυτό της ως ένας άλλος άνθρωπος. Το βλέμμα της φαντασίας την ταξιδεύει γύρω της. Είναι τόσο πλήρης και τόσο ασφαλής που κοντοστέκεται. Δεν αντέχει τόση ευτυχία. Της πέφτει βαριά. Νιώθει στο στήθος της να σφίγγεται. Για μια ατέλειωτη στιγμή πονάει. Θέλει να ουρλιάξει. Ανοίγει τα μάτια.

~ * ~

Μπροστά της απλώνεται η παραλία. Τα παιδιά ολόγυρά της παίζουν ανέμελα και το ελαφρύ κυματάκι τους χαλάει τα σχέδια στην άμμο. Κάθεται ανακουφισμένη δίπλα σε μια μικρή ομάδα παιδιών που παλεύει με ένα κάστρο και μια τάφρο. Αφουγκράζεται την κουβεντούλα τους. Επιθυμεί σφόδρα να συμμετέχει, να τους βοηθήσει, να τους πει πως θα το κάνουν για να μην τους χαλάσει και πάλι. Μα κάτι την εμποδίζει. Σκέφτεται πως δεν έχει το δικαίωμα να παρέμβει στο παιχνίδι τους και πως με την πραγματικότητα της ενηλικίωσης της θα τους καταστρέψει το παιχνίδι της φαντασίας τους. Συνοφρυώνεται σαν παιδί και σκαλίζει με τα δάχτυλα την άμμο. Πιάνει την κοιλιά της με το άλλο το χέρι της και εύχεται να της επιτρεπόταν να παρέμβει και αυτή. Κάθεται εκεί για κάμποση ώρα χωρίς να κοιτάει τα παιδιά πια, ακούγοντας τα μονάχα. Νιώθει ένα μέτρο μακριά απο την ευτυχία τώρα. Νιώθει πως κάτι την χωρίζει απο αυτή. Πως σαν κάτι δικό της να απομακρύνεται πάλι από την ίδια. Να απλώσει το χέρι; Απλώνει το χέρι σαν να θέλει να αδράξει κάτι στο κενό που απλώνεται μπροστά της. Ένα κενό απέραντο, χρώματος βαθυγάλανου. Ταξιδεύει με το νου της και πλέει απαλά σαν ψάρι μέσα στο διάφανο γλαυκό που εκτείνεται μπροστά της. Το νερό χαϊδεύει το πρόσωπο της, τυλίγει το χέρι της που απλώνεται μπροστά. Το σώμα της είναι αβαρές πλέον. Θυμάται την πόλη που γεννήθηκε, πόλη με ιστορία. Γεμάτη απο ιστορικά μνημεία και ογκώδη απομεινάρια ιστορίας. Τα νιώθει βαριά να πέφτουν πάνω στη μνήμη της. Θέλει να φύγει απο όλα αυτά. Θέλει να μείνει άδεια, χωρίς μνήμη. Θέλει να βγάλει απο πάνω της ότι την βαραίνει. Σκέφτεται την Βιρτζίνια Γουλφ. Θυμάται πως είχε δέσει μια πέτρα γύρω της και είχε βουτήξει στα νερά του . Ίσως να ήθελε να απαλλαγεί και εκείνη από τα βάρη της. Η αυτοκτονία θεωρούσε πάντα πως ήταν μια κίνηση απρέπειας απέναντι στη ζωή. Ήταν μια προδοσία, νόμισε, απέναντι στο ίδιο τον εαυτό. Κι όμως, η θάλασσα τώρα την θέλγει . Φαντάζεται τον εαυτό της να βγάζει τα ρούχα της απαλά και να βουτάει. Βλέπει μπροστά της την μορφή της να το κάνει. Τα ρούχα να γλιστρούν απαλά και να πέφτουν χάμω, οι αστράγαλοι να σηκώνονται και να ξεφεύγουν. Βλέπει την πλάτη της γυμνή, τα μαλλιά να πέφτουν απαλά πάνω στο δέρμα που ο αέρας ψαύει τρυφερά. Ο ήλιος έχει βυθιστεί στον ορίζοντα εδώ και ώρα κι έχει αφήσει μιαν ανταύγεια λιλά πάνω στο γαλάζιο. Ο εαυτός της στέκεται εμπρός της, όρθιος, γυμνός και περήφανος. Μα αυτό είναι ένα παιχνίδι της φαντασίας μόνο. Η ίδια κάθεται στην ίδια θέση που ήταν και πριν δέκα λεπτά. Ο εαυτός της προχωρά μπροστά. Τα πέλματα ακουμπούν ευγενικά σχεδόν τα πρώτα κυματάκια με το ελαφρύ άφρισμα. Η ίδια παραμένει στο φόντο. Ο ήλιος έχει πέσει και το σκοτάδι πλησιάζει σιγά σιγά. Τώρα τα παιδιά είναι μακριά και παίζουν με μια μπάλα. Φωνάζουν, τρέχουν όλα μαζί, κυνηγούν την μπάλα τους. Η παραλία είναι άδεια, οι λουόμενοι έχουν αποσυρθεί για να προετοιμαστούν για το βράδυ. Όλα φυσούν τον αέρα της ελευθερίας. Όλα μοιάζουν τοποθετημένα στη σωστή τους θέση.

Ήταν απλό. Σηκώθηκε από την θέση της ανάλαφρα. Τα χέρια της ξεκούμπωσαν το σορτσάκι της. Το σορτσάκι έπεσε στα πόδια της. Ύστερα έβγαλε την κιλότα της. Κι ύστερα το τιραντέ μπλουζάκι της με το ναυτικό σχέδιο και την άγκυρα κεντημένη στο δεξί στήθος. Έμεινε ολόγυμνη. Κανείς δεν την είχε δει. Κανείς δεν πρόσεξε πως στην άκρη της παραλίας μια κοπέλα γυμνωνόταν. Προχώρησε ήρεμα μπροστά κι έκανε ακριβώς αυτό που είχε δει τον εαυτό της να κάνει. Έφτασε μπροστά στα κύματα. Εκείνη την ώρα σηκώθηκε ένα ελαφρύ αεράκι. Αν ήταν πουλί και άνοιγε τώρα τα φτερά του, θα πέταγε. Θα γινόταν ένα αλμπατρός με τεράστια φτερά απλωμένα δεξιά και αριστερά της και θα έπαιρνε τον δρόμο των κυμάτων. Όμως αυτή δεν ήταν πουλί. Το σώμα της είχε μια βαρύτητα που την κράταγε δεμένη με το έδαφος. Μια βαρύτητα όμοια με αιχμαλωσία. Έκανε ένα βήμα προς τη θάλασσα, κι ύστερα κι άλλο ένα, κι ύστερα κι άλλο ένα. Τα πόδια της βρέθηκαν μέσα στο νερό, ακουμπώντας στην μαλακιά άμμο της παραλίας. Το νερό ήταν ζεστό ακόμα. Προχώρησε κι άλλο. Το νερό έφτασε τα γόνατά της. Ένιωσε ένα γλυκό ρίγος ανάμεσα στα πόδια της καθώς προχώραγε, ενόσω το νερό ρούφαγε σιγά σιγά τα γόνατά της κι ύστερα τα μπούτια της. Κάποτε έφτασε να βραχεί και το εφηβαίο της. Αλλά η πιο γλυκιά αίσθηση ήταν όταν βράχηκε η κοιλιά της. Κι ύστερα η μέση. Το στήθος της επέπλεε ακόμα πάνω από το νερό. Πήρε λίγο νερό με τις χούφτες της και έβρεξε τα στήθη της. Τα δάχτυλα της περιπλανήθηκαν πάνω στο στέρνο της. Οι άκρες των μαλλιών της ήδη επέπλεαν μέσα στο νερό όπως τα φύκια. Είδε τον εαυτό της απο ψηλά. Αν είχε έναν καθρέφτη, υπέθεσε πως θα έβλεπε κάτι που θα της άρεσε. Ξαφνικά ένιωσε μια επιθυμία να κοιτάξει πίσω της. Γύρισε διστακτικά το πρόσωπο της και κοίταξε την άδεια παραλία. Είδε τον εαυτό της καθισμένο εκεί που ήταν πριν δέκα λεπτά να την κοιτάει ήρεμα, με το στόμα ακουμπισμένο πάνω στο πρόσωπο, σκεφτικό αλλά ήρεμο. Ύστερα κοίταξε γύρω απο τον εαυτό της. Δεν υπήρχε τίποτα. Δάκρυα ανέβηκαν ξαφνικά στα μάτια της και ένας ατέλειωτος λυγμός την έπνιξε. Άρχισε να κλαίει. Έβαλε το πρόσωπό μέσα στα χέρια της και ξέσπασε σε ένα βαθύ αναφιλητό, όπως τότε που ήταν παιδί και έσκιζε τα γόνατά της. Τα δάκρυά της ενώθηκαν με τις σταγόνες της θάλασσας. Το στόμα της γέμισε με την αλμύρα τους. Κι ύστερα γύρισε μπροστά. Έδωσε μια ώθηση και έπεσε στο νερό κι άρχισε να κολυμπάει μπροστά γρήγορα με βαθιές απλωτές. Το σκοτάδι είχε πέσει προς τα εκεί που κολύμπαγε.

Όταν ο άνδρας της έφτασε ιδρωμένος στην παραλία είχαν περάσει ήδη τρεις ώρες. Εκεί δεν υπήρχε κανείς. Περπάταγε αγκομαχώντας, ψάχνοντας να βρει κάποιον να ρωτήσει μήπως την είχαν δει. Τα παιδιά είχαν φύγει απο την παραλία. Όσους είχε ρωτήσει, κανείς δεν την είχε δει μέχρι τώρα. Σαν να ήταν η γυναίκα του ένα αόρατο φάντασμα που είχε περάσει ανάμεσά τους. Κι όμως του είχε πει οτί θα κατέβαινε στην παραλία για να κάνει μια μικρή βόλτα. Αλλά κανένας δεν την είχε δει. Ο ιδρώτας είχε αρχίσει και σχημάτιζε σταγόνες πάνω στο μέτωπό του αλλά τα χέρια του ήταν μουδιασμένα, όπως και τα πόδια του. Περπατούσε αγκομαχώντας, ψάχνοντας ένα δείγμα απο την παρουσία της. Κάποια στιγμή στην άκρη της παραλίας ξεχώρισε κάτι που έμοιαζε με ρούχα. Έτρεξε προς τα κει κι όταν έφτασε, σήκωσε απο την άμμο τα ρούχα της: το σορτσάκι της, το μπλουζάκι της και την κιλότα της. Πιο δίπλα ήταν ακουμπισμένα τα παντοφλέ τακούνια της. Η καρδιά του βρόντηξε πάνω στο στήθος του. Κοίταξε αμέσως προς το μέρος της θάλασσας, προς τη πλευρά του ορίζοντα. Ωστόσο δεν είδε τίποτα. Μάζεψε τα πράγματά της κι άρχισε να τρέχει σαν τρελλός. Στα πνευμόνια του δεν είχε μείνει οξυγόνο. Πήρε τον δρόμο που είχε διανύσει προς τα πίσω, λες και ήταν υποχρεωτικό. Τρέχοντας μες το σκοτάδι, κάποια στιγμή είδε στο βάθος της θάλασσας ένα ψαράδικο να κατευθύνεται προς τα έξω. Άρχισε να τρέχει προς το μέρος του, φωνάζοντας στους ψαράδες να σταματήσουν. Οι ψαράδες τον είδαν και άλλαξαν την ρώτα τους προκειμένου να πάνε προς το μέρος αυτού του περίεργου άνδρα με τα ρούχα και τα γυναικεία παπούτσια στο χέρι, που φώναζε σαν τρελλός. Αυτός βούτηξε με τα ρούχα μέσα στη θάλασσα λες και θα κέρδιζε χρόνο. Ο άνθρωπος και η βάρκα κάποια στιγμή συναντήθηκαν. Ο άνθρωπος άρχισε να λεει κάτι κι οι ψαράδες τον ανέβασαν με γρήγορες κινήσεις πάνω στην βάρκα. Έβαλαν τη μηχανή τους στο φουλ και κίνησαν προς τα μέσα. Η βάρκα έσκισε στην μέση την μικρή φωτεινή λωρίδα της σελήνης που καθρεφτιζόταν πάνω στο νερό. Σύντομα έγινε μια μικρή μαύρη κουκίδα στο φως της νύχτας.

~ * ~

Τον βρήκε να κάθεται στο μπαλκόνι, μέσα στο μαύρο σκοτάδι της έναστρης νύχτας. Ο καπνός απο το τσιγάρο του έφτιαχνε σχήματα πάνω απο το χαμηλωμένο περίγραμμα του προσώπου του. Είχε βγάλει τα γυαλιά του και είχε την πλάτη του στραμμένη στην πόρτα που άνοιξε.

Στάθηκε πίσω του ενώ σταγόνες αλμύρας έτρεχαν ακόμα απο πάνω της. Αυτός δεν γύρισε να την κοιτάξει. Έδειξε μόνο να αναγνωρίζει την είσοδό της στο δωμάτιο.Παρατήρησε την ελαφριά του κίνηση προς τον αμυδρό θόρυβο της εισόδου της. Απο πίσω έμοιαζε με πλάσμα που κειτόταν σχεδόν νεκρό. Το μόνο σημάδι πως τίποτα δεν είχε αλλάξει ήταν το ουίσκι σε ένα ποτήρι δίπλα του. Το νερό που έτρεχε απο πάνω της,σχημάτιζε μικροσκοπικές λιμνούλες γύρω απο τα ανυπόδητα πόδια της. Στάθηκε για λίγο πίσω του χωρίς να αναπνέει, σα ζώο που απο μακριά οσμίζονταν τις προθέσεις ενός άλλου. Ύστερα η κοπέλα πήγε στο μπάνιο και πήρε μια πετσέτα για να σκουπίσει λίγο τα βρεγμένα μαλλιά της. Έμεινε αρκετή ώρα εκεί κι ύστερα βγήκε πάλι και πήγε και κάθισε στην άκρη του κρεββατιού, μην έχοντας τι να κάνει με τα χέρια της, αφήνοντάς τα να κρεμαστούν σαν κουπιά απο πάνω της. Ανυπεράσπιστη εντελώς, ήταν σα να παραδινόταν στη μοίρα της.

Δε μίλησαν για πολύ ώρα. Απο αμηχανία περισσότερο αυτή άναψε ένα τσιγάρο. Το κάπνισε μέχρι το τέλος ήρεμη, χωρίς να κουβεντιάσει. Αποφάσισε αυτός να πει την πρώτη κουβέντα.

- Νόμιζα πως δε θα γύριζες, της είπε με έναν πολύ απλό τόνο.

- Σου είχα πει πως θα πάω μια βόλτα κάτω στην παραλία. Ήταν πολύ όμορφα και αποφάσισα να κάνω ένα μπάνιο τελικά, του απάντησε απλά.

Δεν τολμούσε να την κοιτάξει. Ήξερε πως τα μάτια της έλαμπαν μέσα στο σκοτάδι, από πίσω του.

- Είναι καμμιά φορά τόσο επικίνδυνα εκεί έξω, μονολόγησε αυτός.

- Δεν γύρισα για αυτό, του απάντησε μετά απο λίγα δευτερόλεπτα σκέψης. Έμεινε κι αυτός να αφουγκράζεται το σκοτάδι που τους χώριζε. Ύστερα μίλησε.

- Θα ήθελα να σε αγγίξω. Γύρισε να την κοιτάξει. Ένιωσε τον δισταγμό της και έμεινε στην θέση του.

- Δεν είναι αλήθεια, αποφάσισε να του πει μερικά δευτερόλεπτα μετά.

- Δεν υπάρχει αλήθεια, της είπε. Υπάρχεις εσύ εδώ, κι εγώ. Γύρισε και την κοίταξε. Ήταν ακριβώς όπως τό πε. Μόνο οι δυό τους εκεί και ανάμεσα τους όλος ο κόσμος. Ήταν φριχτό. Η μοναξιά με τον άλλον απέναντι τους πάγωνε τα μέλη.

- Είμαστε ψέμα, είπε αυτή απότομα, σα για να διαλύσει μια εξουθενωτική σιωπή. Ένιωθε τα δόντια της σφιγμένα, μπορούσε να ακούσει το κροτάλισμα τους μέσα στο δωμάτιο. Την κοίταξε βαθιά αυτή τη φορά, δίχως φόβο. Τα μάτια του έσταζαν ικεσία στο πάτωμα. Γύρεψε κάτι απο μέσα του κάτι να αρπαχτεί.Δεν υπήρχε τίποτα. Άκουσε τότε ένα βαλς που ακουγόταν αμυδρά από την αίθουσα χορού του ξενοδοχείου. Φαντάστηκε τα ζευγάρια που χόρευαν κάτω και μέσα σε αυτά τα ζευγάρια είδε τον εαυτό του να χορεύει ανέμελα μαζί της. Την είδε να γελάει. Δεν του ήταν ανέγνωρο αυτό το γέλιο. Τώρα όμως αυτό το γέλιο δεν ήταν εδώ.

- Θες να χορέψουμε; τη ρώτησε πάνω στην απόγνωσή του, σκάζοντας ένα γέλιο, σαν να χλεύαζε τον ίδιο του τον εαυτό. Αυτή δεν απάντησε.

- Σκέψου, της είπε χαμογελώντας, ενώ έφερε τα χέρια του μπροστά στο στόμα του, σαν να επρόκειτο να πάρει μια πολύ σημαντική απόφαση που χρειαζόταν περίσκεψη.

- Τι; Να σκεφτώ; Τι; Έκανε αυτή σα να μην άκουσε καλά.

- Να σκεφτείς πως τώρα μπορείς να φύγεις. Ή μπορούμε να πάμε κάτω να χορέψουμε.

- Και να κάνουμε σα να μη συμβαίνει τίποτα;

- Δεν συμβαίνει τίποτα όταν θέλω να σε κρατήσω; Αυτή σφίχτηκε να μην απαντήσει. Κοίταξε προς τον ορίζοντα της νύχτας που πλέον κάλυπτε τα πάντα.

- Δεν μας ανήκει τίποτα πλέον, κατάφερε να του πει. Πήγε κοντά του και πήρε το τσιγάρο του. Βγήκε μπροστά του με την πλάτη της. Κάπνισε ήρεμα. Ύστερα ακούμπησε στην κουπαστή του μπαλκονιού. Όταν γύρισε να τον κοίταξει, στα μάτια της έκαιγαν φωτιές.

- Πρέπει κάπως να φύγω, είπε σκίζοντας τη νύχτα στη μέση.

- Ω Θεέ μου, είσαι πιο όμορφη όταν πονάς, της είπε αυτός αφήνοντας ένα πικρό γέλιο να πέσει ανάμεσά τους. Ποιος απο τους δύο είχε μιλήσει πρώτος;

- Το ξέρω, είπε αυτή και ξαφνικά γέλασε. Είχαν μιλήσει μαζί αυθόρμητα. Αν είχαν κι οι δύο στα χέρια τους όπλα, θα είχαν πυροβολήσει μαζί ο ένας τον άλλο, σκέφτηκε. Τι θα λεγε κανείς αν μας άκουγε τώρα; του είπε στη συνέχεια.

- Δεν ξέρω, της απάντησε. Το θέμα είναι πως δεν μας ακούει κανείς. Κανείς δεν είναι εδώ μαζί μας, της είπε και στάθηκε ακριβώς μπροστά της. Της έτεινε το χέρι του και αυτή ανταποκρίθηκε. Αυτός την αγκάλιασε και αυτή αφέθηκε στην αγκαλιά του.

- Ξέρεις, του είπε κουλουριασμένη στο στήθος του. Είναι χρόνια που έχουμε στοιχειώσει στο μυαλό μας σαν άλλοι απο αυτούς που είμαστε.

- Το ξέρω μωρό μου. Σώπα τώρα.

- Ναι. Και δεν ξέρουμε ούτε πως να βρεθούμε, ούτε πως να φύγουμε. Αυτός την έσφιξε πιο βαθιά.

- Αργήσαμε, του φώναξε ικετευτικά μέσα στα κλάματά της.

- Ας μείνουμε εδώ μαζί, τουλάχιστον τώρα, της απάντησε.

- Με μισείς, του είπε ανησυχώντας.

- Σε μισώ πράγματι, της απάντησε.

- Το ξέρω, του είπε. Γέλασαν κι οι δύο ανάμεσά στα δάκρυα τους. Έμειναν για λίγο σφιχταγκαλιασμένοι ώσπου πάλι μίλησε αυτή.

- Πάμε κάτω; Θέλω να χορέψω.

- Ναι, απάντησε αυτός. Θα σου το έλεγα, πρόσθεσε. Την αγκάλιασε απο τους ώμους και την έσυρε έξω απο το δωμάτιο.

Βγαίνοντας απο το δωμάτιο θυμήθηκε να κλείσει το φως. Η πόρτα έκλεισε απαλά πίσω τους. Πιο αργά μέσα στη νύχτα θα έκλεινε πάλι πίσω τους, όταν επέστρεφαν για να μπουν πάλι μέσα στη σιγαλιά της ένωσης τους. Θα ήταν μεγαλύτερος απο ποτέ εκείνο το βράδυ, τόσο πολύ που δεν θα χώραγε μέσα της. Με τα μάτια του θα την έπαιρνε και αυτός μέσα του. Για λίγο μόνο θα ξέχναγαν ευτυχώς πάλι τα πάντα.

The hours ή τι μπορεί να συμβεί όταν ακούτε Philip Glass

2008-02-01T12:34:00.001+02:00

Σαν χθες πριν από 71 έτη γεννήθηκε ο αγαπημένος μου συνθέτης, Philip Glass. Η παρακάτω ιστοριούλα γράφτηκε πριν πολλά χρόνια, ενόσω άκουγα την μουσική επένδυση της ταινίας Hours, της οποία είναι ο δημιουργός.

Οφείλουμε να αποδίδουμε ευχαριστίες στις εμπράγματες μούσες μας, νομίζω. Χωρίς αυτές, ό,τι δημιουργείται είναι απλώς ανέφικτο. Πρέπει να πω λοιπόν πως χρωστώ την όποια έμπνευσή μου σε αυτόν που έγραψε την μουσική αλλά και σε αυτόν που μου την έμαθε. Ευχαριστίες κυρίως γιατί η όποια έμπνευση χρειάζεται ένα πρόσχημα.

Something she has to do…

Ετοιμάζω ταξίδι. Άνοιξα μια μέρα μια παλιά βαλίτσα θέλοντας να βγάλω από εκεί την μεγάλη απόφαση. Και μύρισα τον κλειδωμένο αέρα της φυγής μου. Θα φύγω για πάντα απο εδώ, σκέφτηκα, χαϊδεύοντας το εσωτερικό κενό της. Όλα αυτά μοιάζουν ακαθόριστα με θολή ανάμνηση ενός παιδικού ονείρου που τώρα γίνεται πραγματικότητα, ένα deja-vu που σαν σημαδάκι απο το μέλλον, έρχεται να με βρει. Εγκαταλείπω τα πάντα, σκέφτομαι και κλείνω ηδονικά τα μάτια. Έχω σχεδόν φτάσει στην πραγματοποίηση του σχεδίου μου. Στην αρχή νόμισα πως δεν θα ήταν εύκολο αλλά τελικά αποδείχθηκε παιχνιδάκι. Με την ψυχρότητα ενός έμπειρου εκτελεστή, βάλθηκα να πυροβολώ το παρελθόν μου και σε δέκα μέρες περίπου κατάφερα να εξαφανίσω ότι έχτισα τα τελευταία δέκα χρόνια με κόπους και θυσίες: παραιτήθηκα απο την δουλειά, πούλησα το σπίτι μου, τακτοποίησα τις τελευταίες μου οικονομικές υποχρεώσεις και βάλθηκα να πασχίζω να γεμίσω τούτη δω την παλιά βαλίτσα με τη χάρτινη εσωτερική επένδυση. Κατεύθυνση άγνωστη. Μπαγκάζι μόνον ένα, αυτός είναι και ο όρος. Δεν είμαι πρωτάρα της φυγής. Το έχει ξανακάνει μα ήμουν πολύ νεαρή τότε, ανήλικη σχεδόν και πάνω στην τρέλα μου φοβήθηκα τόση ελευθερία. Γρήγορα γύρισα και έβγαλα ρίζες. Χώθηκα όπου μπορούσε. Δουλειές, σχέσεις, υποχρεώσεις, παρέες. Όμως τώρα ετοιμάζω ταξίδι. Αφήνω πίσω τα έτοιμα κι ακούω απο τώρα τα βήματα μου να φεύγουν κλείνοντας την πόρτα.

Έχοντας χαρίσει όλα μου τα υπάρχοντα γύρω γύρω, τα σιντι στους φίλους μου και τα βιβλία μου στην τοπική βιβλιοθήκη, τα ρούχα μου στην μικρή μου αδερφή και τα φυτά μου στην μεγάλη, αισθάνομαι πως τίποτα δεν πήγε χαμένο. Όλα δόθηκαν εκεί που θα εκτιμηθούν και θα φροντιστούν. Ακόμα κι η γάτα μου βρήκε σπίτι, αυτό της σπιτονοικοκυράς μου, η οποία με χαρά δέχθηκε να την υιοθετήσει. Έτσι λοιπόν αισθάνομαι ανάλαφρη. Έχουν μείνει τελευταία τα έπιπλα, τα οποία όμως κι αυτά σύντομα θα παραδοθούν στον παλιατζή. Ξέρω πως η μεγαλύτερη μου αμαρτία είναι αυτά τα πολύτιμα, παλιά έπιπλα που με τόση επιπολαιότητα, ασυνήθιστη για την ιδιοσυγκρασία μου, σχεδόν χαρίζω στο παλαιοπωλείο του. Όμως αλλιώς δεν γίνεται. Πρέπει να αφήσω πίσω ακόμα και τα πιο βαρύτιμα αντικείμενα που με κρατούν δέσμια στο εδώ και στο τώρα.

An unwelcome friend…

Πριν απο λίγες μέρες έκανα το ξεκαθάρισμα του γραφείου μου. Τα περισσότερα χαρτιά ήταν για πέταμα. Επρόκειτο για κάτι παλιούς λογαριασμούς που τους κρατούσα σε περίπτωση που μου ζητηθούν, τους οποίους παρέδωσα στον δικηγόρο μου που αναλαμβάνει να κλείσει ότι εκκρεμότητες προκύψουν, όταν πλέον εγώ θα είμαι μακριά και τα οποία θα διευθετηθούν μέσα απο τις τελευταίες μας τηλεφωνικές επικοινωνίες. Πέταξα επίσης όλες τις συνταγές μαγειρικής που είχα φυλαγμένες, καθώς και όλο το άλλο χαρτομάνι, αποτελέσματα ιατρικών εξετάσεων, κάρτες που κρατούσα από μέρη που είχα επισκεφθεί, άρθρα και περιοδικά που με ενδιέφεραν για να ανατρέχω, όλα αυτά τα μικρά σουβενίρ που μου θύμιζαν πως όλο το παρελθόν μου τελικά ήταν όλο καταγεγραμμένο κομμάτι κομμάτι, μέσα στο μεγάλο σκαλιστό μου γραφείο.

Ανασκαλεύοντας το συρφετό που αποκαλούσα αρχείο μου, έπεσα πάνω στην φωτογραφία σου. Νόμιζα πως την είχα χάσει αλλά αυτή εμφανίστηκε αίφνης μπροστά μου, κρυμμένη σε ένα μικρό ντοσιέ με επιλεγμένα λογοτεχνικά κείμενα. Εκεί λοιπόν που είχα πάρει φόρα και ξεσκάρταρα, για να καταλήξω να κρατήσω αυτά που θεωρούσα απολύτως σημαντικά για το ταξίδι μου, έπεσα πάνω της. Πήρα την φωτογραφία στα χέρια μου και την κράτησα καλά, θέλοντας να σιγουρευτώ πως δεν επρόκειτο για κάποια παραπλανητική αντανάκλαση της μνήμης μου που πάλευε να κλείσει τις τελευταίες της ρωγμές.

Θαρρώ με τις φωτογραφίες παίρνει σχήμα το συναίσθημα και στέκεται απέναντί μας ολοκληρωμένο, ώριμο να μας αντιμετωπίσει. Ώστε κάποτε υπήρξες λοιπόν, ήταν η πρώτη αυθόρμητη σκέψη που μου ήρθε. Κάποτε ενώθηκαν τα χαρακτηριστικά του προσώπου σου, τα μέλη του κορμιού σου και έγιναν φωτογραφία. Κι είναι παράλογο να αισθάνομαι σάμπως όλα τα σημεία που απαρτίζουν ένα ανθρώπινο ον, σαν ένα γκροτέσκο παζλ αποτελούμενο απο εικόνες ανθρώπινων μελών, να μαζεύτηκαν από μια διαβολική σύμπτωση, επίτηδες σε μια στιγμή, για να ενωθεί το περίγραμμα τους πάνω σε αυτό το γυαλιστερό χαρτί που κρατώ τώρα σφιχτά στα χέρια μου. Όλη η ύπαρξη του ανθρώπου για ένα φωτογραφικό ενσταντανέ? Γελώ με τον εαυτό μου όταν η λογική μου με αποδοκιμάζει. Τα αισθήματα του ανθρώπου είναι εγωιστικά τις περισσότερες φορές κι είναι κι η φαντασία ευεπίφορη σε μια κάποια ματαιοδοξία. Μα την αλήθεια μου όμως, τώρα δα αισθάνομαι πως όλα υπήρξαν για μια φωτογραφία.

Vanessa and the changelings…

Η φωτογραφία αυτή μου είχε σταλεί τότε που είχε πρωτοξεκινήσεις να ταξιδεύεις. Την είχα λάβει στο ταχυδρομείο μου μαζί με το ολιγόλογο γράμμα σου που με ενημέρωνε πως όλα τελικά πήγαιναν καλά, διαβεβαιώνοντας με πως είχα δίκιο όταν σε παρότρυνα να μην ανησυχείς και να είσαι αισιόδοξος. Είχε φθάσει σε ένα ταλαιπωρημένο κίτρινο φάκελο, ο οποίος σχεδόν φωσφόριζε πάνω στο γραφείο μου στην δουλειά, οπού είχε προσεκτικά τοποθετηθεί η αλληλογραφία μου. Εκείνο το πρωί έβρεχε καταρρακτωδώς και έσταζα μπαίνοντας στο γραφείο. Είδα τον φάκελο απο την πρώτη στιγμή που μπήκα στην μεγάλη αίθουσα με τους υπολογιστές και τα καλώδια, και κατάλαβα αμέσως, σαν από διαίσθηση, ποιος ήταν ο μακρινός του αποστολέας. Πήρα τον φάκελο στα χέρια μου και ασυναίσθητα χάιδεψα μέσα στην παλάμη μου την αλμύρα που είχε ρουφήξει το χαρτί που τύλιγε το περιεχόμενο με το μήνυμα σου, περνώντας ωκεανούς και ωκεανούς για να μου παραδοθεί. Ακούμπησα τα πράγματά μου στην άκρη και κάθισα στην καρέκλα μου απότομα. Έμεινα για κάμποση ώρα μετέωρη, μη μπορώντας να διαλέξω το συναίσθημα που προς στιγμήν με τρόμαζε. Αμέσως μετά όμως αποφάσισα να μην χασομερώ άλλο και να αδράξω επιτέλους τα νέα σου που τα αισθανόμουν κιόλας χαρμόσυνα. Άνοιξα το φάκελο με επαγγελματική προσοχή και ανέσυρα την φωτογραφία που μου είχες στείλει, την οποία τώρα δα κρατώ στα χέρια μου. Ήταν μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, σαν αυτές που συνήθιζες να βγάζεις με την επαγγελματική σου κάμερα. Μόνο που αυτή τη φορά το μοντέλο ήσουν εσύ. Εξεπλάγην. Πρώτη φορά σε έβλεπα σε φωτογραφία. Θυμόμουν πως συνήθως αρνιόσουν να σε βγάζουν φωτογραφίες. Ήθελες πάντα εσύ να είσαι η ματιά και οι άλλοι να παίζουν με το βλέμμα σου. Ήθελες πάντα εσύ να αποφασίζεις για το κάδρο, για το φόντο, για τα χρώματα. Θυμόμουν πολύ καλά τις θυσίες που έκανες προκειμένου να βγάλεις την σωστή φωτογραφία, το σωστό τοπίο, την σωστή ώρα. Θυμόμουν επίσης πολύ καλά τα αντικείμενα που συνήθιζες να τραβάς και που αποτελούσαν τα αγαπημένα σου θέματα. Συνήθως όλα είχαν αυτή την μοναξιά που είχες τώρα δα εσύ ο ίδιος σε αυτή την φωτογραφία. Μόνο που τότε δεν καταλάβαινα πως πίσω από το ατέλειωτο κυνηγητό που έστηνες για την βέλτιστο αποτέλεσμα της εικόνας, κρυβόταν ένας ατέρμονος πόθος να απαθανατίσεις αυτή την μοναχικότητα που τώρα δα αντίκριζα εγώ σε εσένα, τόσο μακριά στον χώρο και στον χρόνο. Και να λοιπόν που ο χρόνος επιβάλλεται και στους καλύτερους ανταγωνιστές του. Κάποτε εσύ με την κάμερα όριζες χρόνο και τόπο: μια μοναχική παραλία από βότσαλα, τραβηγμένη ευρυγωνικά, για να αποτυπώνεται η ελαφριά καμπύλη των συννέφων, ώρα περασμένη. Και ζούσες την ζωή σου σαν να ξεδιάλεγες μέσα απο το συρφετό τις εικόνες της, κομμάτι κομμάτι. Κι ήταν ο βίος σου η συρραφή των φωτογραφιών σου και τίποτα πέρα απο αυτό δεν σε άγγιζε, ημί μόνο αυτό που γίνονταν αντικείμενο του φωτογραφικού σου βλέμματος. Κι έμαθα κι εγώ σιγά σιγά να βλέπω την ζωή μέσα απο τα δικά σου μάτια, να κοιτώ γύρω μου και να αναρωτιέμαι τελικά τι θα μπορούσε να αποκτήσει το ενδιαφέρον σου. Έγινες άθελά ο κρυφός σκηνοθέτης της ζωής μου.

Είναι περίεργο αλλά τοποθετώ την φωτογραφία σου στην κορυφή του σεκρετέρ μου, μαζί με την μικρή συλλογή από μινιατούρες. Πρόκειται για αντικείμενα τα οποίο εφευρέθηκαν τον προηγούμενο αιώνα. Ένα αεροπλάνο, μια ατμομηχανή, μια ζυγαριά, μια λάμπα λαδιού και η camera οbscura δίπλα στην φωτογραφία σου, αποτελούν τον μικρό μου θησαυρό.

Why does someone has to die….

Θυμάμαι συνειρμικά την πρώτη φορά που σε συνάντησα. Ψάχνοντας αφορμή για να με γνωρίσεις, μου πες εύθυμα, πως στις προηγούμενες ζωές μας μάλλον είχαμε συναντηθεί και πάλι, γιατί κάτι σου θύμιζα. Να φταίει αυτή η τάση μου για αναπόληση, αυτό το δισάκι νοσταλγίας που κουβαλώ στις διαδρομές μου που με κάποιον εξαιρετικό τρόπο διέκρινε η διαίσθησή σου? Σε τούτη την ζωή όμως είχαμε συναντηθεί σε εκείνο το παλαιοπωλείο, ενώ εσύ αγόραζες μια παλιά ρώσικη κάμερα που εποφθαλμιούσες καιρό όπως μου είπε αργότερα, κι εγώ αγόραζα παλιές φωτογραφίες για την συλλογή μου. Μου είχες προτείνει να πιούμε καφέ στο κοντινό καφενείο και είχα δεχθεί με χαρά να βγω μαζί σου. Είχες έναν ενθουσιασμό εντελώς μεταδοτικό και ήσουν τόσο αυθόρμητος μαζί μου που άρχισα να σκέφτομαι μήπως δεν ήταν και τόσο αστείο αυτό που είπες για τις προηγούμενες ζωές μας. Ήταν μια ανόητη συνάντηση ενός άνδρα και μιας γυναίκας από εκείνες που καταλήγουν πολύ γρήγορα στο στρώμα του σπιτιού ενός απο τους δύο. Καθίσαμε στο τραπέζι του καφενείου γελώντας, γνωρίζοντας πολύ καλά πως εκείνη η ευλογημένη ώρα δεν θα αργούσε να έρθει. Όταν τελειώσαμε τον καφέ μας, με τον αδιάπτωτο ενθουσιασμό της πρώτης γνωριμίας, πήραμε την μηχανή σου για να με γυρίσεις στο σπίτι. Κι αν είχαμε πιει μπύρες, όπως σκεφθήκαμε κάποια στιγμή πριν αποφασίσουμε για το τι θα παραγγείλουμε, θα είχαμε σκοτωθεί απο τα πολλά τα γέλια που κάναμε. Στον γυρισμό όμως μας έτυχε κάτι πιο αναπάντεχο. Έτσι όπως τρέχαμε στην παραλιακή, μπροστά μας ένα αμάξι χτύπησε έναν γέρο άνθρωπο και τον πέταξε στο δρόμο. Το δίχως άλλο σταματήσαμε για να κατεβούμε και να δούμε τι μπορούσαμε να κάνουμε. Ο ενθουσιασμός μας κόπηκε σύρριζα απο το κοφτερό μαχαίρι της μοίρας . Εντελώς αναπάντεχα κι οι δυό μας βρεθήκαμε σκυμμένοι πάνω απο έναν άνθρωπο που αποχαιρετούσε την ζωή. Εκείνος ο άμοιρος γέρος μας κοίταξε και τους δυό στα μάτια σαν να ήμασταν δυό άγγελοι, όχι ψυχοπομποί, αλλά άγγελοι ζωής, εκείνοι που κρατούσαν το λεπτό νήμα της ζωής που ετοιμαζόταν να κοπεί. Το για πάντα έγινε σχεδόν απτό και ο γεράκος ξεψύχησε στα γεμάτα αίματα χέρια σου που μάταια προσπαθούσαν να τον κρατήσουν κοντά μας. Όταν σιγουρεύτηκες πως αυτός ξεψύχησε, σηκώθηκες κι ενώ το ασθενοφόρο έφθανε, έβγαλες την καινούργια παλιά σου κάμερα και τράβηξες τον νεκρό μια φωτογραφία. Ύστερα πήγαμε στο στούντιο σου οπού και την εμφάνισες. Την κρέμασες για να στεγνώσει και με κοίταξες. Περίμενα το βλέμμα σου κι ήταν σαν να είχαν περάσει ώρες απο την τελευταία φορά που με κοίταξες. Το άδραξα ντροπαλά και φαντάστηκα πως νοερά φωτογράφισες την αγωνία μου με τον τρόπο που κατέγραφες ότι θεωρούσες σημαντικό. Ξέραμε κι οι δύο πια πως μόλις είχε αλλάξει ό,τι στην μοίρα μας, μας είχε φανεί κοινό. Κάτι σαν κοινή αίσθηση ευθύνης κατέβαλλε και τους δυό μας, σαν να είχαμε μείνει κι οι δυό αρφανεμένοι απο κάτι που ήταν μοναδικά δικό μας, κι έπρεπε μαζί να αγωνιστούμε για να το σώσουμε. Έτσι, τελείως απρόσμενα, τα παιδιά που συναντήθηκαν μέσα απο εμάς, για να εξαγοράσουμε λίγες στιγμές ανεμελιάς που τόσο είχαμε ανάγκη, μεγάλωσαν απότομα και αποκαλυφτήκαν οι ενήλικες που επιμελώς είχαμε κρύψει μέχρι εκείνη τη ώρα. Ακριβώς σε αυτό το σημείο νομίζω πως συναντηθήκαμε. Για μένα έγινες άλλος. Είχες μόλις φθάσει.

Στην φωτογραφία που κρατώ φοράς και αυτό το ταλαίπωρο, δερμάτινο μπουφάν που φορούσες όταν σε γνώρισα, εκείνο που σου έλεγα πως μου θυμίζει αεροπόρο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Κι η φωτογραφία, έτσι τσαλακωμένη καθώς είναι, μοιάζει σαν να πέρασε από τα χαρακώματα κάποιας παγκόσμιας σύρραξης ,για να με φθάσει. Έχω αυτή την τάση να βλέπω τα αγαπημένα μου περιγράμματα να αναδύονται μέσα απο την ρομαντική άχλη μιας άλλης εποχής, τότε που και τα πιο απλά επικαλούνταν ανθρώπινο μόχθο, κι οι άνθρωποι αποχωριζόντουσαν ο ένας τον άλλον, όχι από δική τους πρωτοβουλία για ένα καλύτερο μέλλον, αλλά γιατί οι περιστάσεις τους επιβάλλονταν. Οι περιστάσεις και η μοίρα. Συγχώρα με μα είναι αδύνατη να μην αναμιγνύεται μια δόση εξιδανίκευσης με την αντίληψη μου για τα πράγματα, ειδικά αν μεσολαβεί και τόσος χρόνος απο την τελευταία φορά που μου έστειλες νέα σου.

Dead Things…

Είχα επιμείνει να μην μου στέλνεις νέα σου παρά μόνον ιδιοχείρως. Είχα αρνηθεί οποιαδήποτε πληροφορία μου δινόταν απο πηγή που δεν ήταν απ’ευθείας απο εσένα και μάλιστα τέτοια που να είναι απτή. Είχα εντέχνως αποφύγει τους ανθρώπους που θα μπορούσαν να μου μεταφέρουν τα νέα σου και είχα ζητήσει γραπτές, όσο το δυνατόν πιο ζωντανές αποδείξεις πως δεν είσαι πλάσμα της φαντασίας μου. Είχες σεβαστεί την επιθυμία μου χωρίς αντιρρήσεις και χωρίς να ζητήσεις επεξηγήσεις. Θυμάμαι ακόμα και το πως είχες σταθεί προσοχή καθώς σου ανακοίνωνα με ατσαλάκωτη φωνή την επιθυμία μου. Είχες σκύψει αμυδρά το κεφάλι, όχι απο υποταγή αλλά απο υπερηφάνεια. Είχες ρίξει το βλέμμα σου στο πάτωμα κι εγώ άθελα μου κατέγραφα τις κινήσεις σου με την άκρη του ματιού μου. Μιλούσαμε σαν συνωμότες που στέκονται τόσο κοντά μα και τόσο μακριά ωστε να μην γίνει αντιληπτή η κρυφή τους συνεννόηση. Το περίεργο είναι πως κανείς άλλος δεν ήταν εκεί μαζί μας, παρά μόνο εσύ κι εγώ. Εγώ με όλες μου τις δυνάμεις να προσπαθώ να συρρικνώσω αυτό το Εγώ που δεν έλεγε να συμμαζευτεί ποτέ άλλοτε παρά μόνον τότε, καθώς αιφνίδια συνειδητοποιούσε τους περιορισμούς του. Τι απίστευτο. Με τόση απόσταση απο το τότε, με τόσα χιλιόμετρα ζωής ανάμεσα στο τότε και στο τώρα, κι απο τότε μου έμεινε η συνήθεια να συρρικνώνομαι.

Αλήθεια καλέ μου, σε αυτή τη φωτογραφία που έχω, στέκεσαι με τα χέρια σταυρωμένα γύρω απο το στήθος σου και τα χείλη σου έχουν αυτή την μόνιμη έκφραση ανικανοποίητης λαγνείας που ξεχώριζα από όλους τους ανθρώπους μόνο σε σένα. Φέρνω στη σκέψη μου αυτή την αίσθηση απραγματοποίητου που κρατούσες ανάμεσα στα δόντια σου, τον τρόπο που το δάγκωνες για να μην σου ξεφύγει. Μου ξεφεύγει ένα ανόητο γελάκι σκεπτόμενη τον εαυτό μου να απολαμβάνει τον μόχθο σου να κρατάς μυστικό το πάθος της ζωής που έμοιαζε να πυρακτώνεται στα χείλη σου και να μην περιορίζεται παρά μόνον με τεράστιο αγώνα πειθαρχίας και αυτοπεριορισμού. Γελάω στην θύμηση του ότι με θεωρούσες απειθάρχητη και ατίθαση. Θύμωνες που δεν έκανα ιδιαίτερο κόπο για τίποτα και που δεν έδειχνα να βασανίζομαι απο την τυραννική μανία του πάθους την οποία εσύ μαχόσουν. Σε άφηνα να πιστεύεις ότι ήθελες γιατί κολακευόμουν απο το μπέρδεμά σου μαζί μου, όλες αυτές τις σκέψεις που έκανες με αφορμή εμένα κι έλεγα πως θα επιτρέψω σε αυτό το μυστήριο να υπάρχει για να παρατείνω το μικρό μαρτύριο σου. Ήταν μια ευτελής απόδειξη υπεροχής, ένα στιγμιαίο ρίξιμο ζαριάς στο οποίο φαινομενικά υπερτερούσα. Μα με άφηνες να κλέβω από ευγένεια και από εκτίμηση, ίσως γιατί τελικά οι σχέσεις των ανθρώπων μπορούν να κρύβουν σαν μέσα από το θαυμαστό ημίψηλο του Μάγου της ζωής, χίλια θαύματα αγάπης και κάθε φορά που αποκαλύπτεις το ένα να έρχεται στην επιφάνεια ένα άλλο και μετά κι άλλο κι άλλο. Μετά απο τόσον καιρό κι ακόμα συνεχίζω να σηκώνω έκπληκτη τα πέπλα σιωπής που κάλυπταν την δική μας ανομολόγητη συνωμοσία, αυτή την αρμονική αφαίρεση εξηγήσεων που μας άφηνε πάντα την αίσθηση πως παίζουμε κι είμαστε ακόμη παιδιά. Οι κανόνες στο παιχνίδι μας ήταν άγραφοι και δεδομένοι και τους γνωρίζαμε πολύ καλά και οι δυό μας. Φαίνεται πως δεν ισχύει για τους πολλούς αυτό και πως μπλέκονται σε ένα γαϊτανάκι εξηγήσεων που ενώ μοιάζει διασκεδαστικό, καταλήγει να τους αφήνει μια γεύση διάψευσης. Διάψευσης τέτοιας που δεν τους αφήνει ποτέ να γίνουν απόλυτα διάφανοι. Το δικό μας παιχνίδι όμως δεν με κούρασε ποτέ. Ήταν λες και είμαστε πάντα μόλις στην αφετηρία..

The poet acts…

Κοιτώ την ασπρόμαυρη φωτογραφία σου, αυτή που με το ζόρι σε τράβηξε κάποιος, προκειμένου να υποκύψεις για μια ακόμη φορά στο κατά την άποψη σου, παιδικό μου καπρίτσιο να θέλω να σε βλέπω σε φωτογραφίες όταν θα είσαι μακριά. Υπέκυψες και άλλη μια φορά, όταν μου έστειλες μια φωτογραφία σου όπου έχεις σκαρφαλώσει περήφανος μια βουνοκορφή, προφανώς για να τραβήξεις μιαν απίστευτη φωτογραφία κάποιου μοναχικού, λιανού δένδρου στην μέση του πουθενά. Αυτές οι φωτογραφίες με τα κλαδιά που υψώνονταν σαν χέρια στον ουρανό, ήταν οι αγαπημένες μου.
Είχα τολμήσει κάποια στιγμή να υπαινιχθώ για το πόσο είχα ερωτευθεί τις φωτογραφίες σου. Είχες τρομάξει προς στιγμήν κι έτσι είχα αποσύρει γρήγορα την ετυμηγορία μου για τα περί έρωτος της τέχνης, συναινώντας στην δική σου ανάγκη να κρατάς καλά τα γκέμια της ζωής σου. Στο είχα πει κάποτε, πίστευα πως μπορείς να γίνεις μεγάλος καλλιτέχνης. Αλλά με το που αποκάλυψα τον θαυμασμό μου το μετάνιωσα κιόλας. Ήξερα οτί κατά βάθος βασανιζόσουν με την ομορφιά που χανόταν χωρίς να γίνεται αντικείμενο του κάδρου σου. Και το δράμα αυτό συνεχιζόταν παντού στην ζωή σου, έβλεπες τη μαγεία της συνεχώς να χάνεται. Και έμενα να κοιτώ κι εγώ εσένα, να κλέβω στην πραγματικότητα αυτή την ομορφιά της ζωής που μόνο στα δικά σου μάτια γλιστρούσε και ανέκκλητα χανόταν.

Όλη κι όλη μια φωτογραφία σου στολίζει το παρόν μου, πάνω στο ράφι με τις μινιατούρες αντίκες. Έγινες κι εσύ μια μινιατούρα αντίκα, έμβλημα της ζωής που δεν μπόρεσα να υποτάξω, της διαφυγής εκείνης που από την οποία δεν μπόρεσα να ξεφύγω, αθέατος μάρτυρας κι εγώ, όπως κι εσύ, μιας τυραννικής τάσης να εννοώ να μην περιορίζομαι, παιδικό κατάλοιπο μιας καταπιεσμένης προσωπικότητας ενός ασύδοτου παιδιού που εμμόνως κυνηγούσε την δική του θέαση. Και να τώρα τι μου έμεινε: μια φωτογραφία για να θυμάμαι και να ονειρεύομαι την αληθινή ζωή. Κάτι καρτερείς, καθισμένος ήρεμα, σε μια καφετέρια κάπου στον κόσμο, σημασία δεν έχει που. Το που δεν είχε ποτέ σημασία. Ποτέ δεν έδινα σημασία στα ονόματα κι έχω κιόλας ξεχάσει το τοπωνύμιο που είχες αναφέρει στο γράμμα σου, μιλώντας για την φωτογραφία. Νομίζω πως περιφέρομαι στον κόσμο πάσχοντας από έλλειψη αντίληψης του τόπου στον οποίο βρίσκομαι. Άχρηστα καθίστανται τα ταξίδια μου καθότι ποτέ δεν θυμάμαι σχεδόν τίποτα. Το βλέμμα μου περνά πάνω από τα τοπία χωρίς ποτέ να εστιάζει σε κάτι το συγκεκριμένο. Έτσι μπορεί και να έχω βρεθεί στο μέρος της φωτογραφίας και να μην το θυμάμαι. Σημασία δεν έχει καμμία όμως. Τώρα σκέπτομαι πως θα μπορούσα να είχα βρεθεί δίπλα σου και να μην σε είχα δει προς στιγμήν. Ίσως και να μην με έβλεπες και εσύ. Έχω αλλάξει τόσο πολύ που ίσως να τρόμαζες να με γνωρίσεις. Ίσως και να το φέρνε η μοίρα να βρεθούμε σε κοινή παρέα και να μας σύστηναν. Κι έχω μπροστά μου ξεκάθαρες τις φωτογραφίες της συνάντησής μας, τραβηγμένες απο κάποιον άγνωστο ντετέκτιβ του μυαλού μου, σταλμένες με το ταχυδρομείο χωρίς αποστολέα: Τα καλά κρυμμένα πίσω απο μαύρα γυαλιά, ευγενικά μεταξύ αγνώστων βλέμματα μας, για κάμποση ώρα δεμένα σε μια ασυνήθιστα παρατεταμένη συνάντηση, που μόνον ένα υποψιασμένο μάτι θα μπορούσε να εντοπίσει. Αυστηρά καθισμένοι στις καρέκλες μας, θα παίζαμε αμήχανα με τα κουτιά των τσιγάρων μας, πιστοί στην συνωμοσία που αθέλητα οργανώσαμε. Ακόμα κι αν η τύχη το θελε αλλιώς, εμείς κόντρα να πάμε, παίζοντας με άκρατο εγωισμό τον μοναδικό ρόλο που υπήρξαμε ο ένας για τον άλλον: δύο απόλυτα άγνωστοι. Αγαπημένε μου άγνωστε, εγώ που τόλμησα να ονειρευτώ λίγη εγγύτητα, κλέβω λίγο ακόμα χρόνο για κοιτάξω τις φωτογραφίες της φανταστικής συνάντησής μας, γρήγορα την μια πίσω απο την άλλη, ακούγοντας τα συνεχόμενα κλικ της μηχανής που οπτικοποεί ακατάπαυστα το μαρτύριο μας, δίχως ποτέ να συλλαμβάνει το όλον. Τα χείλη σου να ρουφούν ηδονικά τον καπνό, τα δικά μου χείλη ρυτιδιασμένα απο το σφίξιμο. Στο είχα πει. Ακόμα και αν καταφέρεις να ελέγξεις το βλέμμα σου, θα σου ξεφύγουν τα χείλη. Αυτά δεν συμμορφώνονται σε καμμία επιταγή του ανώτερου νου.

The hours…

Κοιτώ τα γυαλιά που φοράς στην τελευταία φωτογραφία που μου στειλες, εστιάζω στο βλέμμα που κρύβεις. Έχεις ένα αμυδρό τσάκισμα στο μέτωπο, έναν δισταγμό που δεν είχα εντοπίσει ποτέ πριν. Είμαι σίγουρη πως αυτός ο δισταγμός έχει κιόλας βαθύνει, είμαι σίγουρη πως το χάσμα του χρόνου που μεσολάβησε από τα δικά μας ανέμελα χρόνια της αθωότητας έχει κιόλας χωρίσει το μέτωπό σου στα δύο. Είμαι σίγουρη πως τα γυαλιά που τότε φόραγες έχουν χαρακωθεί στην τριβή της καθημερινότητας και πως το γυαλιστερό δερμάτινο μπουφάν σου έχει κιόλας φθαρεί, ανοίγοντας σε διάφορα σημεία. Ίσως κιόλας να το έχεις παραδώσει σε καναν άστεγο, πάνω σε μια στιγμαία τρέλα αποκήρυξης του παρελθόντος και να μην είναι πια δικό σου. Τι κάνεις με τα χέρια σου άραγε πια, αναρωτιέμαι. Τι κάνεις με τις φωτογραφίες σου, τολμώ να απορώ. Τι κάνεις και δεν είσαι πια ο ίδιος, αυτός ο άνθρωπος που κάποτε συνάντησε εμένα, ή ότι τέλος πάντων συνήθιζα να αποκαλώ εμένα? Γιατί τίποτα δεν μοιάζει πια με μένα παρά μόνον αυτή η φθαρμένη φωτογραφία που είσαι εσύ που δεν υπάρχεις πια? Τι να ψάξω εγώ τώρα να βρω?

Τι να κάνω με την φωτογραφία σου;

Escape…

Λίγο μετά την γνωριμία μας, μου ανακοίνωσες πως καιρό σκεφτόσουν να φύγεις απο την χώρα και να πας σε έναν φίλο σου στην Αργεντινή. Θα δούλευες εκεί μαζί του και ύστερα θα έβλεπες τι έκανες. Θα τράβαγες κι εκείνες τις εκπληκτικές φωτογραφίες που ονειρευόσουν. Δεν είχα παρά να σε παροτρύνω, όπως είχα μάθει να κάνω μαζί σου. Φαίνεται πως όταν απο την αρχή θέτεις θεμέλια αξιοπρέπειας στην σχέση σου με τον άλλον, δύσκολα τα παραβαίνεις. Πήγες στην Αργεντινή, έμεινες περίπου ένα εξάμηνο και ύστερα έφυγες. Περιπλανήθηκες για λίγο, πήγες στο Περού ύστερα και φωτογράφισες κι εκείνη την αρχαία πόλη των Ίνκας με το ατέλειωτο όνομα που δεν θυμάμαι, κι ύστερα μπάρκαρες. Ήθελες να ταξιδέψεις παντού μου είπες. Έτσι λάμβανα γράμματά σου από όλα τα πιθανά λιμάνια του κόσμου. Γράμματα και φωτογραφίες. Ατέλειωτα λιμάνια σε φωτογραφίες, μα μόνο δύο δικές σου. Τα γράμματα σου όσο πέρναγε ο καιρός αραίωναν. Δεν σταματούσες ποτέ να μου στέλνεις νέα σου. Μόνο που όσο πέρναγε ο καιρός τα γράμματα σου γίνονταν όλο και περισσότερο ολιγόλογα κι έτσι η επαφή μας χανόταν. Ήταν αδύνατο να κρατήσω την επαφή αυτή εγώ μόνη μου, αδύνατο να μην αισθανθώ το παράπονο πως η δίνη της ζωής σε παρέσυρε μακριά μου. Έτσι λοιπόν στο τελευταίο μου γράμμα, σου έγραψα πως παντρεύτηκα και πως θα ήθελα να σταματήσεις να μου γράφεις απο φόβο να μην δει ο άνδρας μου τα γράμματα. Μάλλον το έλαβες και μάλλον το πίστεψες. Ακόμα κι αν δεν το πίστεψες, δεν κατάλαβες. Κι ούτε που ρώτησες.

Μόνον ένα βράδυ αργά χτύπησε το τηλέφωνο. Κοίταξα στο display και είδα την ένδειξη «out of area». Δεν είχαν κανένα άλλο εκτός της πατρίδας εξόν απο εσένα. Το άφησα να χτυπάει. Χτύπησε ώρα πολύ. Μου φάνηκε πως γρύλλιζε σαν άρρωστο ζώο που αργοπέθαινε. Κι ύστερα σιώπησε.

For your own benefit…

Το πρωί παρέδωσα τα κλειδιά μου στην ιδιοκτήτρια του σπιτιού. Μόλις κλείσω την πόρτα δεν θα μπορέσω να την ξανανοίξω, σκέφτηκα. Έχουν μείνει στο σπίτι τα τελευταία έπιπλα, δύο-τρία κομμάτια τα οποία θα πάρει ο παλιατζής με ένα φθηνό αντίτιμο. Μεταξύ αυτών και το γραφείο μου. Πάνω σε αυτό υπάρχει ακόμα η φωτογραφία σου. Κι εγώ κάθομαι στο πάτωμα απέναντι της και σε κοιτώ.

Το κουδούνι της πόρτας χτυπά κι εγώ σηκώνομαι και ανοίγω στα παιδιά του παλαιοπώλη που ήρθαν να παραλάβουν τα έπιπλα. Μπαίνει κι ο παλαιοπώλης και μου δίνει το ποσό που έχουμε συμφωνήσει. Το παίρνω και γυρνώ προς το γραφείο μου. Τα παιδιά είναι ήδη εκεί και λογαριάζουν πως θα το κουβαλήσουν. Ξαφνικά ένας απο τους δύο παίρνει μάτι την φωτογραφία σου. Με κοιτάει με βλέμμα απορημένο και ξέρω πως θα με ρωτήσει. Μόλις ανοίγει το στόμα του, σπεύδω να αποφύγω εξηγήσεις και αρπάζω την φωτογραφία σου. Το γραφείο ελευθερώνεται και τα παιδιά το κουβαλούν. Το σπίτι σιγά σιγά αδειάζει ολότελα. Όταν μεταφέρουν και τις βιβλιοθήκες, στέκομαι μπροστά στην πόρτα και τους χαιρετώ. Την κλείνω πίσω τους και κοιτάζω πάλι την φωτογραφία σου που έχω ακουμπήσει σε μιαν ακρούλα, στο πάτωμα. Τώρα στο σπίτι είμαι εγώ και η φωτογραφία σου.

Κοιτώ την τηλεφωνική συσκευή που κείτεται στο πάτωμα. Είναι η ώρα να φύγω, σκέπτομαι. Η βαλίτσα μου είναι ήδη στο αυτοκίνητό μου κι όλα είναι στην θέση τους. Εκτός απο σένα. Ξάφνου μέσα μου γεννιέται σφοδρή μια προσευχή. Παρακαλώ να πάρεις τηλέφωνο τώρα. Ξέρω, είναι ανόητο να εύχομαι για κάτι αναπάντεχο. Τώρα είναι αργά για θαύματα. Αν όμως έπαιρνες τώρα τηλέφωνο και αν μου έλεγες που βρίσκεσαι θα ερχόμουν να σε βρω. Φαίνεται ανόητο αλλά από την τελευταία φορά που σε είδα μοιάζει να μην έχει περάσει καθόλου καιρός. Σαν να ήταν μόλις χθες. Μα τι μπέρδεμα, κι αυτό όλο σε μια στιγμή. Τι μεσολάβησε απο την τελευταία φορά που σε είδα, αλήθεια; Όλο τον κόσμο σεργιάνισες, ναι. Και πέρασαν χρόνια. Φορτώθηκες το δισάκι σου με λήθη και έφυγες. Πες μου όμως τι συνέβη από τότε. Πες μου αν αυτή την λήθη την βρήκες εκεί που έπινες γελώντας με τους καινούργιους φίλους σου. Πες μου σε παρακαλώ, γιατί αυτήν θα αναζητήσω κι εγώ.

Πλησιάζω την φωτογραφία σου. Τα βήματα μου πια είναι σχεδόν συγκεκριμένα, σαν να ακολουθώ μια συγκεκριμένη χορογραφία ενός παλιού ταγκό. Τα χαμηλοτάκουνα παπούτσια μου στέκονται δίπλα στην φωτογραφία σου. Σε κοιτώ απο ψηλά. Ωστόσο λυγίζω τα γόνατα και σε παίρνω πάλι στα χέρια μου. Σκέφτομαι πως έχω δύο επιλογές. Ή να κυνηγήσω το τίποτα, όπως είχα αρχικά σχεδιάσει, ξεκινώντας ένα ατέλειωτο ταξίδι χωρίς γυρισμό στην Ευρώπη και αργότερα στην Βόρεια Αφρική μέχρι να δω τι θα κάνω. Ή να κυνηγήσω εσένα. Ξέρω πως μπορώ να σε βρω. Μα φοβάμαι πως δεν θα είσαι πια ο ίδιος, πως θα έχεις αλλάξει και πως δεν θα θέλεις να με ξαναδείς ίσως. Πως δεν θα με αναγνωρίσεις καν.

Τι ανόητο, σκέφτομαι. Είσαι απλώς μια φωτογραφία κι εγώ απλώς σε ονειρεύομαι. Μην ανησυχείς, δεν πήρα στα σοβαρά τούτη μου την σκέψη. Δεν παίρνω στα σοβαρά τίποτα που με κάνει να αισθάνομαι ασήμαντη. Ξέρω τον δρόμο μου. Κι αυτόν θα ακολουθήσω. Τον δρόμο τον δικό μου. Μα φαίνεται μονόδρομος αυτός ο δρόμος. Κι όλα δείχνουν δυνατά εκτός απο σένα. Κι όλα αυτά τα αδύνατα που θα γίνουν δυνατά εξ’ αιτίας σου, πρέπει να βρω αρκεί να μην πέσω απάνω σου. Οπουδήποτε στον κόσμο θα πάω αρκεί να μην έρθω σε εσένα.

Tearing herself away…

Πετώ την φωτογραφία σου στο πάτωμα. Γυρνώ την πλάτη μου και βαδίζω. Ανοίγω την πόρτα και την κλείνω πίσω μου. Η πόρτα είναι πίσω μου πια κλεισμένη, εγώ δεν έχω πια το κλειδί της, κι ήδη κατεβαίνω τις σκάλες ζωηρά, σαν χορεύτρια που βγαίνει στη σκηνή για το νούμερό της. Βγαίνω απο το σπίτι και κατευθύνομαι προς το αμάξι. Κι η φωτογραφία σου μένει πεταμένη στο πάτωμα. Ένα κομμάτι χαρτί γυαλιστερό με λίγο ασπρόμαυρο μελάνι πάνω του, που το μόνο που του μέλλεται είναι να πεταχτεί στα σκουπίδια από τον επόμενο ένοικο του σπιτιού. Μπαίνω στο αμάξι μου. Στο μυαλό μου ακούω πάλι αυτόν τον παράξενο θόρυβο της φωτογραφικής σου μηχανής. Έχω πάλι την αίσθηση πως με φωτογραφίζουν. Βάζω αμέσως μπρος την μηχανή, ασθμαίνοντας.

Έχω πολύ δρόμο να κάνω.

Πως είπατε κε Μπαρτ;

2008-01-31T15:59:00.000+02:00

Ή νεύρωση είναι το μή-χειρότερο : όχι ως προς την « υγεία », αλλά ως προς το « ανέφικτο », για το όποιο μιλάει ό Battaile (« Ή νεύρωση είναι ο δεισιδαιμονικός φόβος για έναν ανέφικτο βυθό », κλπ.)

Όμως τούτο το μή-χειρότερο είναι το μόνο πού μας επιτρέπει να γράφουμε (καί να διαβάζουμε). Φτάνουμε έτσι σε τούτο το παράδοξο : τα κείμενα, όπως τα κείμενα του Battaile — ή καί άλλων — πού έχουν γραφεί ενάντια στη νεύρωση, μέσ' από τα έγκατα της τρέλας, εμπεριέχουν, αν θέλουν να διαβαστούν, τη λίγη εκείνη νεύρωση την απαραίτητη για να γοητέψουν τους αναγνώστες τους : τα τρομερά αυτά κείμενα είναι ωστόσο κείμενα φιλάρεσκα.

Ο κάθε συγγραφέας θα πει λοιπόν : "τρελός δεν το μπορώ, γέρος δεν το καταδέχομαι, είμαι νευρωσικός."

μας λεει ο Ρολάν Μπαρτ στην Απόλαυση του Κειμένου.
Εκδόσεις Ράππας, μετάφραση Φούλα Χατζιδάκι - Γιάννης Κριτικός

Υπηρέτησα τον βασιλιά της Αγγλίας

2008-01-31T12:57:00.000+02:00

Την εποχή του μεσοπολέμου, ο μικροσκοπικός Γιαν Ντίτε, ζει και εργάζεται στην Πράγα με όνειρο το να γίνει πλούσιοςή. Ως άλλος καραγκιόζης, στην Τσέχικη του όμως έκφραση, θα βρει τον τρόπο να αναρριχηθεί επαγγελματικά και κοινωνικά, χωρίς να χάσει καμμία ευκαιρία να διασκεδάζει εν τω μεταξύ, με γυναίκες έκπαγλου καλλονής, οι οποίες θα δώσουν και το μοναδικό νόημα στη ζωή του, εξόν φυσικά απο το χρήμα, το οποίο θα αποτελέσει για αυτόν, περισσότερο ένα μέσο, αλλά όχι τον σκοπό, για να περνάει καλύτερα. Στην πραγματικότητα ο Γιαν Ντίτε δεν είναι ο ψωραλέος που θα έκανε τα πάντα για να ξεφορτωθεί το σύμπλεγμα της φτωχολογιάς. Απλώς γνωρίζει οτί για να περάσει τη ζωή του καλύτερα, θα πρέπει να πιάσει την καλή, η γνωστή λαϊκή σοφία δηλαδή, σε όλο της το μεγαλείο. Ο Γιαν Ντίτε είναι ο εκφραστής της λαϊκής ψυχής, ένας φτωχοδιάβολος πάνω από όλα, που ζει και οδηγείται από το ένστικτο του, παίζει λιγάκι με την τύχη του αλλά την περιπαίζει κιόλας. Παρά την λαϊκή του καταγωγή, έχει μια γνήσια πονηριά που τον προικίζει με την χάρη του να μπορεί να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον πλουσίων, ακόμα και όταν ξέρει ότι δεν θα γίνει ποτέ αποδεκτός από αυτό. Δεν διαθέτει καμμία πολιτική συνείδηση, δεν προβληματίζεται, ακόμα κι όταν βλέπει την καταστροφή να συμβαίνει.

Ο Γίρι Μίτζελ βάζει τον ήρωα του να αυτοσαρκαστεί αλλά και να σαρκάσει τις κοινωνικές συμβάσεις των πλουσίων, δίχως να θίξει κανέναν, χωρίς να μεταφέρει ευθέως πολιτικά νοήματα, ακόμα κι όταν η ιστορία έρχεται να ισοπεδώσει τον πρωταγωνιστή του. Ο αυθεντικός ήρωας, είναι σα να μας λεει ο Μίτζελ, είναι παντός καιρού. Αλλά όπου φτωχός και η μοίρα του και για αυτό ο σκηνοθέτης μας παρέχει μια πρόσθετη βεβαίωση . Ο συμπαθητικός ήρωάς μας, αφελής αλλά αθώος, ακόμα και όταν θα πραγματοποιήσει τα όνειρά του, θα χάσει τα πάντα μέσα από τα χέρια του. Αλλά θα ναι σαν να μην έγινε τίποτα.

Η ωρίμαση, μας λεει ο Μέντζελ, είναι μια διαδικασία που σε ορισμένους ανθρώπους στοιχίζει μερικά χρονάκια, ίσως και περισσότερα. Αλλά εμείς γνωρίζουμε απο την αρχή της ταινίας τον ώριμο Ντίτε, με τους γκρίζους κροτάφους και τα χαμογελαστά μάτια, που έχοντας χάσει τα πάντα, θα μπορέσει να ξαναχτίσει απο το τίποτα ένα άλλο, διαφορετικό νόημα. Εξάλλου όλο το έργο του Μίτζελ διαπνέεται απο την ξεγνοιασιά και την χαρά της ζωής που βρίσκουμε και στο La vita e bella και στο Il postino. O Γιαν Ντίτε όμως είναι Τσέχος, επομένως η εύθυμη οπτική του σκηνοθέτη αναγκαστικά θα σκιάζεται από τα μολυβένια σύννεφα μιας Πράγας που πονάει τα μάτια με την ομορφιά της. Ακόμα και οι ερωμένες του, η μια ωραιότερη από την άλλη, θα ξαπλώνουν μαζί του έναντι ενός αντιτίμου. Μοιάζει λες και σε αυτή την ταινία, η χαρά να πηγαίνει αντάμα με την λύπη, ποτέ η μια ή η άλλη να μη προπορεύεται. Ισορροπία που είναι σχεδόν απίθανο να επιτύχει ένας σκηνοθέτης σήμερα.

Εκπληκτική κινηματογράφηση, εκπληκτικά κάδρα, ρυθμοί αρκετά ήπιοι, σε μια ταινία που θυμίζει πάρα πολύ παλαιομοδίτικο γκαγκ, ένας μοντέρνος Σαρλώ που δεν συνειδητοποιεί την τραγικότητα του, παρά μόνον αφότου είναι πλέον πολύ αργά. Αλλά και τότε ο Γιαν Ντίτε θα χαμογελάει, σκωπτικά ίσως, με τα ονειροπόλα μάτια του, ακόμα και στα παλαιά του είδωλα.

Το Ύψος του Σώματος

2008-01-31T12:49:00.000+02:00

...

Το σώμα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το σώμα είναι ό,τι πιο απαιτητικό υπάρχει. Τίποτε δεν είναι πιο πιεστικά, βασανιστικά, ασφυκτικά πιεστικό από το σώμα. Το σώμα δύσκολα αντέχεται. Δυσχερέστατα υποφέρεται. Διότι ζητά τόσα και τα ζητά με τέτοιον τρόπο ώστε για να του δοθούν αυτά, θα πρέπει οι κοινωνίες όπως τις γνωρίζουμε, να ήσαν φτιαγμένες αλλιώς. Αυτά πού ζητά, απαιτεί το σώμα, είναι, ως αιτήματα, αντιστρόφως ανάλογα προς εκείνα πού οι κοινωνίες μπόρεσαν και μπορούν να του δώσουν. Οι κοινωνίες είναι ανεπαρκέστατες εμπρός στα αιτήματα του σώματος. Και δεν πρόκειται ασφαλώς για τα λεγόμενα υλικά αγαθά. Τα αιτήματα του σώματος δεν έχουν να κάνουν με τα λεγόμενα υλικά αγαθά. Είναι άλλη μία παραχάραξη της αλήθειας του σώματος το να λέγεται και να διαδίδεται ότι τα αιτήματα του είναι μόνον υλικά.

Το σώμα ζητά τα πάντα.
Αυτό είναι πού κάνει το σώμα αφόρητο μέσα στα όρια των κοινωνιών πού γνωρίζουμε.

Αυτό, το ότι το σώμα ζητά τα πάντα, οι κοινωνίες πού γνωρίζουμε, δεν μπόρεσαν και δεν μπορούν να το αντιμετωπίσουν.
Δεν φταίει το σώμα γι' αυτό. Το σώμα είναι αυτό. Δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο. Οτιδήποτε άλλο είναι ψευδές. Αυτό το άλλο, το ψευδές, επινοήθηκε και επεβλήθη διότι τα αιτήματα του σώματος ως αιτήματα ενός όλου ήσαν αιτήματα ολοκληρωτικά. Το σώμα δεν ζήτα αυτό χωρίς να ζήτα κι εκείνο δεν είναι αυτό χωρίς να είναι και εκείνο δεν θέλει αυτό χωρίς θέλει και εκείνο. Οι διαχωρισμοί σε αυτό και σε εκείνο, σε πάνω και σε κάτω, σε ανώτερο και κατώτερο, σε χαμηλό και σε υψηλό, σε πνευματικό και σε. υλικό, σε καλό και σε κακό, σε ηθικό και σε μη ηθικό, είναι οι διευκολύνσεις πού επινοήθηκαν για ν' αντέξει το κοινωνικό σώμα, δηλαδή ή ακρωτηριασμένη εκδοχή του σώματος, το πλήρες σώμα και τα αιτήματα του,
Ο διαχωρισμός στόχευε σε μία κατασκευαστική ευκολία, όπως κατασκευασμένος είναι κι αυτός ο διαχωρισμός.
Τα δύο άλογα του Πλάτωνος, πού στην πραγματικότητα είναι ένα, θα μπορούσαν θαυμάσια να τρέξουν μαζί χωρίς να πασχίζει ο έντρομη και αγωνιών ηνίοχος τους να τα συντονίσει, ματαίως, καθώς αυτά υποτίθεται, πασχίζουν να ακολουθήσουν διαφορετικές κατευθύνσεις το καθένα και να φτάσουν, υποτίθεται, σε διαφορετικό τερματισμό το καθένα.
'Αλλά και πάλι, το σώμα δεν θα έπαυε, ακόμη και τότε, να είναι μια εύκολη υπόθεση.
Το ζητούμενο όμως δεν είναι ή ευκολία. Το ζητούμενο είναι η αλήθεια, δηλαδή ή δυσκολία της αναπόδραστης πραγματικότητας.
Το σώμα είναι μία τρομερή υπόθεση για τον άνθρωπο. Μία υπόθεση τρομερή πού θα έπρεπε εξ αρχής ν' αντιμετωπισθεί ως τέτοια, και ως τέτοια ν' αποτελέσει το θεμέλιο και την αφετηρία ενός μεγάλου πολιτισμού.
Αυτός ο πολιτισμός θα μιλούσε την γλώσσα πού είναι η γλώσσα του σώματος, του σώματος ως όλου, του σώματος ως πράγματος ενός και όλου.Στην περίπτωση αυτή, όλα όσα έχουν καταχωρισθεί ως καλά κι υψηλά στην δικαιοδοσία του πνεύματος, θα περνούσαν αυτούσια και συλλήβδην στην δικαιοδοσία και του σώματος, και έτσι θα είχε αποκατασταθεί όχι μόνον μία θεμελιώδης τάξη άλλα και μία φυσική ισορροπία. Θα είχε αποκατασταθεί ή ενότητα και ή ολότητα. Το σώμα θα γινόταν ή ενότητα και ή ολότητα πού είναι, και μέσα σ' αυτήν την ενότητα και ολότητα θα είχε αναδειχθεί ή κατ' εξοχήν προεξέχουσα και προεξάρχουσα ιδιότητα του: το άπειρον.Ο μισός άνθρωπος θα συναντούσε τον άλλον μισό μέσα στο ίδιο τη το σώμα εν ζωή, και αυτή ή συμφιλίωση θα επέφερε την αδιάσπαστη συνύπαρξη κόσμων οι οποίοι διακηρύχθηκαν και ανακηρύχθηκαν αντίθετοι και ασυμβίβαστοι μεταξύ τους.
Ο ουρανός και ή γη θα είχαν ενωθεί, ο εδώ κόσμος και ο άλλος κόσμος
θα είχαν γίνει δ ένας κόσμος, και ό,τι επινόησε δ ανθρώπινος νους ως αντί¬θετο του σώματος, ως αποκλειστικώς και μόνον πνευματικό, θα είχε ενταχθεί στην ζώσα οργάνωση ή οποία, λειτουργώντας σε όλα τα επίπεδα χωρίς να υποτιμά κανένα, θα συνιστούσε τελικώς τον πλήρη άνθρωπο.
Έτσι, οι λέξεις της γλώσσας πού δεν είναι του σώματος, θα έχαναν την προτεραία σημασία τους, και δεν θα εννοούνταν ως αντίθετες ή μία στην άλλη άλλα ή κάθε μία θα ήταν ή άλλη.
Όλα θα συνέκλιναν στο σώμα. Όλα θα ήσαν όλο το σώμα.
Τα ρήματα δεν θα ανήκαν τα μισά στο σώμα και τα άλλα μισά σε κάτι άλλο που δεν είναι σώμα — λες και μπορεί στον άνθρωπο να υπάρξει ή να συμβεί κάτι δικό του έκτος ανθρώπου λες και μπορεί στον άνθρωπο να υπάρξει και να συμβεί κάτι δικό του στο οποίο το σώμα του θα είναι αμέτοχο, δηλαδή όπου ο ίδιος, για τον οποίο υπάρχει και στον οποίο συμβαίνει αυτό, είναι απών. Διότι, αυτό πού στην πραγματικότητα υπάρχει και συμβαίνει, πέρα από όλους τους φανατισμούς πού καλλιέργησαν τα πιο επιβλαβή και άδικα ψεύδη, είναι ότι το σώμα σκέφτεται, το σώμα φαντάζεται, το σώμα οραματίζεται, το σώμα εκστασιάζεται, το σώμα εμπνέεται, το σώμα γράφει και διαβάζει, το σώμα ονειρεύεται, το σώμα ποθεί, το σώμα λατρεύει, το σώμα δημιουργεί, το όλον σώμα, το σώμα φιλοσοφεί, διαλογίζεται, ανυψώνεται, αποθεώνεται, το σώμα είναι ποιητής, τραγουδιστής, το σώ¬μα επινοεί, αναπαριστά, εξιδανικεύει, το σώμα είναι το Αγαθό, είναι οί Ιδέες, δ Θεός, το όλον σώμα, αυτό πού λειτουργεί την ίδια ακριβώς στιγμή πεινώντας, αφοδεύοντας, εκκρίνοντας τα υγρά του, πάλλοντας με όλα τα όργανα του σε πλήρη και απόλυτη και αναγκαία συγχορδία, το σώμα, το όλον σώμα, με όλα τα μέλη του και όλα τα μέρη του, χωρίς καμμία παράλειψη, καμμία υποτίμηση, κανέναν ακρωτηριασμό, το όλον σε σώμα, ή τέλεια συναίρεση, το Ένα στην πληρέστερη μορφή του.
Αυτό είναι ή ομορφιά.
Ή ομορφιά του σώματος.
Ιδού το σώμα.
Αβάσταχτη ή ομορφιά του.
...

Δημήτρης Δημητριάδης, Η Εμπράγματη Φαντασία, Το Ύψος του Σώματος
Εκδόσεις Ίνδικτος

H Απόλαυση του Κειμένου

2008-01-31T12:42:00.000+02:00

"......Κι όμως το πιο κλασικό κείμενο (ένα μυθιστόρημα του Ζολά, του Μπαλζάκ, του Ντίκενς, του Τολστόι) έχει μέσα του ένα είδος εξασθενημένης τμήσης : δεν το διαβάζουμε ολόκληρο με την ίδια αναγνωστική ένταση. Επιβάλλεται ένας ρυθμός, αβίαστος κι ελεύθερος, πού πολύ λίγο σέβεται την ολότητα του κειμένου. Η απληστία μάλιστα της γνώσης μας παρασέρνει να δρασκελίζουμε ή να ξεπερνάμε ορισμένα μέρη (πού τα προαισθανόμαστε ως « βαρετά ») για να ξαναβρούμε το ταχύτερο τα καυτά μέρη της ιστορίας (που είναι πάντα οι αρθρώσεις της : αυτό που προωθεί την αποκάλυψη του αινίγματος ή του πεπρωμένου) : πηδάμε ατιμώρητα (κανένας δεν μας βλέπει) τις περιγραφές, τις εξηγήσεις, τους στοχασμούς, τις συζητήσεις. Μοιάζουμε έτσι με τον θεατή του καμπαρέ πού ανεβαίνει στην σκηνή κ' επιταχύνει το στρίπ-τήζ της χορεύτριας, βγάζοντας της μάνι-μάνι τα ρούχα, αλλά με τη σειρά, δηλαδή : με το σέβας από τη μια, αλλά κ' επισπεύδοντας από την άλλη την τελετουργία (σαν τον παπά πού καταπίνει τα ευαγγέλια του). Ή τμήση, πηγή ή μορφή της απόλαυσης, φέρνει εδώ αντικριστές δύο πεζές πλευρές· αντιπαραθέτει ό,τι είναι χρήσιμο για τη γνώση του μυστικού κι ότι της είναι άχρηστο. Είναι μια ρωγμή προερχόμενη από μιαν απλή αρχή της λειτουργικότητας, Δεν παράγεται απευθείας από την ίδια τη δομή των γλωσσών, αλλά μόνο τη στιγμή της χρήσης τους. Ο συγγραφέας δεν μπορεί να την προβλέψει : δεν μπορεί να θέλει να γράψει εκείνο πού δεν θα διαβαστεί. Κι όμως, ό ρυθμός ακριβώς αυτού πού διαβάζουμε κι αυτού πού δεν διαβάζουμε είναι πού προκαλεί την απόλαυση των μεγάλων αφηγημάτων : διάβασε κανείς ποτέ λέξη προς λέξη τον Προύστ, τον Μπαλζάκ, το Πόλεμος και Ειρήνη ; (Καλότυχος ο Προύστ : από τη μιαν ανάγνωση στην άλλη, δεν πηδάς ποτέ τα ίδια μέρη). Έτσι λοιπόν, αυτό πού χαίρομαι σε μιαν αφήγηση δεν είναι άμεσα το περιεχόμενο της ούτε καν η δομή της, αλλά μάλλον οι γρατσουνιές πού κάνω στο ωραίο περίβλημα : τρέχω, πηδώ, σηκώνω το κεφάλι, ξαναβουτώ. Καμιά σχέση με τη βαθειά σχισμή πού το ηδονικό κείμενο χαράζει στην ίδια τη λαλιά, και όχι απλώς στο πρόσκαιρο της ανάγνωσης του.

Έχουμε έτσι δυο τρόπους ανάγνωσης : ο ένας πάει κατευθείαν στις αρθρώσεις της ιστορίας, αντικρίζει την έκταση του κειμένου, αγνοεί τα παιχνιδίσματα της γλώσσας (όταν διαβάζω Ιούλιο Βερν προχωρώ γρήγορα : χάνω από το λόγο, κι ωστόσο ή ανάγνωση μου δεν σκαλώνει από το χάσιμο κάποιας λέξης— με την έννοια πού μπορεί να έχει τούτος ο όρος στη σπηλαιολογία)· ή άλλη ανάγνωση δεν προσπερνάει τίποτα. Ζυγιάζει, κολλάει στο κείμενο, διαβάζει, αν μπορούμε να πούμε, προσεχτικά και παράφορα, συλλαμβάνει σε κάθε σημείο του κειμένου το ασύνδετο πού τέμνει τα λεγόμενα — και όχι την πλοκή : δεν την αιχμαλωτίζει ή (λογική) έκταση, το ξεφύλλωμα των αληθειών, αλλά το φύλλωμα της σημαινότητας δηλαδή όπως στο παιχνίδι « πάνω χέρι-κάτω χέρι», ή διέγερση δεν προέρχεται από την ανταγωνιστική σπουδή, αλλά από ένα είδος κάθετου πανδαιμόνιου (το κάθετο της γλώσσας και του αφανισμού της)· είναι ή στιγμή οπού το κάθε (διαφορετικό) χέρι πηδάει πάνω από το άλλο (και όχι το ένα μετά το άλλο), όταν δημιουργείται το κενό καί παρασέρνει το θέμα του παιχνιδιού — το θέμα του κειμένου. Όμως, πολύ παράδοξα (τόσο έχει επικρατήσει ή γνώμη πώς αρκεί να κάνεις γρήγορα για να μην πλήξεις), ή δεύτερη τούτη, εφαρμοσμένη (στην κυριολεξία), ανάγνωση είναι εκείνη πού ταιριάζει στο μοντέρνο κείμενο, στο οριακό κείμενο. Διαβάστε αργά, διαβάστε ολόκληρο ένα μυθιστόρημα του Ζολά — το βιβλίο θα σας πέσει από τα χέρια. Διαβάστε στα γρήγορα, κομματιαστά, ένα μοντέρνο κείμενο — το κείμενο γίνεται σκοτεινό, κλειστό στην απόλαυσή σας. Θέλετε να συμβεί κάτι και δεν συμβαίνει τίποτα. Γιατί αυτό που συμβαίνει στην γλώσσα δεν συμβαίνει στο λόγο. Αυτό που «έρχεται», αυτό που «φεύγει», το κενό ανάμεσα στις δύο άκρες, το μεσοδιάστημα της απόλαυσης, δημιουργείται μέσα στον όγκο των λεγομένων, στην έκφραση, κι όχι στη συνοχή των εκφραζομένων.

Να μην καταβροχθίζεις, να μην καταπίνεις, αλλά να βοσκάς, να ψιλολογείς σχολαστικά, να ξαναβρείς για να διαβάσεις τους σημερινούς συγγραφείς, την άνεση των παλιών διαβασμάτων: να είσαι αριστοκράτης αναγνώστης."

Η Απόλαυση του Κειμένου
Ρολάν Μπαρτ

Παιχνίδια ενηλίκων, παιγμένα εξαίσια στο πιάνο.

2008-01-28T19:13:00.000+02:00

Κάθομαι πολλές φορές απέναντι στον καθρέφτη μου και συνομιλώ με τα ξεχασμένα πένθη, τα δικά μου και των άλλων. Συχνότατα αποφθέγγομαι πως αρνούμαι την χυδαιότητα της κατήφειας. Υπάρχει κάτι φθηνό στην Πτώση, νομίζω. Αποστρέφομαι μετά βδελυγμίας την θλίψη πια, στρέφω το πρόσωπο μου μακριά της και σε ότι μου τη θυμίζει. Δυστυχώς ενθυμούμαι καλά πως σε ότι κλείνουμε την πόρτα, αυτό παραμένει εκεί να πεθαίνει στο κατώφλι μας. Σε τέτοια χυδαιότητα λοιπόν περιπέφτει η θλίψη, η δική μου κι όλων. Αν ήταν κάποιας αξίας, σκέφτομαι, σαφώς και θα αποχωρούσε με αξιοπρέπεια. Έτσι λοιπόν την περιφρονώ. Μπορώ και τέρπομαι απο αυτή την καταφρόνια. Εν τω μεταξύ τα κρύα βράδια που απρόσμενα βρέχει, θαρρώ με καλούν να αναμετρήσω τις σκέψεις μου με το πιάνο. Σαν να με πιάνει ένας παλιός φίλος εξ απήνης με την απίθανη επίσκεψή του, είμαι υποχρεωμένη σε μια θερμή, ρομαντική αντίστιξη νοσταλγικών διαθέσεων που δεν έχουν όμως ίχνος αισχύνης. Ευτυχώς οι νυχτερινοί του Σοπέν ή το Βαμμένο Βέλος του Ντεσπλά κρατούν τα ιδανικά προσχήματα που έχω ανάγκη για να ζήσω.

Εγώ και ο Τσαγκ

2007-12-28T15:06:00.001+02:00

Συνέβη πριν 23.000 χρόνια.

Συνάντησα τον Τσαγκ μέσα σε μια αίθουσα κατάμεστη από πλάσματα ζωντανά και περίεργα. Κατέβαινα μια τεράστια σκάλα, πλέοντας μέσα στο σατέν μου φόρεμα που η χλομάδα του έλαμπε, όταν με πρωτοείδε. Από την τεράστια απόσταση που μας χώριζε, πάνω από τα αμέτρητα κεφάλια των παρευρισκομένων που θορυβούσαν, το θρόισμα από το φουστάνι μου ταξίδεψε και έφθασε σε αυτόν. Έτσι με αντιλήφθηκε αρχικά, ως θρόισμα. Θα μπορούσε όμως να είχε προσπεράσει αυτό τον φαρφουριστό ήχο του φουστανιού μου. Διάφοροι παράξενοι θόρυβοι έφταναν στα αυτιά του, νιαουρίσματα, κλαυθμυρισμοί, γέλια που έσπαζαν καθρέφτες, κουβέντες θηλαστικών. Εκείνη την ώρα έπινε ράθυμα ένα ποτό με πορφυρή γεύση, με μια φέτα περγαμόντο ριγμένη άτσαλα στην επιφάνεια του, την οποία και περιεργαζόταν όταν αποφάσισε να σηκώσει το μάτι του, το ένα εκ των δύο, γιατί το άλλο ήταν καλυμμένο με το μαύρο προστατευτικό περίδεμα του πειρατή. Άφησε το ελλιπές βλέμμα του να περιπλανηθεί αδιάφορα στην αίθουσα ώσπου αυτό άρχιζε να αλλάζει χρώματα. Εκείνη τη στιγμή δεν το κατάλαβα, αλλά έπεσα μέσα στο πεδίο της άσκοπης παρατήρησης ενός ματιού που άλλαζε χρώματα, ένα αστείο που αργότερα έμελλε να πάρω στα σοβαρά. Οφείλω να ομολογήσω οτί το ένστικτο μου, που ξύπναγε σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις, εκείνη τη στιγμή δεν λειτούργησε αφού έτρεχα να προλάβω το τραγούδι που έπαιζε. Έπρεπε σύντομα να ξεκινήσω τον χορό αλλιώς θα έχανα την ευκαιρία να πετάξω μαζί με τους άλλους. Όπως συνήθως, βρέθηκα ξεδιάντροπα στη μέση της αίθουσας και ξεκίνησα το ρυθμικό μου λίκνισμα με το κυκλικό κούνημα των φτερών στον αέρα. Σύντομα θα απογειωνόμασταν, όλοι μας στην σειρά σαν σμήνος εράσμιων κύκνων, έτοιμων για το προσωπικό τους πέταγμα. Ήμουν πολύ περήφανη και για τα φτερά μου. Ήταν λεπτά και μακριά, γεμάτα πάλευκα πούπουλα που συνήθως υψώνονταν υπερήφανα γύρω μου και με περιέκλειαν σα σε κορνίζα αγίου, φιλοτεχνημένη από λεπταίσθητο καλλιτέχνη. Τίποτα δεν με είχε προετοιμάσει για το δυνατό και σταθερό άρπαγμα που ένιωσα στο χέρι μου. Ήμουν έτοιμη να απογειωθώ κι ίσως μάλιστα να βρισκόμουν ήδη λίγο πάνω από το έδαφος όταν από την γλυκιά μέθη της αυτοσυγκέντρωσης με ξύπνησε η δυνατή λαβή ενός χεριού, όχι πολύ μεγαλύτερου απο το δικό μου αλλά σίγουρα ισχυρότερου.

Γρήγορα βρεθήκαμε μόνοι σε ένα κλειστό, κυκλικό σαλόνι, ένα από τα αμέτρητα, ερμητικά κλειστά στο φως, δωμάτια του σπιτιού. Καθίσαμε στο πάτωμα ακουμπώντας τις πλάτες μας στον τοίχο και σιωπήσαμε. Ο Τσάγκ έσπασε πρώτος την σιωπή όταν έβγαλε από την τσέπη του ένα ματσάκι χόρτο το οποίο τύλιξε επιδέξια μέσα σε τσιγαρόχαρτο, το οποίο σάλιωσε μετά φτιάχνοντας ένα μεγάλο τσιγάρο που μου πρόσφερε. Το ένα τσιγάρο ακολούθησε το άλλο, ήρθαν και άλλοι φίλοι εν τω μεταξύ και σε λίγο γίναμε όλοι μια μικρή, γελαστή βαβούρα. Καθόμουν στο πάτωμα με τα πόδια διπλωμένα στο στήθος μου και χασκογελούσα φλυαρώντας με τους άλλους, κάνοντας ασήμαντα αστεία. Ο Τσαγκ άκουγε προσεκτικά τις αράθυμες κουβέντες και όταν πήρε το λόγο κάποτε, τα γέλια ξαφνικά σταμάτησαν και έπεσε πάλι σιωπή. Δεν θυμάμαι καθόλου για τι πράγμα μιλήσαμε εκείνο το βράδυ. Θυμάμαι μόνο πως μεταξύ των δυό μας δημιουργήθηκε μια μεγάλη και σκοτεινή γέφυρα οικειότητας έκτοτε. Μια γέφυρα που άρχιζε απο μένα και τέλειωνε σε αυτόν ή που άρχιζε απο αυτόν και τέλειωνε σε μένα και που όλοι οι άλλοι στέκονταν απο κάτω. Κανείς άλλος δεν πρόλαβε να δει πως τα βλέμματα μας, λειψά και σκοτεινά, συναντήθηκαν αρκετές φορές. Θυμάμαι πως ότι πρόλαβαν να παρατηρήσουν οι άλλοι στον Τσαγκ ήταν πως μιλούσε με τα μάτια κλειστά, μουρμουρίζοντας σχεδόν, ψαλμούς καμωμένους απο σκέψεις, σκόρπιες περιγραφές αναμνήσεων, διηγήσεις ονείρων ανάμεικτες με ψιθυρίσματα αγαπημένων τραγουδιών. Θυμάμαι επίσης πως κάποια στιγμή ξάπλωσα εκεί που ήμουν, εξακολουθώντας να κρατώ σφιχταγκαλιασμένα τα πόδια μου. Στο τέλος έγειρα στο πλάι, σε εμβρυϊκή στάση, αλλά και σαν εγκυμονούσα που βαστούσε τα σπλάχνα της. Το ακατάσχετο παραμιλητό του γέμισε την αγκαλιά μου με μωβ σαρκώδη λουλούδια που έβγαιναν μέσα απο την κοιλιά μου. Θα του τα πρόσφερα αλλά θέλησα να τα κρατήσω μυστικά. Και δικά μου. Τα έκρυψα λοιπόν στην αγκαλιά μου για να τα στολίσω στον κήπο μου. Ήταν η πρώτη φορά που κρατούσα κάτι, δικό μου. Συνήθως μοιραζόμουν τα λουλούδια που γεννιόντουσαν απο την κοιλιά μου. Αυτή τη φορά όμως η συνάντηση μου με ένα άλλο πλάσμα με έκανε να ενδοστρέφομαι. Όλα αυτά έλαβαν χώρα όταν ο Τσαγκ συνειδητοποίησε πως δεν έπρεπε να απλώνει το χόρτο του σε μικρή απο μένα απόσταση γιατί, τυφλή καθώς ήμουν απο μέθη αλλά και απο ελαττωματική όραση, όπως και αυτός άλλωστε αλλά για διαφορετικούς λόγους, δεν έβλεπα και συνήθως έριχνα το χόρτο του στα πόδια μου ή στη μούρη των άλλων ζητώντας ανόητα συγνώμη από τον ίδιο που ξεφυσούσε μανιασμένα.

Την άλλη μέρα ο Τσαγκ εμφανίστηκε στις πέτρινες σκάλες του κήπου μου, σκαρφαλωμένος στην κορυφή της κουπαστής. Είχα μόλις γυρίσει απο την πρωινή βόλτα στους ιδιωτικούς μου λαβυρίνθους με τα τριαντάφυλλα και τα άλλα κινούμενα θαύματα. Σάστισα όταν τον είδα στην κορυφή της σκάλας. Παρατήρησα την ξανθιά μπούκλα που κρεμόταν ανάμεσα στα μάτια του και που είχε ήδη στοιχειώσει τις νοσταλγικές μου διαθέσεις. Ξαφνικά άρχισε να πέφτει χιόνι και σύντομα έγιναν όλα λευκά γύρω μας, ακόμα και τα τριαντάφυλλα. Ο Τσαγκ αυτόχρημα μετακόμισε σε ένα απο τα δωμάτια στον πρώτο όροφο του σπιτιού μου. Δεν έμαθα ποτέ σε ποιο απο όλα. Ήξερα μόνον πως στο ταβάνι της κάμαρης μου υπήρχε μια τρύπα κάπου, από όπου ο Τσαγκ σε καθημερινή βάση με κατασκόπευε, ακόμα και όταν έπαιρνα το πρωινό μου. Δεν είχα αποδείξεις για αυτό. Απλώς τον αισθανόμουν. Αργότερα τον έβλεπα από το παράθυρό μου να ασχολείται με την κηπουρική. Προφανώς του άρεσε να καλλωπίζει τον κήπο ή μπορεί και να του άρεσε να τσαπίζει στο χώμα ενόσω εγώ ανακαθρεφτιζόμουν στα άδεια μαύρα μάρμαρα των δωματίων του σπιτιού μου. Όλα τα δωμάτια ήταν τεράστια και για να τα δεις όλα θα έπρεπε να σπαταλήσεις όλη σου την ημέρα σου. Ορισμένες γωνιές ήταν υπερφορτωμένες αλλά απο την μία γωνία των δωματίων μέχρι την άλλη είχα φροντίσει να μεσολαβούν αρκετά μέτρα κενού χώρου για να μπορεί κανείς να βολτάρει ή να χορεύει οποτεδήποτε το θελήσει. Σε καμμια περίπτωση πάντως δεν έπληττα μέσα στο σπίτι μου. Οι μετακινήσεις μου έμοιαζαν με ατέλειωτα κινηματογραφικά μονοπλάνα, ταξίδια ανάμεσα σε ορόφους, σκάλες που ανέβαιναν και τυλίγονταν σε σπείρες και που δεν έφταναν πουθενά, κλειστές πόρτες που άνοιγαν η μια πίσω απο την άλλη συνέχεια, διάφανοι τοίχοι και δωμάτια με πολλαπλούς καθρέφτες. Έτσι έμενα απασχολημένη το περισσότερο του χρόνου μου: Ή θα βολτάριζα στα ατέλειωτα δώματα ή θα χόρευα, ή θα επισκεπτόμουν τους ζωντανούς μου κήπους. Όλα αυτά φυσικά αφού έπαιρνα το πρωινό μου. Με τον Τσαγκ να με παρακολουθεί, είτε μέσα απο την τρύπα είτε απο τον κήπο μου, αισθανόμουν μια διαφορετική αίσθηση ασφάλειας. Όπως με το ρούχο που ρίχνει κανείς πάνω του, ένα φθινοπωρινό απόγευμα.

Στην καινούργια μου αυτή κατάσταση συμβίωσης με τον Τσαγκ έπρεπε να συμβιβαστώ και με άλλες του συνήθειες όπως π.χ. το χόμπι που ήταν η τέχνη της φωτογραφίας. Στην αρχή ενθουσιάστηκε με την συλλογή των λουλουδιών που είχα στα θερμοκήπια μου, από μέρη μακρινά. Ξεκίνησε να τα φωτογραφίζει απο διαφορετικές γωνίες και σύντομα γέμισε το σπίτι με τεράστιες φωτογραφίες τους που θα μπορούσαν να καλύπτουν τους μισούς τοίχους. Ύστερα έφτιαξε ένα δικό του τεράστιο κολάζ απο φωτογραφίες λουλουδιών το οποίο το πέρασε απο ένα ειδικό διάφανο υλικό και το οποίο εν τέλει έστρωσε στο πάτωμα ενός εκ των δωματίων μου όπου και έπειτα με κάλεσε να χορέψουμε πάνω σε αυτά. Κι ήταν τέτοιο το υλικό που ζωντάνευε τα λουλούδια με έναν απίστευτο τρόπο: ήταν λες και επρόκειτο τα λουλούδια μου να ζήσουν μέσα σε ένα στρώμα νερού, κάτω απο το πάτωμα του σπιτιού μου. Βρήκα αυτή την παρέμβαση του στον χώρο μου εξαιρετικά ευφάνταστη αν και ανομολόγητα ενοχλήθηκα που ξαφνικά ένα από τα δωμάτια μου έγινε εκτυφλωτικά φωτεινό και πολύχρωμο.

Μια μέρα ο Τσάγκ ανακάλυψε μέσα στην φωτογραφική του μηχανή εμένα. Τότε ζωντάνεψε ένας γοητευτικός εφιάλτης : ήμουν ήδη αντικείμενο της παρατήρησης του Τσαγκ, εν κρυπτώ και παραβύστω, τώρα έγινα και η επίσημη ασχολία του. Ο Τσαγκ έγινε η δεύτερη σκιά μου και με έβγαζε τόσες φωτογραφίες όσες και οι ανάσες που έπαιρνα για να ζήσω. Στην αρχή πίστεψα πως επρόκειτο περί ενός περαστικού καπρίτσιου του αλλά έκανα λάθος. Οι ώρες μου με τον Τσαγκ γέμισαν απο τον θόρυβο του φωτογραφικού ματιού της παλιάς ρώσικης μηχανής του που ανοιγόκλεινε. Αργότερα ανακάλυψα οτί την μηχανή την είχε ανασύρει απο το πλήθος των αντικών μου. Κάποια στιγμή συνήθισα να πίνω το τσάι μου και να φωτογραφίζομαι. Εκείνο που αργά συνειδητοποίησα ήταν οτί ο Τσαγκ όποτε αποφάσιζε να φωτογραφήσει εμένα, αφαιρούσε το μαύρο περίδεμα του αριστερού του ματιού που μέχρι τότε παρέμενε μόνιμα στο σκοτάδι. Η κάμερα αυτή τη φορά εστίαζε πάνω μου μέσα απο το γυμνό μάτι του. Δεν κατάφερα ποτέ να τον πείσω να με αφήσει να το δω. Όποτε έβγαζε την κάμερα απο πάνω, φρόντιζε να το καλύπτει και πάλι. Το άλλο μάτι του, εκείνο στο οποίο είχα πρόσβαση, ήταν βαθύ μπλε, άλλοτε ανοιχτό γαλάζιο, πάντοτε όμως γεμάτο απο ακτίνες μαύρες, καφέ και πράσινες. Κάποτε το μάτι του γέμιζε με αυτές τις παράξενες ακτίνες και γινόταν σκούρο, σχεδόν μαύρο. Τότε ήταν που τον απέφευγα. Μια μέρα με έπιασε πάλι απο το χέρι σταματώντας με ενώ προσπαθούσα να μην τον κοιτώ. "Άκου" μου ψιθύρισε στο αυτί, κρατώντας με δυνατά, λίγο πριν με πονέσει. "Έχεις δει τα δικά σου μάτια πως γίνονται; Κάποτε γίνονται τόσο διάφανα που δεν σε βλέπω". Νομίζω πως αυτή ήταν η πρώτη και τελευταία μας διαφωνία με τον Τσαγκ. Έκτοτε μάλλον συμβιβαστήκαμε με τις διαφορές μας, κι όχι απλώς συναινετικά. Νομίζω οτί τότε ακριβώς επισφραγίσαμε την μυστική συνενοχή μας στο τίποτα που υπήρξαμε στο παρελθόν και στο εμείς που δημιουργήσαμε μόλις εκείνη τη στιγμή. Τότε ακριβώς όμως απομακρυνθήκαμε κιόλας. Σε μια στιγμή ήρθαμε κοντά και την άλλη αναπηδήσαμε μακριά.

Ένα πρωί καθώς έπινα το τσάι μου στο κρεββάτι μου, συνειδητοποίησα οτί ο Τσαγκ είχε φύγει. Η σκέψη με τάραξε κι έχυσα λιγο τσάι πάνω στο ντεκολτέ μου. Μαζεύτηκα γρήγορα, σκούπισα τα χέρια μου με μια πετσέτα αλλά άφησα μια σταγόνα τρέξει πάνω στο δέρμα μου. Έμεινα ψύχραιμη μέχρι που τελείωσα το πρωινό μου κι ύστερα βγήκα στον κήπο. Ήταν άνοιξη και τα λουλούδια μου οργίαζαν μεταξύ τους. Οι παραδεισένιες αναθυμιάσεις απο τα όργια που έκαναν, με ζάλιζαν και το φως του ήλιου με τύφλωνε. Γύρισα στο σπίτι και αφού διέσχισα όλα τα δωμάτια, πράγμα που μου πήρε όλη την ημέρα, συνειδητοποίησα οτί το βήμα μου το άκουγα μόνον εγώ. Ο Τσαγκ δεν ήταν εκεί να με ακούσει. Ανέβηκα στο δωμάτιο μου και κοιμήθηκα μέχρι το άλλο πρωί όπου και επανέλαβα την ιεροτελεστία της προηγούμενης. Φτάνοντας ξανά το επόμενο βράδυ στο κρεββάτι για άλλον ένα ατέλειωτο ύπνο, συνειδητοποίησα πως δεν μπορούσα να κοιμηθώ. ΄Εκτοτε δεν μπορώ να κοιμηθώ εύκολα. Αντ'αυτού τα βράδια ζωγραφίζω μεγάλες ακουαρέλες. Είναι μια καινούργια ασχολία που με απορροφά ολοκληρωτικά. Κάποια στιγμή μάλιστα αποφάσισα να πάρω τις ακουαρέλες μου και να βγω στον κήπο για να ζωγραφίζω εκεί. Έτσι ο φωτογραφικός φακός του Τσαγκ αντικαταστάθηκε από την δική μου ζωγραφική μανία. Αργότερα πήρα τα πινέλα και τα χρώματά μου και βγήκα στο δρόμο. Το αγαπημένο μου σημείο έγινε το λιμάνι, οπού έμαθα να ζωγραφίζω βάρκες και πλοία. Μου φαίνονταν ωραιότερα απο τα λουλούδια μου. Είχαν το χρώμα της φυγής και την σκουριά της απραξίας αφού κανένας δεν τα χρησιμοποιούσε πια. Σύντομα έγινα ένα με το τοπίο του λιμανιού και ξέχασα.

Μαθαίνω για τον Τσαγκ απο διάφορα πρόσωπα που τον συνάντησαν. Ευτυχώς ακόμα κάπου υπάρχει, ακούω και σκέφτομαι, και συνήθως εμφανίζεται στην κορυφές μιας σκάλας. Ακούω πως είναι καλά και μαθαίνω πως δεν ρωτάει ποτέ για μένα. ΄Εμαθα επίσης πως συναναστρέφεται καινούργιες παρέες με μακρυμαλούσες ξωθιές με φλογερά κόκκινα μαλλιά, με θλιβερά εξαίσιες διαμόνισσες, από αυτές που με τρομάζουν με τις μακριές τους γλώσσες, με φαύνους και χρυσοδάκτυλους, με καλλικαντζαρούδια, γελωτοποιούς και ανέμελους τσιρκολάνους. Έμαθα επίσης απο έναν αριβίστα αστρομάντη πως παραλίγο να βρεθούμε αλλά αυτή η συνάντηση απετράπη την τελευταία στιγμή. Για ποιούς λόγους δεν έμαθα γιατί η γυάλα του αστρομάντη μου, λεει, γέμισε με σκοτάδι και δεν του αποκάλυψε τίποτα. Μάταια περίμενα μέχρι τώρα να τον δω. Ακόμα και σήμερα που μιλάμε, φοράω το καλύτερο μου φόρεμα όταν κατεβαίνω σκάλες, περιμένοντας να αισθανθώ την σθεναρή αρπάγη του χεριού του και την ανάλαφρη περιφορά του γύρω μου. Έτσι σκέφτομαι εμάς, πως δηλαδή εγώ και ο Τσαγκ, είμαστε πλάσματα χωρίς συμπεράσματα.

Lady Chatterley et l'homme des bois

2007-12-14T14:37:00.001+02:00

Η ταινία "Lady Chatterley et l'homme des bois" της σκηνοθέτιδος Pascale Ferran είναι μια ταινία που δεν μπορεί κανείς να πει αριστουργηματική. Eίναι μια καθαρά ερωτική ταινία, της οποίας η πλοκή ακολουθεί πιστά την δεύτερη εκδοχή του ομώνυμου μυθιστορήματος του D.H. Lawrence στην οποία ο συγγραφέας μας δίνει ένα τέλος δίχως μελοδραματικές εντάσεις. Η δράση κινείται καθ΄όλη την διάρκεια της ταινίας σε πολύ χαμηλούς τόνους και τα κάδρα του φωτογράφου μοιάζουν να παγώνουν εικόνες απο ιμπρεσιoνιστικούς πίνακες της Μπελ Επόκ.

Είναι πράγματι πολύ δύσκολο να κάνει κανείς μια αυστηρά ερωτική ταινία δίχως να κάνει τους απαιτητικούς θεατές να χασμουρηθούν ή να μην κριτικάρουν την ευκολία ενός αβανταδόρικου θέματος. Ωστόσο θεωρώ οτί οι αμιγώς ερωτικές ταινίες, όταν οι σκηνοθέτες τους δεν επιθυμούν να μείνουν στην μνήμη του κόσμου μόνον για τις ερωτικές σκηνές τους, έχουν έναν πολύ δύσκολο ρόλο. Αυτόν τον ρόλο ανέλαβε η Pascale Ferran, δημιουργώντας μια ταινία αξιώσεων, ενόσω ο φακός της δεν εστιάζει παρά μόνον στην σεξουαλική αφύπνιση της ηρωίδας της με φόντο την γαλλική επαρχία. Βέβαια η Φεράν δεν ξεχνά να αναδείξει πως την ψυχολογική εξέλιξη της ηρωίδας της βάζει σε κίνηση το ξύπνημα της σάρκας, διαδικασία που συμπαρασύρει κάποιες φορές και αυτόν τον ίδιο το νου. Έτσι η Λαίδη Τσάτερλυ της Φεράν, εκτός απο το να μάθει να εκτιμάει τα σωματικά προσόντα του επιστάτη της τα οποία διεγείρουν τις αδρανής αισθήσεις της, μαθαίνει και να σκέπτεται.

Η Λαίδη ζει με τον πλούσιο σύζυγο της, καθηλωμένο σε αναπηρική καρέκλα, ο οποίος δεν της προσφέρει τίποτα εξόν απο μια άνετη διαβίωση. Η ανακάλυψη των συγκινήσεων του σώματος ενός άλλου άνδρα, απλού στην ψυχολογία αλλά κοινωνικώς "άξεστου" όπως αναφέρεται σε αυτόν ο σύζυγός της, την εισάγει σε μια εμπειρία σχεδόν κοινωνικοποίησης, αφού η απλότητα του, καθώς και ο τρόπος ζωής του θα την κάνει να αμφισβητήσει τα ήθη της εποχής αλλά και τις κοινωνικοπολιτικές νόρμες. Η επανάσταση της αν και ήσσονος σημασίας είναι μεγάλης αξίας αφού θα μπορέσει να βρει την δύναμη να αντιταχθεί στην απόλυτη κυριαρχία του άνδρα της και να διεκδικήσει ακόμα και ένα παιδί για την ίδια. Αυτό είναι ένα μεγάλο πλήγμα στην καρδιά του μπουρζουά συζύγου που νομίζει πως με την τσέπη του μπορεί να έχει τον έλεγχο στην ζωή όλων των υποτελών του, όπως της συζύγου του. Η αξία της ταινίας δεν έγκειται όμως τόσο στο κοινωνικό ή φεμινιστικό της μήνυμα. Αυτό που η Φερράν καταφέρνει, είναι να αιχμαλωτίσει το ενδιαφέρον του θεατή σε μια ερωτική ιστορία μιας μοιχαλίδας που κανονικά θα έπρεπε να μας απασχολεί με το ηθικό της ζήτημα. Παρόλα αυτά αφηγείται μια σχέση αρμονίας, μια σχέση που ουσιαστικά γίνεται η χαρά της ζωής και δεν αφήνει τις κοινωνικές συμβάσεις να μπουν εμπόδιο, επιβεβαιώνοντας πως τελικά οι σχέσεις των ανθρώπων μπορούν κάλλιστα να επιβληθούν πάνω στις συνθήκες.

Άσκοπες σκέψεις περί γραφής

2007-12-13T17:04:00.000+02:00

Τι ακριβώς κάνει κάποιος με ένα προσωπικό ημερολόγιο αφού δεν έχει νόημα να συνοψίζεις τους ανθρώπους;

Τι ακριβώς κάνω εγώ εδώ τώρα; Προσπαθώ να συναρμόσω την ανομοιογένεια μου ίσως. Ωστόσο δεν αντέχω την κατήφεια που επιβάλλεται στα περισσότερα αντιφατικά, προσωπικά δεδομένα που ενόσω γράφονται προσπαθούν να επιβληθούν. Γεύομαι κάθε φορά αυτή την αντινομία, βουτάω το δάχτυλο στη γλύκα του μη νοήματος και το γλύφω περιπαίζοντας τον ίδιο μου τον εαυτό. Κάθε τι που γράφεται, την ίδια στιγμή έλκεται ταυτόχρονα από όλα αυτά που έμειναν ανείπωτα. Κι όμως εξακολουθεί και έλκει αυτή η διαδικασία η οποία λαμβάνει χώρα στον κόσμο των ιδεών, του οποίου οι συνθήκες είναι από την φύση τους περιοριστικές, αφού από τα γραφόμενα απουσιάζει η γλώσσα της αίσθησης, που είναι η μητρική γλώσσα της ανθρώπινης συνθήκης. Μοιάζει καμμιά φορά ένα ισχυρό ένστικτο επιβίωσης να αντιστρατεύεται την ροπή προς το γράψιμο. Κάποτε έγραψα ένα μυθιστόρημα το οποίο έφτασε τις επτακόσιες σελίδες ζωντανού γραπτού. Τρόμαξα τόσο πολύ με τον όγκο του και με το δάχτυλο μου που απο την πίεση που δεχόταν απο το μολύβι εως και σήμερα εξακολουθεί να είναι παραμορφωμένο. Ταυτόχρονα τρόμαξα με την μεθυστική ελευθερία των άπειρων δυνατοτήτων που γευόμουν στον χώρο του φαντασιακού, που φυσικά ρουφούσε ανελέητα τον χρόνο και την ενέργειά μου απο κάθε πραγματική ζωή.

Μήπως γράφουμε για να πλάσουμε μυθικά τον εαυτό μας, να τον μυθοποιήσουμε στα μάτια μας; Αναρωτιέμαι επίσης αν το στοίχημα είναι να τον απελευθερώσουμε ή αν τελικά αυτοπεριοριζόμαστε μέσα στους προσωπικούς μας μύθους. Σκέφτομαι πως η γραφή καμμία φορά είναι ένα επινοημένο παιχνίδι του νου, ένα σταυρόλεξο που μας βάζει ο απών εαυτός, αυτός που ζει στη σκιά του σώματος και όλων των πεπραγμένων μας, για να ανακαλύπτουμε μόνοι μας κάθε φορά τις λέξεις που κάθε στιγμή διασταυρώνονται για να κάνουν τις στιγμές να πάψουν να μοιάζουν με ομοιότυπους βώλους που περνούν αδιάφορα από το αριθμολόγιο του χρόνου. Ωστόσο, όσο περισσότερο κανείς εισέρχεται στο σκοτεινό τούνελ των εσώτερων του, τόσο περισσότερο ανακαλύπτει το κενό. Η γραφή κάποτε συνιστά το ψηλάφισμα των τυφλών σημείων του. Αλλά και πάλι αυτό είναι μια μια αίσθηση-φυγάς, που αγωνίζεται να δραπετεύσει απο το ανώφελο. Φαίνεται μοιραίο, πως κάθε φορά που κάποιος γράφει κάτι δικό του, στήνει μια πλεκτάνη στον εαυτό του για να βρεθεί πάλι και πάλι και πάλι, πάνω από έναν γκρεμό που βαθαίνει αβυσσαλέα στο πλάι του.